Nέα δεδομένα μετά το συλλαλητήριο; Πέντε πρώτα συμπεράσματα

Δημιουργεί νέα δεδομένα τόσο στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό όσο και στο πεδίο της διαπραγμάτευσης το ογκώδες συλλαλητήριο για τη Μακεδονία που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Κυριακής στην Αθήνα;

Το ερώτημα βρίσκεται μάλλον στα χείλη των περισσοτέρων αναλυτών αλλά και όσων παρακολουθούν από κοντά τις εξελίξεις. Με τον απόηχο του συλλαλητηρίου ακόμη φρέσκο και με τον κίνδυνο η σπουδή να αφήσει στην άκρη ορισμένα ζητήματα, θα μπορούσε κανείς να επιχειρήσει μια απάντηση στη βάση πέντε ερωτημάτων.

1. Eίχε αντικυβερνητική χροιά το συλλαλητήριο;

Και ναι και όχι. Από τη μια μεριά, οι εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου που συγκεντρώθηκαν στο Σύνταγμα είχαν ως έναυσμα της κινητοποίησής τους ένα συγκεκριμένο ζήτημα: το Σκοπιανό και την διαδήλωση της θέσης ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί με οποιονδήποτε τρόπο ο όρος “Μακεδονία” στο πλαίσιο μιας λύσης στο ονοματολογικό. Από την άλλη, οι κεντρικές ομιλίες και κυρίως εκείνη του Μίκη Θεοδωράκη περιείχαν σαφώς μια ευρύτερη καταδίκη της κυβερνητικής πολιτικής.

Για παράδειγμα, ο γνωστός μουσικοσυνθέτης έκανε λόγο για “αριστερόστροφο φασισμό” και “εθνομηδενιστές” ή ακόμη και για “μειοψηφίες που κυβερνούν και καταστρέφουν τη χώρα”. Την ίδια στιγμή, η έντονη παρουσία κομμάτων της αντιπολίτευσης με πλήθος στελεχών αλλά και ενός πρώην πρωθυπουργού, του Αντώνη Σαμαρά, δείχνουν να ενισχύουν αυτό το συμπέρασμα. Ωστόσο, το γεγονός ότι στην συγκέντρωση δεν συμμετείχαν σημαντικοί πολιτικοί χώροι, όπως η Δημοκρατική Συμπαράταξη (πλην της κ. Καϊλή) και το Ποτάμι ή το ΚΚΕ, απομακρύνει οποιαδήποτε μονοσήμαντη ερμηνεία.

2. Πρέπει να χαίρεται ή να ανησυχεί το Μαξίμου;

Το απόγευμα της Κυριακής, το Μέγαρο Μαξίμου έσπευσε να υποβαθμίσει τον όποιο πολιτικό αντίκτυπο θα μπορούσε να έχει το συλλαλητήριο. «Το συλλαλητήριο για το ονοματολογικό συγκέντρωσε, όπως αναμενόταν, αρκετές χιλιάδες πολιτών στο Σύνταγμα. Ο “σεισμός” και τα εκατομμύρια διαδηλωτών που φαντάστηκαν οι διοργανωτές και ο κ. Σαμαράς με τον κ. Μητσοτάκη, που ήθελαν να καπηλευθούν το συλλαλητήριο, παρέμειναν ευσεβείς πόθοι. Ας λύσουν μεταξύ τους τα εσωκομματικά τους» αναφέρεται σε ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του πρωθυπουργού. «Η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού, που το παρακολούθησε από τους τηλεοπτικούς του δέκτες, ανεξαρτήτως απόψεων συγκλίνει στην εκτίμηση ότι τα μείζονα θέματα της εξωτερικής πολιτικής δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με οδηγό το φανατισμό και τη μισαλλοδοξία» σημειώνεται μεταξύ άλλων.

Η τοποθέτηση του Μαξίμου, ωστόσο, δεν μπορεί να κρύψει τα δύο μεγάλα προβλήματα που παραμένουν και συνεχίζουν να προκαλούν αμείωτους πονοκεφάλους. Το πρώτο είναι το γεγονός ότι το Σκοπιανό κατάφερε να συγκεντρώσει και μάλιστα δύο φορές εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου στους δρόμους. Για πρώτη φορά μάλιστα στη διάρκεια της θητείας της παρούσας κυβέρνησης. Το δεύτερο είναι ότι η “βαβέλ” δηλώσεων και στάσεων της συγκυβέρνησης για το θέμα όχι απλώς παρέμεινε αλλά ενισχύθηκε. Σημειώνεται ότι παρά την απουσία του Πάνου Καμμένου, στελέχη των ΑΝΕΛ συμμετείχαν στο συλλαλητήριο. Μεταξύ αυτών ο βουλευτής Δ. Καμμένος και η υφυπουργός Εξωτερικών κ. Τσαρουχά. Σημειώνεται ακόμη ότι την ίδια στιγμή που το Μαξίμου υποβάθμιζε τις συνέπειες του συλλαλητηρίου, ο κ. Κοτζιάς μιλούσε για εκατομμύρια Ελλήνων πατριωτών που έκαναν την επιλογή τους.

3. Νίκησε ή έχασε η ΝΔ;

Η παρουσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης στο συλλαλητήριο ήταν ιδιαίτερα έντονη καθώς πλήθος στελεχών βρέθηκαν στο Σύνταγμα, μεταξύ αυτών και ο Αντώνης Σαμαράς. Η εκτίμηση που έκανε τις προηγούμενες ημέρες η Πειραιώς, μια εκτίμηση που εν πολλοίς φαίνεται πως καθόρισε τη στάση της στο θέμα του Σκοπιανού, ήταν ότι πίσω από τις αντιδράσεις μπορεί κανείς να εντοπίσει και μια ευρύτερη αντικυβερνητική αντίδραση. Αυτήν την αντίδραση φέρεται να επιδίωξε να αναδείξει και να οικειοποιηθεί, λαμβάνοντας βεβαίως υπόψη και τα σενάρια που κυκλοφόρησαν περί διεργασιών για επικείμενη δημιουργία νέου κόμματος στα δεξιά της. Με δήλωσή του μετά το πέρας της συγκέντρωσης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για “έκφραση εθνικής υπερηφάνειας από εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες” που “δεν είχε κομματικό χρώμα”. “Ο κ. Τσίπρας δεν προσπάθησε ποτέ να δημιουργήσει συνθήκες εθνικής ενότητας. Περιφρόνησε τα πατριωτικά αισθήματα των πολιτών. Έσπειρε ανέμους και σήμερα θερίζει θύελλες”.

Η άλλη όψη του νομίσματος, ωστόσο, είναι ότι η παρουσία του Αντώνη Σαμαρά προβληματίζει την ηγεσία του κόμματος, καθώς από τη μία θα δώσει νέο πάτημα στο Μαξίμου για επιθέσεις εναντίον της ΝΔ και από την άλλη αναδείξει και τις εσωτερικές διαφωνίες για το θέμα. Διαφωνίες που εκδηλώνονται γλαφυρά με τις τοποθετήσεις της Ντόρας Μπακογιάννη αλλά και τη σιωπή γεμάτη νόημα από στελέχη της ΝΔ που αυτοπροσδιορίζονται στο κέντρο και έχουν σοβαρό πρόβλημα με τη σκληρή δεξιά στροφή της ΝΔ.

4. Και το Κίνημα Αλλαγής;

Τα συλλαλητήρια φαίνεται πως απομακρύνουν τη ΝΔ από την Κεντροαριστερά αλλά και από το λεγόμενο προοδευτικό κέντρο. Σημειώνεται ότι τις προηγούμενες ημέρες, τόσο με τοποθετήσεις της κ. Γεννηματά, όσο και δηλώσεις του κ. Θεοδωράκη το Κίνημα Αλλαγής ξεκαθάρισε ότι κατά την εκτίμησή του τα συλλαλητήρια δεν βοηθούν στο θέμα “καθώς δίνουν βήμα σε ακραίες φωνές που επιδιώκουν να διχάσουν τον ελληνικό λαό”. Η στάση του Κινήματος Αλλαγής του επιτρέπει να διεκδικήσει με αξιώσεις εκείνο το μέρος των εκλογέων που από τη μία μεριά θεωρούν ατυχείς και μικροπολιτικούς τους χειρισμούς της κυβέρνησης και από την άλλη δεν μπορούν να ταυτιστούν με εκδηλώσεις διαμαρτυρίες όπως αυτές που έγιναν στα συλλατήρια.

Σημειώνεται, πάντως, ότι το συλλαλητήριο δημιούργησε και εσωτερικά ζητήματα στο Κίνημα Αλλαγής. Η ευρωβουλευτής της Δημοκρατικής Συμπαράταξης Εύα Καϊλή συμμετείχε σε αυτό, ενώ τις προηγούμενες ημέρες υπήρξε έντονη δυσαρέσκεια για τη στάση του στελέχους του ΠΑΣΟΚ Αντώνη Βγόντζα.

5. Πόσο θα επηρεάσουν τα συλλαλητήρια τη διαπραγμάτευση;

Σε αυτή τη χρονική περίοδο, η διαπραγμάτευση για το Σκοπιανό βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Το πολύ καλό κλίμα που υπήρχε αρχικά ανάμεσα στους υπουργούς Εξωτερικών των δύο χωρών και τον ειδικό διαμεσολαβητή του ΟΗΕ φαίνεται πως διαταράχθηκε τις τελευταίες ημέρες, μετά τις δηλώσεις του κ. Νίμιτς ότι το θέμα της ταυτότητας δεν είναι μεταξύ των θεμάτων της διαπραγμάτευσης. Πρέπει πάντως να σημειωθεί υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος στις συνομιλίες, καθώς αυτή τη στιγμή δεν έχει καν ολοκληρωθεί η κατάρτιση του περίφημου συμφώνου επί τη βάση του οποίου θα λάβει χώρα η κυρίως διαπραγμάτευση.

Σε κάθε περίπτωση, τα δύο συλλαλητήρια σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη αποτελούν έναν παράγοντα που θα ληφθεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο υπόψη στον τρόπο που θα εξελιχθούν οι συνομιλίες το επόμενο διάστημα. Εκείνο που απομένει να φανεί είναι εάν τα συλλαλητήρια θα χρησιμοποιηθούν ως ένας μοχλός πίεσης στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης ή ως μια διέξοδος για να κερδηθεί το blame game σε περίπτωση μη-λύσης.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr