Το επαχθές χρέος, ο Γιώργος Σταθάκης και η βιβλιογραφία

Δύο οικονομολόγοι εκφράζουν διαμετρικά αντίθετες απόψεις για το αν η Ελλάδα βαρύνεται με επαχθές χρέος ή όχι – Ο ορισμός, οι ενστάσεις, τα νούμερα

to-epaxthes-xreos-o-giwrgos-stathakis-kai-i-bibliografia
|
SHARE THIS
0
SHARES

Κοινά αποδεκτός όρος για το τι είναι επαχθές χρέος δεν υπάρχει. Καθείς το ορίζει ανάλογα με τη βιβλιογραφία που έχει μελετήσει, τα πολιτικά του πιστεύω και τις οικονομικές του επιρροές. Το γεγονός είναι ένα: οι δηλώσεις του Γιώργου Σταθάκη, υπεύθυνου του τομέα Ανάπτυξης του ΣΥΡΙΖΑ, άναψε φωτιές. Ο βουλευτής έκανε ένα βήμα παραπάνω καθώς όχι μόνο όρισε το απεχθές χρέος (είναι αυτό που προέρχεται από τα εξοπλιστικά προγράμματα και το εξηλεκτρισμό του ΟΣΕ που δεν έγινε ποτέ) αλλά το ποσοτικοποίησε κιόλας: δεν ξεπερνά το 5% του ΑΕΠ, δηλαδή κυμαίνεται περίπου στα 15 δισεκατομμύρια ευρώ.

Ο οικονομολόγος Λεωνίδας Βατικιώτης, δηλώνει στο TheTOC.gr την πλήρη διαφωνία του με την τοποθέτηση του Γιώργου Σταθάκη

Ο ορισμός του Σακ για το επαχθές χρέος περιλαμβάνει 3 προϋποθέσεις: Να μην εξυπηρέτησε τα συμφέροντα του λαού, να μην υπήρχε σχετική νομιμοποίηση της κυβέρνησης από το λαό και να ήταν ενήμεροι οι δανειστές

Ο οικονομολόγος Λεωνίδας Βατικιώτης, δηλώνει στο TheTOC.gr την πλήρη διαφωνία του με την τοποθέτηση του Γιώργου Σταθάκη. Εχοντας ασχοληθεί επί σειρά ετών με τα θέματα του δημοσίου χρέους, δηλώνει υποστηρικτής του ορισμού που έδωσε ο νομικός Αλεξάντερ Σακ το 1927 για το επαχθές χρέος και υποστηρίζει ότι βάσει αυτού του ορισμού, η Ελλάδα μπορεί να διεκδικήσει να υπάρξει ο σχετικός χαρακτηρισμός για τα δάνεια που προήλθαν τόσο από το Μνημόνιο 1, όσο και από το Μνημόνιο 2 (σ.σ συνολικά τα δάνεια θα φτάσουν περίπου στα 250 δισεκατομμύρια ευρώ). Ποιος είναι ο ορισμός Σακ; «Ένα δημόσιο χρέος χαρακτηρίζεται ως απεχθές και δεν πληρώνεται στην περίπτωση που ένα δεσποτικό καθεστώς αναλαμβάνει ένα χρέος όχι για τις ανάγκες ή προς το συμφέρον του κράτους, αλλά για να ισχυροποιήσει το δεσποτικό καθεστώς, να καταπιέσει τον λαό που μάχεται εναντίον του, κ.α.». Ο ορισμός του Σακ περιλαμβάνει 3 όρους για να χαρακτηριστεί ένα χρέος ως απεχθές: Να μην εξυπηρέτησε τα συμφέροντα του λαού, να μην υπήρχε η σχετική νομιμοποίηση από τον λαό απέναντι στην κυβέρνηση για να προχωρήσει στη σύναψη του δανείου κι ο τρίτος όρος να ήταν ενήμεροι οι δανειστές. Πρόκειται για προϋποθέσεις που ισχύουν στην περίπτωση της Ελλάδας» σημειώνει ο κ. Βατικιώτης.

Ο καθηγητής Χαράλαμπος Γκότσης αν και υποστηρίζει ότι ο χαρακτηρισμός του χρέους ως επαχθούς, εμπίπτει περισσότερο στις αρμοδιότητες των νομικών παρά των οικονομολόγων, εμφανίζεται, μιλώντας στο The TOC, να συμφωνεί με τον Γιώργο Σταθάκη. «Δανειακές συμβάσεις που έχουν υπογραφεί από νόμιμα εκλεγμένες κυβερνήσεις στο πλαίσιο λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος, είναι εξαιρετικά δύσκολο να αμφισβητηθούν» υποστηρίζει.

καθηγητής Χαράλαμπος Γκότσης: «Δανειακές συμβάσεις που έχουν υπογραφεί από νόμιμα εκλεγμένες κυβερνήσεις είναι εξαιρετικά δύσκολο να αμφισβητηθούν»

Σε ένα σημείο, οι κύριοι Γκότσης, Βατικιώτης και Σταθάκης εμφανίζονται να συμφωνούν. Χαρακτηρίζουν το ελληνικό  χρέος μη βιώσιμο. «Απαιτούνται 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ μόνο για την ετήσια καταβολή των τόκων ενώ αν προστεθούν και τα χρεολύσια, το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους στα επίπεδα που έχει φτάσει σήμερα  ανέρχεται κοντά στα 8,5-9 δισεκατομμύρια ευρώ. Για να μπορέσει η όποια κυβέρνηση να εξασφαλίσει αυτό το ποσό χωρίς να θιγούν βασικές λειτουργίες του κράτους (παιδεία, υγεία, ασφάλεια) θα πρέπει το ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια να αυξάνεται με μέσο ρυθμό της τάξεως του 3,5%» συμπληρώνει ο κ. Γκότσης.

Τι χρειάζεται για να γίνει το χρέος βιώσιμο; Ο κ. Βατικιώτης επιμένει: αμφισβήτηση των δανείων του μνημονίου. Ο κ. Γκότσης από την πλευρά του υποστηρίζει ότι το επιθυμητό αποτέλεσμα που είναι η ελάφρυνση του ετήσιου κρατικού προϋπολογισμού, μπορεί να επέλθει με περαιτέρω μείωση του κόστους δανεισμού (ώστε να μειωθούν οι τόκοι με τους οποίους βαρύνεται ο κρατικός κορβανάς) και επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής ώστε να συμπιεστούν και τα χρεολύσια.

Πόσα χρωστάμε

Το δημόσιο χρέος της χώρας στο τέλος Σεπτεμβρίου με βάση το σχετικό δελτίο του υπουργείου Οικονομικών, ανερχόταν στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2013 στα 321,9 δισεκατομμύρια ευρώ. Το μέσο σταθμικό κόστος διαμορφώθηκε στο 2,3% από 3,9% το 2011 και 4,3% το 2010 ενώ η μέση σταθμική διάρκεια του χρέους αυξήθηκε το 2013 στα 16,1 χρόνια από 15 χρόνια το 2012 και μόλις 6,3 χρόνια το 2011. Η αύξηση της μέσης διάρκειας και η μείωση του μέσου επιτοκίου, ήταν αποτέλεσμα των δανειακών συμβάσεων με την τρόικα.

Που χρωστάμε

1. Ο μεγαλύτερος δανειστής της χώρας αυτή τη στιγμή είναι οι χώρες της ΕΕ και το ΔΝΤ καθώς από εκεί προέρχονται τα 213,8 δις. ευρώ εκ των 322 δις. ευρώ που είναι ο συνολικός δανεισμός. Μάλιστα, όσο θα περνάει ο καιρός, τόσο θα αυξάνεται η αναλογία καθώς η Ελλάδα έχει πάψει να δανείζεται απευθείας από τις αγορές και χρηματοδοτείται μόνο μέσω του μηχανισμού.

2. Τα ομόλογα ανέρχονται στα 91 δισεκατομμύρια ευρώ. Στην πλειονότητά τους, αφορούν σε ελληνικές εκδόσεις ενώ τα έντοκα γραμμάτια του ελληνικού δημοσίου –εργαλείο δανεισμού που χρησιμοποιούμε το τελευταίο διάστημα προκειμένου να καλυφθούν τα χρηματοοικονομικά κενά που δημιουργούνται ανάμεσα στις καταβολές των δόσεων από τον Μηχανισμό- ανέρχονται περίπου στα 15 δισεκατομμύρια ευρώ. 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook