Σε κατάσταση πολιορκίας η Τουρκία-Ποιοι σπέρνουν τον τρόμο

Η αιματηρή επίθεση στο κλαμπ στην Κωνσταντινούπολη, ήταν το "επιστέγασμα" σε μία φρικτή χρονιά για την Τουρκία κατά τη διάρκεια της οποίας η χώρα βίωσε ένα αποτυχημένο στρατιωτικό πραξικόπημα, μία σημαντική οπισθοδρόμηση στην πολιτική με τη γειτονική Συρία και μία σειρά από τρομοκρατικά χτυπήματα.

Αυτό αναφέρει ο βρετανικός Guardian, αναλύοντας το χτύπημα που έγινε την Πρωτοχρονιά στο κλαμπ Reina της Κωνσταντινούπολης από το Ισλαμικό Κράτος. Η τζιχαντιστική οργάνωση έχει επανειλημμένα επιτεθεί στην Τουρκία μέσα στο 2016, ως αντίποινα στην υποστήριξη της Άγκυρας να μειωθεί η επιρροή του ISIS σε Συρία και Ιράκ.

Στο μέτωπο που έχει ανοίξει η Άγκυρα στη Συρία, τις πιθανές παραλείψεις αλλά και το πολιτικό κλίμα που επικρατεί πλέον στην Τουρκία, μετά και το τελευταίο τρομοκρατικό χτύπημα, αναφέρεται ο δημοσιογράφος και διευθυντής της Χουριέτ, Μουράτ Γετκίν.

Τα πολλά μέτωπα του Ερντογάν στο εξωτερικό

Όπως σημειώνει ο Guardian, έχουν σημειωθεί αρκετές επιθέσεις στην Τουρκία το 2016, συχνά με στόχο την αστυνομία και τον στρατό, αν και μερικές φορές χτυπήθηκαν και απλοί πολίτες. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι "έδειξαν" αρχικά προς την πλευρά των Κούρδων της Συρίας, μετά το μακελειό στην Πόλη.

Η τουρκική στρατιωτική επέμβαση στη βόρεια Συρία, από στεριά και αέρα, επιβάρυνε την ήδη τεταμένη κατάσταση. Φαινομενικά η επέμβαση σχεδιάστηκε ώστε να καταπολεμηθεί ο ISIS. Όμως, ο κύριος στόχος του Ερντογάν ήταν να περιορίσει την πρόοδο των Σύρων - Κούρδων μαχητών σε εδάφη και να εμποδίσει τη σύνδεση με τις αυτόνομες κουρδικές περιοχές του βορείου Ιράκ. Η προσπάθεια συνεχίζεται και οι YPG εξαιρέθηκαν από την ανακωχή στη Συρία που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση Τουρκίας, Ρωσίας και Ιράν. Παραμένει όμως ασαφές εάν η προσπάθεια του Ερντογάν θα καταλήξει σε επιτυχία.

Από την άλλη, αυτό που είναι σαφές είναι το γεγονός ότι οι πολιτικές και διπλωματικές μανούβρες του Ερντογάν έφεραν την Τουρκία σε διαμάχη με τον σύμμαχό τους, τις ΗΠΑ, καθώς η Ουάσιγκτον δεν φαίνεται να συμμερίζεται την άποψη της Άγκυρας, ότι οι YPG είναι τρομοκράτες. Αντίθετα, τους θεωρεί χρήσιμους αντικαθεστωτικούς.

Οι κινήσεις Ερντογάν δεν άφησαν ανεπηρέαστη τη σχέση με το Ιράν, τους ιστορικούς ανταγωνιστές της Τουρκίας από την περίοδο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Αν και οι δύο κυβερνήσεις εναντιώνονται στις φιλοδοξίες της κουρδικής μειονότητας, η μουσουλμανική Τουρκία αγανακτεί με την αυξανόμενη επιρροή του Ιράν στο Ιράκ και τη Συρία αλλά και σε άλλες περιοχές, τις οποίες αντιλαμβάνεται ως σφαίρες επιρροής της.

Βλέποντας το σύνολο, η πολιτική Ερντογάν για τη Συρία απέτυχε οικτρά το 2016. Ενώ η Ρωσία πετύχαινε στρατιωτικές νίκες, αξιοσημείωτη είναι η κατάληψη του Χαλεπιού, ο Τούρκος ηγέτης αναγκάστηκε να "παγώσει" την απαίτησή του να αποχωρήσει ο Άσαντ. Έχοντας κόψει τις γέφυρες επικοινωνίας με την Ουάσιγκτον, υποχρεώθηκε επίσης να "συρθεί" πίσω από τις προσπάθειες ειρήνευσης που κάνει η Μόσχα.

Για να έρθει η δολοφονία του Ρώσου πρέσβη στην Άγκυρα τον περασμένο μήνα από άνδρα που φώναζε "Θυμήσου το Χαλέπι" και να υπογραμμίσει με τον χειρότερο τρόπο πόσο εύθραυστες παραμένουν οι διμερείς σχέσεις και δη έναν χρόνο μετά την κατάρευση του ρωσικού μαχητικού.

Και το μέτωπο στο εσωτερικό μετά το πραξικόπημα

Στο αμιγώς εσωτερικό μέτωπο τώρα, το αποτυχημένο πραξικόπημα το περασμένο καλοκαίρι παραλίγο να πετύχει να "εκθρονίσει" τον Ερντογάν. Ακολούθησε κύμα διώξεων και καταπίεσης με τη φυλάκιση χιλιάδων υποτιθέμενων υποστηρικτών του αυτοεξόριστου Φετουλάχ Γκιουλέν, καθώς και τη διάλυση του δικαστικού σώματος, της ακαδημαϊκής κοινότητας και των ΜΜΕ.

Ο Ερντογάν έχει κατηγορήσει το HDP, το φιλοκουρδικό κόμμα, ότι υποστηρίζει το PKK με αποτέλεσμα να φυλακισθούν ηγέτες του κόμματος. Την ίδια στιγμή, ο Ερντογάν συνέχισε να προωθεί συνταγματικές αλλαγές, σχεδιασμένες με τέτοιον τρόπο ώστε να χαρίζουν στον ίδιον εξουσίες αριστοκρατικής φύσης.

Εντωμεταξύ, οι προσπάθειας Τούρκων αξιωματούχων να εμπλέξουν την κυβέρνηση Ομπάμα με το πραξικόπημα, εξαιτίας της άρνησης της Αμερικής να εκδώσει τον Γκιουλέν, επιδείνωσε τις σχέσεις με την Ουάσιγκτον. Ο Τούρκος πρόεδρος σχεδόν αμέσως βρέθηκε αντιμέτωπος και με τη δριμύτατη κριτική των Ευρωπαίων για την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που ακολούθησαν το πραξικόπημα.

Ενώ ξεκινά το νέο έτος, ο Ερντογάν εμφανίζεται να προσπαθεί να σφίξει την λαβή του γύρω από την εξουσία, τόσο με δημοκρατικά όσο και μη δημοκρατικά μέσα, όπως και να συνεχίσει το κυνήγι των Κούρδων εντός και εκτός Συρίας.

Όμως, οι Τούρκοι έχουν ακούσει πολλές φορές μέσα στο 2016 σκληρά λόγια από τον Ερντογάν. Όλο και περισσότεροι πολίτες μπορεί να συμπεράνουν ότι ο πρόεδρος τους απέτυχε στις κρίσιμες πολιτικές του, οι οποίες πρέπει να αλλάξουν.

Μουράτ Γετκίν: Μία ωμή τρομοκρατική επίθεση

Η Τουρκία συγκλονίστηκε για μία ακόμη φορά τις πρώτες ώρες του 2017 καθώς ένα από τα νυχτερινά κέντρα της Κωνσταντινούπολης που συγκεντρώνει όλο το τζετ σετ έγινε στόχος ενός ενόπλου, σημειώνει στον δικό του απολογισμό ο δημοσιογράφος και διευθυντής του Χουριέτ Μουράτ Γετκίν και προσθέτει:

Ο τρομοκράτης έφθασε στο κλαμπ Reina στην ακτή του Βοσπόρου στη 01.15 πμ (τοπική ώρα) με ταξί, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες.

Έβγαλε μία τσάντα από το πορτ-μπαγκάζ, πήρε από την τσάντα ένα αυτόματο όπλο, πυροβόλησε τους αστυνομικούς που βρίσκονταν μπροστά από το νυχτερινό κέντρο καθώς διέσχιζε τον δρόμο και στη συνέχεια εισέβαλε στο κέντρο πυροβολώντας αδιακρίτως εναντίον των περίπου 800 ανθρώπων (περιλαμβανομένων των υπαλλήλων) που γιόρταζαν την έλευση του νέου χρόνου.

Στη συνέχεια έβγαλε το πανωφόρι του και το καπέλο του και εξαφανίστηκε με άλλα ρούχα. Ειδικοί σε θέματα ασφαλείας μιλώντας στην τουρκική τηλεόραση δήλωσαν ότι ο δράστης συμπεριφέρθηκε με έναν "επαγγελματικό" τρόπο, πυροβολώντας "εν ψυχρώ σαν να ήταν εκπαιδευμένος" και προφανώς είχε προηγουμένως κάνει έρευνα στον τόπο της επίθεσης για να συλλέξει πληροφορίες.

Δεν είναι δύσκολο να δει κανείς ότι οι τρομοκρατικές επιθέσεις στην Τουρκία, είτε από το ISIL, είτε από το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK), αυξάνονται όσο ο τουρκικός στρατός επιχειρεί στη Συρία ασκώντας πίεση και στις δύο (οργανώσεις), σημειώνει, μεταξύ άλλων ο Γετκίν, και προσθέτει: Στην περίπτωση του ISIL, η πίεση αυτή ασκείται με την συναίνεση τόσο των ΗΠΑ όσο και της Ρωσίας. Μόλις μερικές ώρες πριν από την επίθεση στις 31 Δεκεμβρίου--παρότι αυτό δεν σημαίνει ότι συνδέονται--το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθέτησε το ψήφισμα για την εκεχειρία στη Συρία, η οποία είχε τεθεί σε ισχύ από τα μεσάνυχτα της 30ης Δεκεμβρίου με εγγυήτριες τη Ρωσία και την Τουρκία.

Η εκεχειρία αυτή φέρεται ότι τηρείται σε γενικές γραμμές με λιγοστές και σποραδικές παραβιάσεις. Η Τουρκία έχει αλλάξει σταδιακά την πολιτική της στη Συρία τον τελευταίο χρόνο προς την κατεύθυνση της μεγαλύτερης συνεργασίας με τη διεθνή κοινότητα και οι ένοπλες οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στη Συρία ενδεχομένως να αντιδρούν αφυπνίζοντας τους ανενεργούς μαχητές τους οποίους είχαν στρατολογήσει στην Τουρκία τότε που μπορούσαν να κινηθούν πιο ελεύθερα μέσα στη χώρα (προτού αλλάξει η πολιτική της Άγκυρας για τη Συρία).

Πολλές κυβερνήσεις τόσο σε ανατολικές όσο και σε δυτικές χώρες, καθώς και διεθνείς οργανισμοί, αντέδρασαν γρήγορα συντασσόμενες με την Τουρκία μετά την τελευταία τρομοκρατική επίθεση (τέσσερις καταδίκες μόνο από τις ΗΠΑ, περιλαμβανομένης μίας του Μπαράκ Ομπάμα).

Η τουρκική κυβέρνηση επομένως δεν έχει διατυπώσει κατηγορίες εναντίον της Δύσης ότι αντιμετωπίζει με αδιαφορία τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο έδαφός της επειδή επιθυμεί μία πιο ανίσχυρη Τουρκία.

Τα συμπεράσματα από την επίθεση

Υπάρχουν δύο ακόμη διαστάσεις όσον αφορά την επίθεση της Πρωτοχρονιάς.

Η πρώτη συνδέεται με την ίδια την επίθεση και τις πιθανές παραλείψεις σε θέματα των υπηρεσιών πληροφοριών. Πρόσφατα υπήρξε μία σειρά από προειδοποιήσεις που είχαν σταλεί σε περιφερειακούς κυβερνήτες ότι αναμένονταν μεγάλες τρομοκρατικές επιθέσεις σε μεγάλες πόλεις, ειδικά στην Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα, που θα επικεντρώνονταν σε χώρους όπου συγκεντρώνεται πολύς κόσμος, όπως εμπορικά κέντρα, εστιατόρια και νυχτερινά κέντρα και όπου συχνάζουν ξένοι υπήκοοι και τουρίστες.

Αν υπήρξε αποτυχία, το θέμα των προληπτικών μέτρων ασφαλείας θα πρέπει να τεθεί επί τάπητος. Για πολλά χρόνια, οι τουρκικές δικαστικές αρχές και οι αρχές ασφαλείας ήταν ουσιαστικά συνεργάτες του Φετουλάχ Γκιουλέν, του ισλαμιστή ιμάμη που ζει στις ΗΠΑ, ο οποίος συνεργαζόταν στενά στο παρλεθόν με τις κυβερνήσεις του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ).

Σήμερα ο Γκιουλέν και το δίκτυό του κατηγορούνται ότι βρίσκονται πίσω από την αποτραπείσα απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου και οι υποστηρικτές του απομακρύνονται κατά χιλιάδες από τον κρατικό μηχανισμό. Αυτό έχει προκαλέσει ερωτήματα για το πως καλύπτεται το κενό.

Κάποιοι από εκείνους που αντικαθιστούν τους γκιουλενιστές που απομακρύνθηκαν είναι πρωτάρηδες (ο αστυνομικός που δολοφονήθηκε μπροστά από το νυχτερινό κέντρο ήταν 21 έτους, που ήταν μόλις δέκα μήνες στο Σώμα), "εν υπνώσει" κρυμμένοι μαχητές (όπως θεωρείται ότι ήταν ο αστυνομικός που δολοφόνησε τον ρώσο πρεσβευτή στην Άγκυρα, στις 19 Δεκεμβρίου) ή τα εναπομείναντα μέλη του διαβόητου "βαθέος κράτους", προτού αυτό παραδοθεί στους γκιουλενιστές επί διακυβέρνησης του ΑΚΡ.

Επομένως ενδέχεται να υπάρχουν σοβαρά προβλήματα συντονισμού εντός της αστυνομικής δύναμης καθώς και εντός του δικαστικού συστήματος.

Ένα άλλο ερώτημα αφορά την πολιτική ατμόσφαιρα στην Τουρκία, η οποία γίνεται όλο και πιο δηλητηριώδης καθημερινά με αυξανόμενο εθνικισμό και θρησκευτικό σοβινισμό.

Ο Μεχμέτ Γκορμέζ, ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων, έσπευσε να κάνει δήλωση μετά την επίθεση λέγοντας ότι δεν υπάρχει "καμία διαφορά" ανάμεσα στις τρομοκρατικές επιθέσεις με στόχο χώρους λατρείας και στις επιθέσεις που έχουν στόχο χώρους διασκέδασης και ότι θα έπρεπε να είναι αμφότερες εξίσου καταδικαστέες. Αυτή η δήλωση ακολούθησε τα εγκωμιαστικά σχόλια μετά την επίθεση από ορισμένους χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που θεωρούν ότι ο εορτασμός του Νέου Έτους είναι αντι-ισλαμικός και κατακριτέος.

Η δήλωση του Γκορμέζ χαιρετίστηκε. Αλλά δύο ημέρες νωρίτερα, το κήρυγμα της Παρασκευής που προετοίμασε το Diyanet του Γκορμέζ (Σ.τ.Μ δηλαδή η Κρατική Διεύθυνση Θρησκευτικών Θεμάτων), το οποίο αναγνώστηκε σε περισσότερα από 80.000 τεμένη ανά την Τουρκία ασκούσε σκληρή κριτική εις βάρος των πρωτοχρονιάτικων εορτασμών χαρακτηρίζοντάς τους παράνομους και λέγοντας ότι δεν έχουν καμία θέση στο Ισλάμ ή στις πολιτιστικές παραδόσεις της Τουρκίας.

Μόλις πριν από μερικές μέρες, μέλη μίας υπερεθνικιστικής οργάνωσης έγιναν πρωτοσέλιδο με μία θεατρική αναπαράστασή τους σε δρόμο της δυτικής επαρχίας του Αϊδίνιου (Αϊντίν) στην οποία ένας ένοπλος έβαζε όπλο στο μέτωπο ενός άλλου ενόπλου ντυμένου με κοστούμι Άγιου Βασίλη. Σε αντίθεση με τις υποθέσεις όπου συχνά τα επικριτικά μέσα ενημέρωσης στην Τουρκία έμπαιναν στο στόχαστρο, η αστυνομία και τα δικαστήρια δεν έλαβαν κανένα μέτρο εναντίον τους για το ότι "εξήραν το έγκλημα" ή "προκάλεσαν το μίσος μεταξύ των ανθρώπων".

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr