theToc Magazine
Σάββατο, 29 Απριλίου 2017
Magazine
telos-stin-parakmi-twn-anaktorwn-sto-tatoi

ΤελοΣ στην παρακμη των ανακτορων στο Τατοι; Επιμέλεια: Κατερίνα Λυμπεροπούλου

Επιτέλους. Το υπουργείο Πολιτισμού φάνηκε να τείνει ευήκοον ους στις επανειλημμένες κρούσεις που έχει δεχτεί για την αποκατάσταση του Τατοΐου που σαπίζει από την αδιαφορία, την εγκατάλειψη και τις λεηλασίες. Την έγκριση της αρχιτεκτονικής μελέτης και της στατικής προμελέτης για την αποκατάσταση του θερινού ανακτόρου του κτήματος Τατοΐου αποφάσισε ομόφωνα το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων. Σημαντικό θεωρείται και το γεγονός πως το θερινό ανάκτορο προτείνεται να γίνει επισκέψιμο στο κοινό, και στους χώρους του να γίνει έκθεση με τα αντικείμενα και τα έπιπλα της πρώην βασιλικής οικογένειας. Η περιοχή της μελέτης εστιάζει στο τμήμα του κτήματος που περιλαμβάνει το ανάκτορο, το κτίριο των μαγειρείων και τους κήπους με το αισθητικό δάσος συνολικής έκτασης 60 στρεμμάτων. Η αρχιτεκτονική μελέτη κρίνει αναγκαία την οικοδομική, λειτουργική και αισθητική αποκατάσταση του μνημείου στην εποχή του Γεωργίου Α', δηλαδή στην πρώτη φάση λειτουργίας του (1884-1913), χωρίς τις μεταγενέστερες επεμβάσεις εκσυγχρονισμού της δεκαετίας του 1930. Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, η επαναφορά όψεων και εσωτερικών χώρων προτείνεται μόνο σε όσα στοιχεία υπάρχει τεκμηρίωση από φωτογραφικό υλικό, κείμενα της εποχής ή άλλες πηγές.

 

Στιγμιότυπο από τις «βασιλικές» στιγμές δόξας του Τατοϊου.
Στιγμιότυπο από τις «βασιλικές» στιγμές δόξας του Τατοϊου.

Οι αμφιβολίες

Ωστόσο, αμφιβολίες εξέφρασε ο επίτιμος γενικός διευθυντής του υπουργείου Πολιτισμού, Ιορδάνης Δημακόπουλος, «μήπως γίνουν τόσες εργασίες αναπαλαίωσης ώστε το κτίριο να γίνει καινούριο. Πρέπει να το διατηρήσουμε χωρίς να παραβιάσουμε την ένδειξη των γηρατειών και της ηλικίας του». Η απάντηση της καθηγήτριας της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ, Ελισάβετ Βιντζηλαίου, ήταν ότι «Οι επεμβάσεις στο κτίριο είναι άτεχνες και εντοπίσαμε ότι πολύ εύκολα θα μπορούσε κανείς να απαλλαγεί από αυτές».

 

 

Το Τατόι αναστενάζει...

Καταλαμβάνει έκταση 47.000 στρεμμάτων από τα οποία τα 16.000 έχουν χαρακτηριστεί ως ιστορικός τόπος. Περίπου 1.000 στρέμματα είναι ο βασικός πυρήνας του κτήματος, ο οποίος περιλαμβάνει την πρώην βασιλική κατοικία και τα συνοδευτικά κτίρια. Το πάλαι ποτέ κραταιό Τατόι στενάζει ίσως περισσότερο παρά ποτέ από την εγκατάλειψη και την αδιαφορία, όπως ανέφερε σχετικό δημοσίευμα του TheTOC. Εικόνα προχωρημένης φθοράς κι εγκατάλειψης στο πρώην βασιλικό κτήμα στο Τατόι είναι εκείνη που περιέγραψε πρόσφατα το Σωματείο των Φίλων του Κτήματος Τατοΐου, το οποίο επίσης κατήγγειλε και κλοπές. 

 

 

Ζημιές από σεισμό, φθορές και χρόνια εγκατάλειψη

Ελάχιστα είναι τα σημεία που μαρτυρούν τις μέρες δόξας που πέρασε το Τατόι. Το κτίριο του θερινού ανακτόρου παρουσιάζει ζημιές από το σεισμό του 1999 και φθορές από τη χρόνια εγκατάλειψή του, όπως ρωγμές, ίχνη φθοράς από πυρκαγιά στο χώρο της τραπεζαρίας, έντονη υγρασία, φθορές ξύλινων στοιχείων και αποσαθρώσεις. 

 

 

«Κλέβουν ανενόχλητοι έπιπλα και άλλα χρηστικά αντικείμενα που βρίσκονται εκεί...»

«Κτίρια εξαφανίζονται από το χάρτη, έχουν σπάσει όλα τα προστατευτικά που είχαν μπει πριν από δύο χρόνια από το υπουργείο Πολιτισμού στα ανοίγματα των κτιρίων. Εχουν παραβιάσει την πόρτα του ιστορικού ξενοδοχείου ‘‘Τατόιον’’ και κλέβουν ανενόχλητοι έπιπλα και άλλα χρηστικά αντικείμενα που βρίσκονται εκεί», έχει αναφέρει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του Σωματείου, Βασίλης Κουτσαβλής. Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει το ενδεχόμενο κλοπής πολύτιμου υλικού από το αρχείο του κτήματος που βρίσκεται στο διευθυντήριο. 

 

 

... και χωρίς νερό

Οι εικόνες της ασυδοσίας ενισχύονται και από το γεγονός ότι το Τατόι δεν έχει ξεμείνει μόνο από νερό. «Στον αστυνομικό σταθμό έχουν αφήσει μόνο έναν αστυνόμο χωρίς περιπολικό που σημαίνει ότι δεν γίνονται πια περιπολίες τακτικές σε όλα τα κτίρια», είχε καταγγείλλει ο κ. Κουτσαβλής.

 

 

Τι προβλήματα λύνει η στατιστική προμελέτη 

Η στατική προμελέτη λύνει τα προβλήματα αυτά με καθαρισμούς, αποκαταστάσεις και ενισχύσεις. Επίσης, το θερινό ανάκτορο προτείνεται να γίνει επισκέψιμο στο κοινό, στους δε χώρους του να εκτίθενται η επίπλωση και τα αντικείμενα της πρώην βασιλικής οικογένειας. Παράλληλα στους χώρους του υπογείου να υπάρχουν αίθουσες για εκπαιδευτικά προγράμματα ή μικρές θεματικές περιοδικές εκθέσεις. Σύμφωνα με τη μελέτη, στο γειτονικό κτίριο των μαγειρείων μπορούν να στεγαστούν υποστηρικτικές λειτουργίες, όπως πωλητήριο, αναψυκτήριο, χώροι γραφείων και συντήρησης.

 

 

Το Τατόι στην ελληνική ιστορία 

 Το Τατόι είναι το προσωπικό δημιούργημα του Γεωργίου Α΄, που το σχεδίασε ως ένα κτήμα αναψυχής στο οποίο κυρίαρχο λόγο θα έχει το δάσος και δευτερεύοντα τα οικοδομήματα, προς μεγάλη απογοήτευση του Ερνέστου Τσίλερ, ο οποίος αρχικά εξέλαβε τον Γεώργιο ως έναν άλλο Λουδοβίκο της Βαυαρίας και ήταν ο αρχιτέκτων της πρώτης βασιλικής κατοικίας. Ως χώρος αυστηρά ιδιωτικός, το Τατόι κατάφερε σε γενικές γραμμές να παραμείνει έξω από τη μεγάλη Ιστορία. Ωστόσο, προσωπικότητες της εποχής, όπως ο τσάρος Νικόλαος Β΄της Ρωσίας, η Ελισάβετ της Αυστροουγγαρίας, οι βασιλείς του Ηνωμένου Βασιλείου Εδουάρδος Ζ και Αλεξάνδρα ή, τα τελευταία χρόνια, η βασίλισσα Ελισάβετ του Ηνωμένου Βασιλείου ή η Τζάκι Κένεντι και άλλοι το επισκέφθηκαν ή φιλοξενήθηκαν σ' αυτό.

 

 

Από την έξωση του Κωνσταντίνου ως το θάνατο του Βασιλιά Αλέξανδρου 

Το Τατόι υπήρξε επίσης το θέατρο σκηνών μεγάλης δραματικής έντασης, όπως η έξωση του Κωνσταντίνου Α' το 1917, η αγωνία και τελικά ο θάνατος από δάγκωμα μαϊμούς του Βασιλιά Αλέξανδρου ή ο θάνατος του Βασιλιά Παύλου. Άπειρες ήσαν οι επίσημες ή ανεπίσημες συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν εκεί και που επηρέασαν την πορεία των εθνικών και πολιτικών πραγμάτων: Ιδιαίτερα σημαντικές ήσαν οι διαβουλεύσεις του θέρους του 1915, καθώς και οι συσκέψεις εν όψει της γερμανικής επιθέσεως τον χειμώνα του 1941 ή λόγω της καταρρεύσεως του μετώπου τον επόμενο τραγικό Απρίλιο. Τρεις κυβερνήσεις ορκίσθηκαν στο Τατόι: Του Ελ. Βενιζέλου τον Αύγουστο του 1915, του Δημητρίου Ράλλη τον Νοέμβριο του 1920, και του Γεωργίου Παπανδρέου τον Φεβρουάριο του 1964. 

 

 


ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ

Casa Vicens: Ανοιγει ωΣ μουσειο το σπιτι αριστουργημα του Γκαουντι Ενα μοναδικό φωτογραφικό άλμπουμ από το σπίτι της αρχιτεκτονικής ιδιοφυΐας που άλλαξε τη σχεδιαστική αντίληψη και που ανοίγει ως Μουσείο.
Οι μεγαλυτερεΣ ληστειεΣ τραπεζων στο σινεμα και στη ζωη Γύρω από τις «περιπέτειες» των ληστών τραπεζών στήνονταν ιστορίες που κανείς δεν γνώριζε πότε ξέφευγαν από την πραγματικότητα και αποκτούσαν μυθικές διαστάσεις
Τα καλυτερα ποστερ στην ιστορια του Φεστιβαλ των Καννων Από τη Μάρλεν Ντήντριχ στον Μαρτσέλλο Μαστρογιάνι, κι από τη Ζυλιέτ Μπινός στον Ακίρα Κουροσάβα: ΜΙα ματιά στις σημαντικότερες αφίσες του θεσμού
Απιστευτο: Οι ταινιεΣ του Χολιγουντ σε ΟθωμανικεΣ μινιατουρεΣ Δείτε σκηνές από μερικές από τις δημοφιλέστερες ταινίες του Χόλιντου να ζωντανεύουν σε έργα που δεν θα φανταζόσασταν ποτέ.
41 φονοι στη Μανιλα "χαρισαν" το Πουλιτζερ στον D. Berehulak των NY Times Πενήντα επτά σώματα. Η αιματηρή «εσοδεία» του φωτογράφου των New York Times, D. Berehulak, που κατέγραψε θηριωδίες στις Φιλιππίνες και του χάρισε το Πούλιτζερ
ΑπαγορευμενεΣ εικονεΣ απο τη Θεσσαλονικη τηΣ ΚατοχηΣ Το κατεστραμένο εβραΐκό νεκροταφείο. Ενας λουστράκος γυαλίζοντας τις μπότες ενός Γερμανού. Το επιταγμένο σινεμά. Εικόνες Θεσσαλονίκης δια χειρός των κατακτητών της.
Ο αρχιτεκτοναΣ απο το ΜπαγκλαντεΣ που «αγγιξε» τουΣ ουρανουΣ τηΣ Ν.Υ. Είναι ένας από τους πρωτοπόρους αρχιτέκτονες μηχανικούς του 20ου αι Η Google τιμά τον αρχιτέκτονα από το Μπαγκλαντές που «σήκωσε» τα ψηλότερα κτήρια των ΗΠΑ.
Συνορα ΗΠΑ - Μεξικου: Απελπισια κι ονειρα στον φρακτη του ΜπουΣ Ενα φωτογραφικό οδοιπορικό στο τείχος με μήκος 930 χιλιόμετρα, που ήδη εδώ και αρκετά χρόνια έχει υψωθεί στα σύνορα των ΗΠΑ με το Μεξικό.
Thomas Gallant: Η ιστορια απο το 1821 εωΣ σημερα σε...αψογα ελληνικα «Νεώτερη Ελλάδα. Από τον Πόλεμο τη Ανεξαρτησίας μέχρι τις μέρες μας» είναι το νέο βιβλίο του διάσημου ιστορικού που με αφορμή την έκδοσή του μιλά στο TheTOC.
ΤεμενοΣ Βαγιαζητ: Ενα απο τα σημαντικοτερα ισλαμικα μνημεια Πότε και γιατί χτίστηκε, οι μαρτυρίες στο «σώμα» του, η ιστορία του Τεμένους που παραδόθηκε στη φωτιά. Η προανάκριση και οι προσπάθειες για αποκατάσταση.

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook