Grexit: Το παρασκήνιο των αποκαλύψεων

Το «τσουνάμι» των αποκαλύψεων για το Grexit και η πολιτική συγκυρία. Οι φόβοι και οι αγωνίες της Ευρώπης μπροστά στις κάλπες.Ο ευρωσκεπτικισμός, η Μέρκελ, ο Ομπάμα κι ο ρόλος των αμερικανών.

grexit-to-paraskinio-twn-apokalupsewn
|
SHARE THIS
0
SHARES

Τελικά το «Grexit» ήταν πραγματικός κίνδυνος. Στις Βρυξέλλες το συζητούσαν σοβαρά. Αλλοι, παράλληλα, ξόρκιζαν μια τέτοια εξέλιξη προειδοποιώντας για τις καταστροφικές συνέπειες που θα είχε. Βέβαια, όσοι διαμόρφωσαν το «Σχέδιο Ζ» ήταν προφανές ότι ουσιαστικά πρότειναν στην Ενωση ένα βήμα στο κενό καθώς δεν μπορούσαν να εκτιμήσουν με ασφάλεια τις δραματικές συνέπειες μιας τέτοιας εξέλιξης. Οχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την Ευρώπη.

Η Ενωση ως οργανισμός αλλά και όσοι είχαν την ευθύνη των κρίσιμων πολιτικών αποφάσεων ήταν απροετοίμαστοι, έδειξαν ανεπάρκεια στη διαχείριση της κρίσης και έκαναν πολύ λίγα, πολύ αργά

Τα δημοσιεύματα των Financial Times για το παρασκήνιο της διαχείρισης της ελληνικής κρίσης και της κρίσης της ευρωζώνης είναι αποκαλυπτικά και για τον τρόπο προσέγγισης της ευρωπαϊκής ηγεσίας στα ζητήματα αυτά. Μια προσέγγιση που ξεπερνά το ελληνικό πρόβλημα, το οποίο ούτως ή άλλως, είναι ευρωπαϊκό και έχει να κάνει με την γενικότερη αντίληψη για το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Είναι πλέον πανθομολογούμενο ότι η Ενωση ως οργανισμός αλλά και όσοι είχαν την ευθύνη των κρίσιμων πολιτικών αποφάσεων ήταν απροετοίμαστοι, έδειξαν ανεπάρκεια στη διαχείριση της κρίσης και έκαναν πολύ λίγα, πολύ αργά. Ως αποτέλεσμα η κρίση, από «καταιγίδα», έγινε «τυφώνας» απειλώντας άμεσα την επιβίωση του ευρώ. Δεν προκαλεί έκπληξη, επομένως, ότι οι πρωταγωνιστές των εξελίξεων τρέχουν εκ των υστέρων να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα.

Γιατί τώρα;

Την τελευταία περίοδο βλέπουμε μια σειρά δημοσιευμάτων και βιβλίων τα οποία περιγράφουν και αναλύουν το παρασκήνιο της ευρωπαϊκής κρίσης. Σιγά-σιγά συμπληρώνεται το παζλ, αν και πολλά είναι τα ερωτήματα που προκύπτουν και παραμένουν αναπάντητα. Τι έχει προκαλέσει, όμως, το «τσουνάμι» των αποκαλύψεων και πώς συμβάλει σ' αυτό η σημερινή συγκυρία;

Ο πολίτης έχει δικαίωμα να μάθει και πως φτάσαμε ως εδώ αλλά και που θα πάει η Ευρώπη από εδώ και πέρα

  1. Ο φόβος για το αποτέλεσμα των επερχόμενων ευρωεκλογών είναι μια πρώτη απάντηση στο ερώτημα. Μετά από πέντε σχεδόν χρόνια κρίσης οι πολιτικές της Ενωσης έχουν οδηγήσει στην απορρύθμιση της «μεσαίας τάξης» η οποία αποτελεί τη ραχοκοκαλιά μιας ισχυρής δημοκρατίας. Ως αποτέλεσμα οι δυνάμεις του ευρωσκεπτικισμού, του λαϊκισμού και της ευρωφοβίας καλπάζουν και ενδεχομένως, εάν αποκτήσουν ρυθμιστικό ρόλο την επομένη των ευρωεκλογών, να απειλήσουν την ίδια την υπόσταση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.
  2. Σημαντικότερος λόγος είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση βρίσκεται στο πιο κρίσιμο σταυροδρόμι της ιστορίας της. Οι σχεδιασμοί που θα γίνουν και οι αποφάσεις που θα ληφθούν το επόμενο διάστημα θα καθορίσουν, εν πολλοίς, τον χαρακτήρα και το μέλλον της Ενωσης. Ως εκ τούτου, η στιγμή είναι κατάλληλη για να μπουν στο τραπέζι όλα όσα έγιναν και δεν έγιναν. Διότι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ενωση είναι το δημοκρατικό έλλειμμα που την χαρακτηρίζει και το γεγονός ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται πίσω από τις κλειστές πόρτες χωρίς τη συμμετοχή του Ευρωπαίου πολίτη. Ο πολίτης, λοιπόν, έχει δικαίωμα να μάθει και πως φτάσαμε ως εδώ αλλά και που θα πάει η Ευρώπη από εδώ και πέρα.
  3. Ως επακόλουθο των πιο πάνω είναι το γεγονός ότι η στιγμή είναι κατάλληλη για να γίνει μια ουσιαστική αξιολόγηση των πολιτικών που ακολουθήθηκαν. Παρά την καλλιέργεια ευφορίας ότι η Ενωση ξεπέρασε τα χειρότερα, η πραγματικότητα είναι ότι η κατάσταση παραμένει αβέβαιη και οι κίνδυνοι είναι υπαρκτοί. Το ευρωπαϊκό οικοδόμημα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει υπαρξιακά ζητήματα. Τα επόμενα πέντε χρόνια (όσο δηλαδή θα είναι η διάρκεια της θητείας της επόμενης Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου) θα είναι, ίσως, τα πιο κρίσιμα στη σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία. Για να γίνει, όμως, μια σωστή αξιολόγηση των πολιτικών που εφαρμόστηκαν οι πρωταγωνιστές πρέπει να ανοίξουν τα χαρτιά τους για το τι έγινε και δεν έγινε. Αυτό, φαίνεται, να κάνουν κάποιοι από αυτούς.
  4. Στη διαδικασία της αξιολόγησης των ευρωπαϊκών πολιτικών μπαίνουν και οι αμερικανοί οι οποίοι, παρότι δεν τους πέφτει λόγος για την εσωτερική διαχείριση της Ενωσης, έχουν άμεσο και ισχυρό ενδιαφέρον για το πως η Ενωση αντιμετωπίζει την κρίση. Διότι ενδεχόμενη αποτυχία και κατάρρευση της ευρωζώνης και του ευρωπαϊκού οικοδομήματος θα είχε καταιγιστικές επιπτώσεις στην εύθραυστη αμερικανική οικονομία. Οπως καθαρά προκύπτει από το βιβλίο του πρώην αμερικανού υπουργού Οικονομικών Τίμοθι Γκάϊτνερ, Stress Test, η Ουάσιγκτον είχε, ήδη από το 2010, ισχυρές επιφυλάξεις για τη δυστοκία και την απροθυμία των Ευρωπαίων να αναλάβουν δράση για αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης και του ελληνικού προβλήματος. Ακουγαν, δε, με τρόμο τα σενάρια περί Grexit τα οποία, όπως φαίνεται, διαμορφώθηκαν πάνω σε μια έωλη βάση.

Ποιοί κερδίζουν;

Η συζήτηση που άνοιξε λόγω των διαφόρων δημοσιευμάτων είναι υγιής. Διότι δίνει την ευκαιρία στον Ευρωπαίο πολίτη να μάθει πως και γιατί λήφθηκαν αποφάσεις που τον αφορούν άμεσα

Οσα μέχρι τώρα έχουν δημοσιοποιηθεί δίνουν επιχειρήματα και στους ευρωσκεπτικιστές και στους ευρωπαϊστές. Από τη μια, ακούγεται λογικό το επιχείρημα των ευρωσκεπτικιστικών δυνάμεων ότι η Ενωση διοικείται από μια ελίτ η οποία έχει ψαλιδίσει την «εθνική» και τη «λαϊκή» κυριαρχία. Θα συνεχίσουν να ισχυρίζονται ότι οι αποφάσεις πίσω από κλειστές πόρτες είναι αποτέλεσμα μιας «συνωμοσίας» που στόχο είχε την κατάλυση του «έθνους-κράτους» ή την επικυριαρχία επί των αδυνάτων κρατών.

Από την άλλη, όμως, οι αποκαλύψεις ενισχύουν το επιχείρημα των ευρωπαϊστών για εμβάθυνση της Ενωσης και εκδημοκρατισμού της λειτουργίας της. Η ελλειμματική διαχείριση της κρίσης και η παρούσα κατάσταση στασιμότητας και αποσύνθεσης δείχνει ότι η Ενωση πρέπει να προχωρήσει με πιο γοργά και ρηξικέλευθα βήματα προς την ενοποίηση διασφαλίζοντας, ταυτόχρονα, τη διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων. Το επιχείρημα ότι η Ενωση χρειάζεται μια νέα συνθήκη ακούγεται πλέον πιο πειστικό.

Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση που άνοιξε λόγω των διαφόρων δημοσιευμάτων είναι υγιής. Διότι δίνει την ευκαιρία στον Ευρωπαίο πολίτη να μάθει πως και γιατί λήφθηκαν αποφάσεις που τον αφορούν άμεσα και που, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, επηρέασαν τη ζωή και την καθημερινότητά του. Μένει να δούμε εάν η ανταλλαγή επιχειρημάτων θα οδηγήσει και σε αλλαγή πολιτικής ή εάν η Ενωση θα συνεχίσει να βαδίζει στο ίδιο αδιέξοδο μονοπάτι σαν να μην έγινε τίποτα.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook