Ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών: Τί λένε 5 οικονομολόγοι

Πέντε οικονομολόγοι μιλούν στο theTOC.gr για την ανακεφαλιοποίηση των τραπεζών, στη σκιά του θολού τοπίου που δημιούργησαν οι FT και τις αποστάσεις που πήρε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο

anakefalaiopoiisi-trapezwn-ti-lene-5-oikonomologoi
|
SHARE THIS
0
SHARES

Ερωτηματικό παραμένει για τους οικονομολόγους η θέση που φέρεται να έχει το ΔΝΤ όσον αφορά τις κεφαλαιακές ανάγκες των ελληνικών τραπεζών, όπου σύμφωνα με τους Financial Times στελέχη του Ταμείου τις υπολογίζουν στα 20 με 22 δισ. Ευρώ για την επόμενη τριετία, την ίδια στιγμή που η BlackRock κάνει λόγο για περίπου 5,5 δισ. ευρώ.

Το θέμα φαίνεται πάντως πως περιπλέκεται, καθώς ο Μιχάλης Ιγνατίου επικαλείται πηγή από την Ουάσινγκτον η οποία διαψεύδει το δημοσίευμα των Financial Times, ωστόσο η αμερικανική εφημερίδα επανήλθε με νέο της δημοσίευμα στο οποίο τονίζει ξανά ότι οι κεφαλαικές ανάγκες των τραπεζών αγγίζουν τα 20 δισ. ευρώ.

Μέχρι στιγμής τίποτα δεν έχει επιβεβαιωθεί, ούτε όμως έχει διαψευσθεί. Το theTOC.gr, ζήτησε τη γνώμη γνωστών πανεπιστημιακών καθηγητών οικονομολόγων, οι οποίοι σχολιάζουν την υπόθεση αυτή και απαντούν σε δύο ερωτήματα:

  • «Γιατί πιστεύετε ότι μπορεί να έχει ανακύψει μια τέτοια διαφωνία μεταξύ της Τράπεζας της Ελλάδος και το ΔΝΤ για τις κεφαλαικές ανάγκες των ελληνικών τραπεζών» (στην περίπτωση πάντα που ισχύει το δημοσίευμα των Financial Times)»
  • «Πιστεύετε ότι το ΔΝΤ μπορεί να χρησιμοποιήσει ένα ενδεχόμενο τραπεζικό πρόβλημα της Ελλάδας ως μοχλό για να πετύχει μια αναδιάρθρωση ή ένα κούρεμα του ελληνικού χρέους;»

Θοδωρής Πελαγίδης: καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης στο Πανεπιστήμιο Πειραιά

«Ο κ. Τομσεν προσέλαβε την BlackRock. Τα ποσά που εξετάζει η BlackRock για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αγγίζουν τα 5.5 δισ. ευρώ. Μπορεί να θέλει κανείς να πει ότι το ποσό που χρειάζεται το τραπεζικό σύστημα μπορεί να είναι μεγαλύτερο για να δανείσει την οικονομία. Αλλο όμως το ένα άλλο όμως το άλλο. Υπάρχει διαφορά μεταξύ των χρημάτων που έχει άμεση ανάγκη η τράπεζα και αυτών που θα ήταν ευκταίο να υπάρχουν.

Η άλλη πολιτική εκτίμηση είναι ότι μπορεί να θέλει να πιέσει τους Ευρωπαίους πιστωτές να λάβουν περισσότερο γενναίες αποφάσεις για τα ποσά που πρέπει να ληφθούν το  επόμενο διάστημα.

Το ΔΝΤ ζητά διευθέτηση χρέους, όχι κούρεμα. Μετακύλιση ομολόγων  Δεν θα πάει κανείς να πει στους Γερμανούς. Η διευθέτηση είναι το ζήτημα επειδή το ΔΝΤ βλέπει το ζήτημα γεωπολιτικά και δεν θέλει να δημιουργηθούν στην Ελλάδα περιπτώσεις αυξημένου ρίσκου».

Αγγελος Τσακανίκας: καθηγητής στο  Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Υπεύθυνος Ερευνών του ΙΟΒΕ

«Εγώ μιλώντας με τράπεζες ξέρω ότι τα 5,5 δισ είναι ένα λογικό νούμερο. Κάτι τέτοιο δεν ξέρω πως προέκυψε. Αμα βγει η BlackRock και πει ότι είναι 5.5 δισ. εΕυρώ θα έρθει σε δύσκολη θέση το ΔΝΤ.  Από συζητήσεις με τραπεζίτες, μου φαίνεται υπερβολικό το νούμερο του ΔΝΤ, ενώ το άλλο ρεαλιστικό.

Το ΔΝΤ δεν το κάνει επίτηδες. Θα μπορούσε να μας πιέσει με άλλους τρόπους. Δεν έχει να κάνει με υποκειμενισμούς. Δεν κάνουμε μια πρόβλεψη μεταξύ μας και διαφωνούμε για το ΑΕΠ της χώρας. Εδώ είναι πιο αντικειμενικό το ερώτημα είναι η κατάσταση που βρίσκονται οι τράπεζες. Μπορεί να πιέσει το IMF με άλλους τρόπους, όπως η βιωσιμότητα του χρέους».

Ναπολέων Μαραβέγιας: Πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης

Η εκτίμηση που έχω αυτή τη στιγμή και στο μέτρο βεβαίως που η πληροφόρηση είναι ακριβής είναι ότι είναι πολύ μεγαλύτερες οι κεφαλαιακές ανάγκες των ελληνικών τραπεζών και το ΔΝΤ βρίσκεται σε απόλυτη αντίθεση με τις εκτιμήσεις της BlackRock. Το ερώτημα είναι ποια είναι η σκοπιμότητα αυτής της διαρροής; Η αίσθηση που έχω είναι ότι επειδή το ΔΝΤ ανησυχεί για το ελληνικό χρέος εδώ και πολύ καιρό και πρέπει να σας πω ότι εκτιμώ πως έχει δίκιο γιατί το χρέος είναι πάρα πολύ μεγάλο και πρέπει να βρεθεί κάποια λύση, μπορεί το ΔΝΤ να εναλλάσσεται σε κάποια λογική πίεσης προς την ΕΕ και την ΕΚΤ για να προχωρήσει σε μια μορφή διευθέτησης αυτού του τεράστιου χρέους που έχει η Ελλάδα. Βέβαια εγώ θα περίμενα να δω εάν θα διαψευσθεί ή εάν θα επιβεβαιωθεί η εκτίμηση. Πιθανότητα και νομίζω ότι και εσείς από πλευράς δημοσιογραφικής καταλαβαίνετε το ίδιο, ότι μπορεί να είναι μιας μορφής πίεση για τη διευθέτηση του χρέους. Κάτι που εμάς σαν χώρα μας συμφέρει. Το ερώτημα είναι εάν αυτό θα συμβεί και πότε γιατί βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο και η Γερμανία δεν θέλει να ανακινήσει ένα τέτοιο θέμα για προφανείς λόγους γιατί οι ψηφοφόροι κυρίως από τις βόρειες χώρες πως έχει δωθεί αρκετή βοήθεια προς τους Νότιους κάτι που δεν συμμερίζεται ο Νότος.

Η αίσθηση μου από τις θέσεις της Τρόικας, είναι πως ενώ περιμέναμε τόσον καιρό ότι θα υπήρχαν κάποιες συνεννοήσεις και ξαφνικά αμφισβητεί τα πάντα, μέχρι και το πλεόνασμα. Πάνω σε αυτό είτε πραγματικά είτε πλασματικά έχουμε χτίσει μια μυθολογία η οποία θα μας βοηθήσει ως χώρα. Γίνεται μια προσπάθεια να δημιουργηθεί μια ψυχολογία στο εσωτερικό και η Τρόικα αμφισβητεί τα πάντα. Δεν αντιλαμβάνομαι πως η ελληνική κυβέρνηση δεν είχε συνεννοηθεί με την Τρόικα για να εξομαλυνθούν τα σημεία τριβής. Δεν καταλαβαίνω τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η επικοινωνία μεταξύ κυβέρνησης και Τρόικας. Εκπλήσσομαι από την ασυνεννοησία»

Χαράλαμπος Γκότσης:  Καθηγητής Οικονομικών Πανεπιστημίου Πειραιά  

«Είναι λογικό αφού το προηγούμενο stress test είχε γίνει τον Μάρτιο του 2012 και μάλιστα ίσως με στοιχεία παλαιότερα, να έχουν προκύψει ανάγκες ενίσχυσης των τραπεζών με κεφάλαια επειδή οι επισφάλειες των τραπεζών έχουν αυξηθεί τρομακτικά, από 17% βρίσκονται περίπου στο 30%.

Υπάρχει μια εκτίμηση πως για τα επόμενα χρόνια το 2015 και το 2016 ίσως έχουμε κερδοφορία και στηρίζονται στην υπόθεση περί ανάκαμψης της οικονομίας κάτι που θα το έθετα σε αμφισβήτηση, καθώς θεωρώ ότι ίσως μπορούν με 5.5 δισ. να καλυφθούν οι ανάγκες των τραπεζών. Τώρα το πρόβλημα που δημιουργείται είναι κυρίως με την Εθνική. Η Εθνική για να προχωρήσει στην κάλυψη της μαύρης τρύπας έχει τρεις λύσεος

Πρώτη λύση, να προχωρήσει σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με ανακεφαλαιοποίηση ύψους 2 δισ. ευρώ. Αλλά πιστεύω ότι δεν θα υπάρξει προθυμία. Οι ιδιώτες φαίνεται ότι δεν είναι πλέον πρόθυμοι.

Δεύτερη λύση είναι να πουλήσει assets όπως η Εθνική Ασφαλιστική και η Finansbank. Ομως η πώληση θα γινόταν σε μια πολύ κακή στιγμή από όλες τις απόψεις γιατί και η Τουρκία δεν πάει καλά και εάν βγει στην αγορά θα υπάρχει πρόβλημα.

Η τρίτη λύση θα είναι να πάμε σε ανακεφαλαιοποίηση μέσω του Ταμείου όπου οι ομολογιούχοι και οι μικρομέτοχοι θα χάσουν. Η τράπεζα θα περάσει στο ΤΧΣ δηλαδή επί της ουσίας το κράτος. Εξαρτάται από την άποψη που το βλέπει κανείς. Πολλοί θεωρούν ότι να υπάρχει κρατική τράπεζα εν μέσω κρίσης θεωρείται ότι θα ήταν μια θετική κίνηση. Βέβαια υπάρχουν ενστάσεις για τον τρόπο που έγινε η τελευταία ανακεφαλαιοποίηση.

Δεν είμαι βέβαιος εάν τελικά οι εκτιμήσεις αυτές είναι σωστές. Το ποιες θα είναι οι ανάγκες είναι ούτως ή άλλως απλά μια εκτίμηση. Τώρα για το θέμα της BlackRock και αυτές εταιρείες είναι...»

Σπύρος Λαπατσιώρας: Λέκτορας, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστημίου 

Να σημειώσουμε ότι, σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, το ΔΝΤ διαψεύδει ότι αποτελεί θέση του μία τέτοια εκτίμηση. Επίσης να σημειώσουμε ότι και η ΕΚΤ, πάντα σύμφωνα με δημοσιεύματα, έχει διατυπώσει αντιρρήσεις στην υποεκτίμηση των κεφαλαιακών αναγκών ώστε ένα τμήμα του υπολοίπου που διαθέτει το ΤΧΣ να χρησιμοποιηθεί για άλλες ανάγκες κάλυψης του χρηματοδοτικού κενού. Έχοντας αυτά στο μυαλό μας, μπορούμε να προσεγγίσουμε μία αντικειμενική βάση ερμηνείας των αποκλίσεων των εκτιμήσεων που εμφανίζονται στα δημοσιογραφικά μέσα.

Πρώτο, επειδή η διαδικασία εκτίμησης των κεφαλαιακών αναγκών είναι μία διαδικασία με πολλές παραμέτρους, η οποία εξαρτάται και από την ίδια την “τεχνική” κάλυψης κεφαλαιακών αναγκών (για παράδειγμα η υλοποίηση μίας αύξησης μετοχικού κεφαλαίου μειώνει τις ανάγκες εξεύρεσης κεφαλαίων από άλλες πηγές) είναι δυνατόν να εμφανίζονται μεγάλες αποκλίσεις ανάλογα με τις εκτιμήσεις των παραμέτρων. Με άλλα λόγια, το μακροοικονομικό περιβάλλον, ή ύφεση ή η μεγέθυνση και το ύψος των ρυθμών αυτών καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τις κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών. Από την άλλη, όσο μειώνεις τις αντοχές του συστήματος (π.χ ύψος Core Tier I) μειώνονται και οι ανάγκες σε κεφάλαιο. Σε κάθε περίπτωση τα 20δισ. είναι ένα υπερβολικά μεγάλο ποσό που δύσκολα μπορεί αν στηριχθεί ακόμη και με αρκετά απαισιόδοξες τιμές για όλες τις παραμέτρους, ωστόσο ένα διψήφιο νούμερο θα ήταν δυνατόν να προκύψει σε ένα δυσμενές σενάριο.

Δεύτερο και πιο σημαντικό. Ένα στοιχείο το οποίο αποτελεί κεντρικό στοιχείο για οποιαδήποτε συζήτηση που αφορά τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος σε συνδυασμό με το ρόλο του ως χρηματοδότη της οικονομικής μεγέθυνσης και το οποίο δεν εμφανίζεται στη σχετική συζήτηση άμεσα. Όρος για επιστροφή της ελληνικής οικονομίας σε ρυθμούς (βιώσιμης) μεγέθυνσης αποτελεί το να σταματήσει η διαδικασία απομόχλευσης στην οποία έχει περιέλθει. Επομένως το να συζητάμε για τις κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών χωρίς να έχει προσδιοριστεί ένα σαφές σύστημα το οποίο να αντιμετωπίζει το πρόβλημα της υπερχρέωσης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, με κοινωνικά δίκαιο τρόπο που εγγυάται την αναπτυξιακή προοπτική, αποτελεί τουλάχιστον πολύ βιαστική, πρωθύστερη, συζήτηση, η οποία το λιγότερο που κάνει είναι να δίνει τροφή σε αποκλίνουσες εκτιμήσεις σαν αυτές που αναφέρατε. Ένα τέτοιο σύστημα αποτελεί προϋπόθεση για μία εύλογη εκτίμηση των κεφαλαιακών αναγκών των τραπεζών στο μεταβαλλόμενο και ασταθές διεθνές μακροοικονομικό περιβάλλον που θα κινηθούν, με άλλα λόγια αποτελεί προϋπόθεση - εκ των ουκ ανευ - για ένα σταθερό τραπεζικό σύστημα το οποίο θα μπορεί να χρηματοδοτήσει τη μεγέθυνση της ελληνικής οικονομίας.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook