JP Morgan: Έλεγχος κεφαλαίων μέσα στο Σαββατοκύριακο

Ενώ η αγωνία και οι ανησυχίες για το μέλλον της Ελλάδας στην Ευρωζώνη κορυφώνονται και η Ευρώπη καλεί την Ελλάδα να πει άμεσα το «ναι» σε μια συμφωνία με τους δανειστές της, τόσο η JPMorgan όσο και το πρακτορείο Bloomberg υποστηρίζουν ότι εντείνεται και ο κίνδυνος επιβολής ελέγχου κεφαλαίων στις ελληνικές τράπεζες και μάλιστα άμεσα.

Ο αναλυτής της JPMorgan, Greg Ip, έγραψε στο Twitter ότι η επενδυτική τράπεζα τονίζει ξεκάθαρα ότι θα επιβληθούν capital controls αυτό το Σαββατοκύριακο εάν το Eurogroup οδηγηθεί και αυτό σε ναυάγιο.

Σε νέα έκθεσή της λοιπόν, η JP Morgan, εξετάζει τα επόμενα βήματα για την Ελλάδα καθώς και το πως θα γίνει η επιβολή ελέγχων κεφαλαίων

Capital controls και κανόνες της ΕΚΤ

Υπάρχουν αυξανόμενες αναφορές των μέσων ενημέρωσης ότι οι έλεγχοι κεφαλαίων ετοιμάζονται να επιβληθούν στην Ελλάδα, ενδεχομένως και αυτό το Σαββατοκύριακο, εάν οι συζητήσεις δεν καταλήξουν σε συμφωνία άμεσα. Αυτό εγείρει μια σειρά από ερωτήματα σχετικά με το πώς θα μπορούσαν να λειτουργήσουν οι έλεγχοι κεφαλαίων και πώς η επιβολή τους θα επηρεάσει τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.

Οι πρακτικές λεπτομέρειες

Σε ότι αφορά τις πρακτικές των ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων, η Κύπρος προσφέρει ένα παράδειγμα. Οι έλεγχοι κεφαλαίου θεωρούνται ως ένα σύνολο διοικητικών εμποδίων που επιδιώκουν να αποτρέψουν τις καταθέσεις να φύγουν από το τραπεζικό σύστημα, ενώ εξακολουθούν να γίνονται προσπάθειες έτσι ώστε η οικονομία να λειτουργήσει σε κανονικούς ρυθμούς. Ως εκ τούτου, επιβάλλονται όρια στην ικανότητα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων να αποσύρουν τις καταθέσεις τους σε μετρητά, ή να μετακινηθούν από τη χώρα. Οι επιχειρήσεις που πρέπει να μεταφέρουν κεφάλαια στο εξωτερικό, ως μέρος της επιχειρηματικής τους δραστηριότητα, πρέπει να αποδείξουν ότι πραγματικά η μεταφορά αυτή σχετίζεται με την εμπορική δραστηριότητα.

Ο anti-euro Τσίπρας;

Υπάρχουν δημοσιεύματα ότι η ελληνική κυβέρνηση απειλεί να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σε περίπτωση που η ΕΕ αναστείλει την πρόσβαση των ελληνικών τραπεζών στη ρευστότητα και, συνεπώς, να αναγκάσει την επιβολή των ελέγχων κεφαλαίου ή το κλείσιμο των τραπεζών της. Η JP Morgan αμφιβάλει πως μία τέτοια νομική δράση θα είναι επιτυχής,. Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι οι ελληνικές αρχές θα «περάσουν» το μήνυμα ότι τα capital controls ή το κλείσιμο των ελληνικών τραπεζών επιβλήθηκαν άδικα από την υπόλοιπη ΅Ευρώπη. Και εν τω μεταξύ, η ρητορική του Τσίπρα είναι όλο και πιο... πολεμοχαρής, με αναφορές στην «λεηλασία» της Ελλάδας, καθώς και της ανάγκης να αποφευχθεί η εθνική ταπείνωση.

Ένα ιδιαίτερα άσχημο σενάριο θα ήταν εάν οι ελληνικές αρχές αντισταθούν στην επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων, ισχυριζόμενες ότι επιβλήθηκαν άδικα περιορισμοί στην πρόσβαση των τραπεζών σε ρευστότητα, και στη συνέχεια να προσπαθήσουν να χρησιμοποιήσουν αυτό ως μέσω να επηρεάσουν τον ελληνικό λαό να αρχίσει να υποστηρίζει την έξοδο από το ευρώ. Η ρητορική των τελευταίων ημερών αυξάνει τις πιθανότητες για κάτι τέτοιο, καταλήγει η JP Morgan.

Σε ανάλογο ύφος, σε δημοσίευμά του χθες, το Bloomberg υποστηρίζει ότι εντείνεται και ο κίνδυνος επιβολής ελέγχου κεφαλαίων στις ελληνικές τράπεζες.

Σύμφωνα με το πρακτορείο, όσο η ελληνική κυβέρνηση αψηφά τις απαιτήσεις των Ευρωπαίων για ένα νέο πακέτο προτάσεων πριν το Eurogroup της Πέμπτης, τόσο αυξάνεται το ρίσκο για επιβολή capital controls στην Ελλάδα, την ώρα μάλιστα που οι Έλληνες πολίτες βγάζουν ο ένας μετά τον άλλο τα χρήματά τους από τις τράπεζες.

Έτσι, παρουσιάζει βήμα-βήμα, επικαλούμενο αναλυτές και οικονομολόγους, το τι θα μπορούσε να συμβεί σε περίπτωση που η ελληνική κυβέρνηση οδηγηθεί στο σημείο αυτό.

Πώς θα μπορούσε να συμβεί;

Το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι σε περίπτωση που οι συνομιλίες μεταξύ της Ελλάδας και των δανειστών της καταρρεύσουν ή φτάσουν σε αδιέξοδο τότε οι κυβερνήσεις της ΕΕ θα έλεγαν στον Αλέξη Τσίπρα να μην περιμένει βοήθεια από την ΕΚΤ και θα τον προειδοποιούσαν ότι ο μηχανισμός παροχής έκτακτης ρευστότητας μέσω του ELA δεν θα μπορούσε να συνεχιστεί για πολύ ακόμα.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός θα ήταν τότε αντιμέτωπος με μια επιλογή: Να αφήσει τις τράπεζες να καταρρεύσουν ή να επιβάλλει ελέγχους κεφαλαίων.

Τι θα γίνει αν η Ελλάδα αθετήσει μια υποχρέωσή της

Πολλές από τις εγγυήσεις, τα collaterals που δεσμεύονται έναντι του ELA, είναι ομόλογα εγγυημένα από την κυβέρνηση και ελληνικοί τίτλοι, μεταξύ των οποίων και έντοκα γραμμάτια. Έτσι, εάν η Ελλάδα αθετήσει μια υποχρέωσή της, οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρωζώνης πιθανότατα θα αποφάσιζαν ότι τα πιστωτικά ιδρύματα δεν είναι πλέον επιλέξιμα για να δεχθούν έκτακτη ρευστότητα, καθώς ο εγγυητής δεν είναι φερέγγυος.

Διαφορετικά, η ΕΚΤ θα μπορούσε να επιβάλει ένα πολύ μεγάλο discount στην ονομαστική αξία των ελληνικών collateral, θέτοντας μάλιστα ένα αυστηρό όριο για τον μέγιστο δυνητικό ELA.

Η ΕΚΤ θα μπορούσε ακόμη και να διακόψει τον ELA αμέσως, αναγκάζοντας τον Αλέξη Τσίπρα να αποφασίσει επί τόπου για το τι θα κάνει.

Πώς θα λειτουργούσαν τα capital controls;

Θα πονούσαν, αναφέρει χαρακτηριστικά το Bloomberg. Κανείς δεν γνωρίζει πώς ακριβώς θα λειτουργούσαν στην Ελλάδα.

Στην Κύπρο πάντως έγινε ως εξής: Οι αναλήψεις από τα ΑΤΜ περιορίστηκαν στα 300 ευρώ το άτομο ανά ημέρα. Την ίδια ώρα, οι μεταβιβάσεις πάνω από 5.000 ευρώ στο εξωτερικό απαιτούσαν έγκριση από ειδική επιτροπή, ενώ οι εταιρείες χρειάζονταν έγγραφα για κάθε εντολή πληρωμής, με εγκρίσεις για πάνω από 200.000 ευρώ που καθορίζονται από τη διαθέσιμη ρευστότητα. Επίσης, οι γονείς δεν μπορούσαν να στείλουν στα παιδιά τους, που σπούδαζαν στο εξωτερικό, πάνω από 5.000 ευρώ το τρίμηνο.

Πώς θα μπορούσαν να τεθούν σε εφαρμογή;

Σύμφωνα με το Bloomberg, αυτό θα αποτελούσε έκπληξη. Στην Κύπρο ξεκίνησε με το κλείσιμο των τραπεζών για ημέρες, μεταξύ της 16 και 28 Μαρτίου του 2013. Αυτό έδωσε τη δυνατότητα στη χώρα να διαπραγματευθεί μία συμφωνία με τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Οι τράπεζες άνοιξαν εκ νέου άνοιγμα με ένα σχέδιο ανακεφαλαιοποίησης για το χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας, το οποίο περιελάμβανε την επιβολή περιορισμών στις αναλήψεις.

Ποιος θα το αποφασίσει;

Είναι στο χέρι της κυβέρνησης. Σύμφωνα με ένα νόμο του 1993 ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της χώρας μπορεί να επιβάλλει περιορισμούς, αλλά χρειάζεται την ίδια ημέρα που θα θελήσει να το κάνει την έγκριση του υπουργείου Οικονομικών.

Πόσο καιρό μπορεί να διαρκέσει;

Δεν υπάρχει πραγματικό όριο, καθώς στην Κύπρο διατηρήθηκε ο έλεγχος κεφαλαίων για δύο χρόνια, παρά το γεγονός ότι αρχικά είχε χαρακτηριστεί ένα προσωρινό μέτρο έκτακτης ανάγκης.

Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η εμπειρία από άλλες χώρες, όπως η Ισλανδία, δείχνει ότι εφόσον επιβληθούν, μπορούν μόνο να αρθούν σταδιακά, μετά από μια μακρά χρονική περίοδο.

Ποιος θα ήταν ο αντίκτυπος των capital controls

Σύμφωνα με το Bloomberg, θα «αγόραζαν» χρόνο για την χώρα και θα της έδιναν χώρο να αναπνεύσει και να πετύχει μαι συμφωνία με τους δανειστές της, αν και θα είναι μεγάλο πλήγμα για τις τράπεζες.

Ο περιορισμός στις αναλήψεις θα πλήξει πολύ το εμπόριο, τη βιομηχανία του τουρισμό, τις εισαγωγές και φυσικά κάθε τομέας της οικονομίας.

Έχει ο Τσίπρας άλλες επιλογές;

Όχι στην πραγματικότητα. Αν η κυβέρνηση αφήσει τις τράπεζες να υπερβούν τα όρια χρηματοδότησης έκτακτης ανάγκης, το χρηματοπιστωτικό σύστημα θα ξεμείνει από ρευστό μέσα σε λίγες ημέρες και οι καταθέτες θα σπεύσουν αποσύρουν τα λεφτά τους από τις τράπεζες, όσο ακόμη θα μπορούν.

Αυτό θα έσπρωχνε την Ελλάδα έξω από το ευρώ καθώς καμία οικονομία δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς ρευστότητα.

Ακόμη κι αν η ελληνική κυβέρνηση σχεδιάζει να αφήσει το ευρώ, η επιβολή ελέγχου στην κίνηση κεφαλαίων θα εξακολουθεί να θεωρείται μια λογική κίνηση, καθώς έτσι η κυβέρνηση θα σταματούσε τον χρόνο μέχρι να καταφέρει να τυπώσει ένα νέο νόμισμα.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr