Ο Γιάννος Παπαντωνίου... για όλους και όλα σε βιβλίο «εξομολόγηση»

Στο βιβλίο «Στάσεις και αποστάσεις» ο Γιάννος Παπαντωνίου μιλάει για όλους και για όλα: τον Α. Παπανδρέου, τον Κ. Σημίτη, τον Κ. Καραμανλή και τον Γ. Παπανδρέου.

o-giannos-papantwniou-gia-olous-kai-ola-se-biblio-eksomologisi
SHARE THIS
0
SHARES

Για όλους και για όλα γράφει ο πρώην υπουργός Γιάννος Παπαντωνίου στο βιβλίο του «Στάσεις και Αποστάσεις» που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Παπαζήση.

«Η προεπιλογή συγκεκριμένου προσώπου για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ ήταν διπλό λάθος. Η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου 2009-2012 αποδείχτηκε κατώτερη των περιστάσεων και κατέρρευσε απαξιωμένη αφού οδήγησε τη χώρα στο Μνημόνιο», αναφέρει ο Γιάννος Παπαντωνίου

Στα αποσπάσματα του βιβλίου που προδημοσιεύονται στο «Εθνος της Κυριακής» ο πρώην υπουργός περιγράφει τις δυσκολίες που αντιμετώπισε η χώρα στην πορεία για την ένταξη στην ΟΝΕ, την προσπάθεια για εκσυγχρονισμό της οικονομίας από την κυβέρνηση Σημίτη, τα αίτια που οδήγησαν στην οικονομική κρίση, καθώς και τις ευθύνες των κυβερνήσεων Καραμανλή και Παπανδρέου για την υπογραφή του Μνημονίου.

Με έντονα αυτοβιογραφικά στοιχεία, το βιβλίο «Στάσεις και Αποστάσεις» δίνει την εκδοχή του Γιάννου Παπαντωνίου για την εγκατάλειψη του εκσυγχρονιστικού εγχειρήματος στην Ελλάδα που σηματοδοτήθηκε από την απόσυρση του νόμου Γιαννίτση για το ασφαλιστικό το 2001. «Στάσεις και αποστάσεις», «αποτυπώνουν μία διαδρομή» αναφέρει στην εισαγωγή του βιβλίου του. «Καταγράφουν σταθμούς προσδιορίζουν το πλαίσιο, αναλύουν πρόσωπα, τοποθετούνται απέναντι στις καταστάσεις», σημειώνει προσθέτοντας ότι «η παραίτηση και η υποταγή σε μαζικές στάσεις και τάσεις δεν υπηρετεί το συμφέρον των πολιτών. Η επανεκκίνηση της χώρας θα επιτευχθεί όταν με ειλικρίνεια αναμετρηθούμε με βαθύτερες παθογένειες της εθνικής μας ταυτότητας αναζητήσουμε τα πραγματικά αίτια της πρωτοφανούς κρίσης και χαράξουμε κοινή πορεία».

Από τα Εξάρχεια στο Κέμπριτζ

Ο Γιάννος Παπαντωνίου κατάγεται από αστική οικογένεια με παράδοση στους αγώνες για δημοκρατία τη δεκαετία του '60. Αναφέρεται με θαυμασμό στη μητέρα του Ευαγγελία Παπαντωνίου η οποία ήταν η πρώτη γυναίκα γενικός διευθυντής στο Δημόσιο το 1964 με απόφαση της κυβέρνησης του Γεωργίου Παπανδρέου. «Η μητέρα μου είναι ένα υπόδειγμα ζωής βασισμένης σε αξίες και αρχές. Η επιρροή της στην διαμόρφωση της δικής μου προσωπικότητας ήταν καθοριστική», επισημαίνει στο βιβλίο του ο Γιάννος Παπαντωνίου.

Εφυγε από την Ελλάδα το 1968 και σπούδασε Οικονομικά στο Ουισκόνσιν και ιστορία στην Σορβόννη και ακολουθεί το διδακτορικό στις οικονομικές επιστήμες στο Κέμπριτζ. Δραστηριοποιήθηκε πολιτικά στα τάξεις του ΚΚΕ εσωτερικού, μέχρι το 1980 οπότε και δέχτηκε τηλέφωνο από τον Ανδρέα Παπανδρέου ο οποίος είχε ενθουσιαστεί από μία δημοσίευση του Γιάννου Παπαντωνίου για την ειδική σχέση της Ελλάδας με την ΕΟΚ. Η εμπιστοσύνη που του έδειξε ο Ανδρέας Παπανδρέου άνοιξε το πλούσιο κεφάλαιο της πολιτικής δράσης του Γιάννου Παπαντωνίου που έμελλε να είναι ο υπουργός που υπέγραψε την ένταξη της χώρας στον ΟΝΕ.

 

Ο δρόμος προς την ΟΝΕ

Με τον θάνατο του Γιώργου Γεννηματά το 1994 ο Ανδρέας Παπανδρέου ζητά από τον Γιάννο Παπαντωνίου να του πει την άποψή του για την ελληνική οικονομία: «Απάντησα με ευθύτητα» αναφέρει στο βιβλίο του ο Γιάννος Παπαντωνίου. «Είχε εξαιρετική σημασία η σταθεροποίηση της οικονομίας με μείωση των δημοσιονομικών ελλειμάτων και του πληθωρισμού για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης των αγορών», σημειώνει. Ο Ανδρέας άκουγε σκεπτικός. Την επόμενη μέρα του τηλεφώνησε ζητώντας να αναλάβει υπουργός Εθνικής Οικονομίας. «Ετσι ξεκίνησε ο δρόμος για την ΟΝΕ. Δεν φανταζόμουν τότε ότι θα έμενα στη θέση αυτή και μάλιστα με διευρυμένες αρμοδιότητες για 8 χρόνια διατρέχοντας τρείς κοινοβουλευτικές περιόδους και ότι θα υπέγραφα την ένταξη της χώρας στην ευρωζώνη», αναφέρει ο Γιάννος Παπαντωνίου.

Ορκίστηκε στις 6 Μάϊου του 2014 και κατόπιν τον κάλεσε ο τότε πρόεδρος της Δημοκρατίας Κ. Καραμανλής για να το μιλήσει: «Είσαι νέος, φιλόδοξος και έχει προοπτική», του είπε ο Κ. Καραμανλής. «Να θέσεις προτεραιότητες. Να κάνεις επιλογές. Και να επιμείνεις σε αυτές. Ο Ελληνας», συνέχισε, «είναι από τη φύση του διαμαρτυρόμενος. Διαθέτει όμως κρίση. «Οταν θα λαμβάνεις δυσάρεστες αποφάσεις θα αντιμετωπίζεις απεργίες και διαδηλώσεις έξω από το υπουργείο σου. Να γνωρίζεις ότι οι ίδιοι άνθρωποι όταν σε δουν το βράδυ στην τηλεόραση του σπιτιού τους να εξηγείς με νηφαλιότητα και λογική την πολιτική σου θα συμφωνούν μαζί σου», του είπε ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Η ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ

«Οταν θα λαμβάνεις δυσάρεστες αποφάσεις θα αντιμετωπίζεις απεργίες και διαδηλώσεις έξω από το υπουργείο σου. Να γνωρίζεις ότι οι ίδιοι άνθρωποι όταν σε δουν το βράδυ στην τηλεόραση του σπιτιού τους να εξηγείς με νηφαλιότητα και λογική την πολιτική σου θα συμφωνούν μαζί σου», του είπε ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κ. Καραμανλής.

Ο Γιάννος Παπαντωνίου θυμάται τη συγκινητική ατμόσφαιρα που επικρατούσε στο ECOFIN της 19ης και 20ης Ιουνίου του 2000 όταν επικυρώθηκε η ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ την οποία υπέγραψε ως υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης Σημίτη. «Η Ελλάδα προσχώρησε στον σκληρό πυρήνα των ισχυρών χωρών της Ευρώπης. Ηταν κορυφαία στιγμή της μεταπολίτευσης», αναφέρει ο συγγραφέας. «Κλείνοντας το κεφάλαιο της ΟΝΕ», επισημαίνει στο βιβλίο του ο Γιάννος Παπαντωνίου «πρέπει να σημειώσω ότι το ΠΑΣΟΚ ως κόμμα και κυβέρνηση, στήριξε την προσπάθεια.

Το κύρος των δύο ηγετών του, του Ανδρέα Παπανδρέου και του Κώστα Σημίτη, βοήθησε στην εξασφάλιση της θετικής στάσης. Ομως πρέπει να αναφερθεί ότι υπήρχαν ισχυρές αντιδράσεις στο συνδικαλιστικό και το κομματικό πεδίο, τόσο λόγω ιδεολογικών διαφοροποιήσεων όσο και για την προστασία συντεχνιακών προνομίων που είχαν παρασχεθεί από κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ στη διάρκεια της πρώτης οκταετίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι παρά την καθοριστική συμμετοχή μου στην σημαντικότερη πολιτική που προωθούσε η κυβέρνηση, την ένταξη στην ΟΝΕ, δεν υπήρξα ποτέ μέλος του Εκτελεστικού γραφείου του ΠΑΣΟΚ. Εξάλλου ο ίδιος ο Κώστας Σημίτης δεν έκρινε ποτέ σκόπιμο να εισηγηθεί την εκλογή μου σ' αυτό το όργανο, προφανώς για να μη διαταραχτούν ενδοκομματικές ισορροπίες... Είναι ενδεικτικό του μεγέθους των αντιδράσεων ότι ο Κώστας Σημίτης εξασφάλιζε την επανεκλογή του ως προέδρου στα συνέδρια του κόμματος έναντι του βασικού του αντιπάλου Ακη Τσοχατζόπουλου, με οριακή πλειοψηφία, ακόμα και σε περιόδους που η πολιτική κυριαρχία του ΠΑΣΟΚ και οι επιτυχίες της κυβέρνησης ήταν αδιαμφισβήτητες.

Η ανάκληση του σχεδίου Γιαννίτση για το ασφαλιστικό

Ο Γιάννος Παπαντωνίου χαρακτηρίζει ως κομβικό σημείο για την κυβέρνηση Σημίτη το 2001 την ανάκληση του νομοσχεδίου για το ασφαλιστικό. «Ηταν η πρώτη σημαντική ήττα της κυβέρνησης. Σηματοδότησε αναστολή της μεταρρυθμιστικής ατζέντας και υποχώρηση στις δυνάμεις που αντιδρούσαν στις αλλαγές», σημειώνει ο συγγραφέας.

Σε άλλο σημείο αναφέρει ότι «αν το νομοσχέδιο Γιαννίτση ή έστω μία ηπιότερη μορφή του, είχε γίνει δεκτό το 2001, δεν θα προέκυπτε η ανάγκη βίαιης ανατροπής βασικών ασφαλιστικών δεδομένων και προσδοκιών το 2010 σε εφαρμογή του Μνημονίου». Αναφέρει όμως ότι ο Τάσος Γιαννίτσης είχε επεξεργαστεί ένα νομοσχέδιο μόνος του χωρίς συνεργασία με τα άλλα υπουργεία και διαβούλευση με του συνδικαλιστές για τους οποίους ήταν ένα θέμα ταμπού. «Ηταν κατά συνέπεια αναπόφευκτο το νομοσχέδιο να μη λαμβάνει επαρκώς υπόψη ορισμένες κοινωνικές και πολιτικές ευαισθησίες -που θα αναδεικνύονταν μέσα από συνεργασία και διάλογο- και επιπλέον να στηθεί σκηνικό σύγκρουσης». Χαρακτηρίζει την απόσυρση του νομοσχεδίου ως την αρχή του τέλους των κυβερνήσεων του Κώστα Σημίτη.

«Σε συνάντηση που είχα μαζί του στην διάρκεια της κρίσης του είπα ότι ήταν λάθος η άτακτη υποχώρηση.... "Μα δεν βλέπεις δεν θέλουν τίποτα"», απάντησε ο πρώην Πρωθυπουργός. «Ηταν φανερό ότι ο Σημίτης δεν ήταν διατεθειμένος αν ανοίξει νέα μέτωπα που θα έθεταν σε κίνδυνο τη δεύτερη θητεία του», συμπεραίνει ο συγγραφέας.

Διπλό λάθος το δακτυλίδι του Σημίτη στον Γιώργο

Ο Γιάννος Παπαντωνίου αναφέρεται και στο δακτυλίδι που έδωσε ο Κώστας Σημίτης στον Γιώργο Παπανδρέου το 2004 οπότε και παραιτήθηκε από πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. «Η προεπιλογή συγκεκριμένου προσώπου για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ ήταν διπλό λάθος. Η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου 2009-2012 αποδείχτηκε κατώτερη των περιστάσεων και κατέρρευσε απαξιωμένη αφού οδήγησε τη χώρα στο Μνημόνιο, ενώ η προεπιλογή μετέτρεψε και πάλη το ΠΑΣΟΚ σε αρχηγικό κόμμα, διαγράφοντας τους αγώνες του ίδιου του Κώστα Σημίτη», αναφέρει ο Γιάννος Παπαντωνίου.

«Δεν έγινε αποτελεσματική διαπραγμάτευση λόγω αδυναμίας της ελληνικής πλευράς (...). Η Ελλάδα υπέγραψε ουσιαστικά το κείμενο που ετοίμασαν οι δανειστές», αναφέρει.

Οι ευθύνες του Γιώργου Παπανδρέου για το Μνημόνιο

Ο πρώην υπουργός αναγνωρίζει ότι η οικονομία κατέρρευσε επί κυβερνήσεων Κ. Καραμανλή αλλά επιρρίπτει ευθύνες στην κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου για το Μνημόνιο το οποίο χαρακτηρίζει «υποταγή της χώρας σε καθεστώς επιτροπείας». «Δεν έγινε αποτελεσματική διαπραγμάτευση λόγω αδυναμίας της ελληνικής πλευράς. Δεν υπήρχαν ούτε ιδέες ούτε προγράμματα ούτε στελέχη με διαπραγματευτική εμπειρία ώστε να διαμορφώσουν πειστικές θέσεις, κατανοητές και να ενσωματωθούν στην συμφωνία. Η Ελλάδα υπέγραψε ουσιαστικά το κείμενο που ετοίμασαν οι δανειστές. Η φιλία μου με τον Ν.Σ. Καν, τότε γενικό διευθυντή του ΔΝΤ μου επέτρεπε να παρακολουθώ τις εξελίξεις και να σχηματίζω έστω από μακριά, ρεαλιστική εικόνα». Παράλληλα χαρακτήρισε ελαττωματικό τον σχεδιασμό του Μνημονίου από τους δανειστές.

Πηγή: Εθνος της Κυριακής

 

 

 

 

 

 

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook