Οι «αριστερές» εκδόσεις «Μίνωας» και η λογοκρισία

Η ιστορία του οίκου και της, κομμουνίστριας «ψυχής» του, Μαίρης Κωνστανταροπούλου, που έθαψε τα βιβλία σε οικόπεδο την εποχή της Χούντας όπως παρουσιάστηκε σε πρόσφατη εκδήλωση

|
SHARE THIS
0
SHARES

Μερικές φορές στη ζωή οι μεγάλες αλλαγές συμβαίνουν μέσα από μεγάλες συμπτώσεις. Με τον ερχομό της Χούντας των Συνταγματαρχών το 1967 οι φιλελεύθερες φωνές στο χώρο του πολιτισμού φιμώθηκαν θέλοντας και μη. Μια απ’ αυτές ήταν οι εκδόσεις «Μίνωας» που ίδρυσε το 1952 Μαίρη Κωνστανταροπούλου–Δρούγκα, γνωστή για τις αριστερές πολιτικές της πεποιθήσεις ξεκινώντας αρχικά ως πλασιέ βιβλίων.

Ο κατάλογος του εκδοτικού οίκου ήταν γεμάτος με απαγορευμένα βιβλία. Γι’ αυτό και η ιδρύτρια του οίκου μαζί με το σύζυγό της, Ηλία Κωνστανταρόπουλο αποφάσισαν παρά τη διαταγή να καταστραφεί το στοκ να το θάψουν σε ένα χωράφι στην Αγία Παρασκευή, αμπαλαρισμένο μέσα σε κιβώτια.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της Επταετίας τα βιβλία έμειναν θαμμένα στο χωράφι. Δυστυχώς, μόνο ένα 10% των βιβλίων αυτών ανακτήθηκε σώο την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Αυτό το γεγονός στάθηκε η αιτία να στραφεί ο οίκος στο παιδικό βιβλίο και να χαρίσει στο κοινό μια σειρά από εκδόσεις που ταυτίστηκαν με σπουδαία αναγνώσματα των νεώτερων γενεών.

Ο Ιούλιος Βερν στο ξεκίνημα

Το ξεκίνημα γίνεται με τη σειρά βιβλίων του Ιουλίου Βερν. Επρεπε να έχεις ένα πρωτότυπο λογοκριμένο με σφραγίδα στο βιβλιοπωλείο για να μπορέσεις να πουλήσεις τα υπόλοιπα. Που γρήγορα έγιναν ανάρπαστα.

Από τους πρώτους πιστούς του παιδικού βιβλίου οι γιοι των Μαίρης και Ηλία, Γιάννης και Ανδρέας Κωνστανταρόπουλος που μεγάλωσαν στο βιβλιοπωλείο των γονιών τους, διαβάζοντας μετά το σχολείο στο πατάρι.

Σήμερα, ο πρώτος διευθύνει τον εκδοτικό οίκο κι ο δεύτερος τα βιβλιοπωλεία στα οποία μετέχει ο εκδοτικός οίκος. Και ήταν οι ίδιοι που αποτέλεσαν τους κύριους ομιλητές της παρουσίασης των εκδόσεων «Μίνωας» που έγινε πριν από λίγες μέρες στον «Ιανό» στο πλαίσιο της σειράς της ιστορίας των Ελλήνων εκδοτών σε συντονισμό του Γιάννη Μπασκόζου.

Διανοούμενοι στο «βιβλιοπωλείο της κυρίας Μαίρης»

Από το «βιβλιοπωλείο της κυρίας Μαίρης», όπως λεγόταν χαρακτηριστικά ο χώρος στη συμβολή της οδού Πατησίων και Ιθάκης που βρέθηκαν οι εκδόσεις «Μίνωας» από το 1965 πέρασαν πολλοί γνωστοί καλλιτέχνες, συγγραφείς και διανοούμενοι: Νίκος Σταυρίδης, Μίμης Πλέσσας, Σπεράντζα Βρανά, Κώστας Χατζηχρήστος, Σταμάτης Κόκκοτας, και άλλοι σε μια εποχή που στην Κυψέλη έμεναν τα ανερχόμενα μεσοαστικά στρώματα και η Πατησίων είχε καταναλωτική αγορά καλύτερη και από το Κολωνάκι.

Μέχρι το 1995 οι παλιοί πελάτες, που είχαν φύγει από την Κυψέλη για άλλες περιοχές, γυρνούσαν πάντα για τα ψώνια τους στο «βιβλιοπωλείο της κυρίας Μαίρης». Το βιβλιοπωλείο έκλεισε το 2007 όταν πια η περιοχή άλλαξε σύνθεση, και το αναγνωστικό ενδιαφέρον μειώθηκε δραματικά.

Η Γαλάζια Βιβλιοθήκη

Στο πλαίσιο της στροφής στο παιδικό βιβλίο, το 1966 ξεκίνησε η Γαλάζια Βιβλιοθήκη, μια σειρά που αγαπήθηκε. Στόχος της Γαλάζιας Βιβλιοθήκης ήταν να μυήσει τους νεαρούς αναγνώστες στα αριστουργήματα της ελληνικής και παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Η σειρά αρχικά περιελάμβανε 15 τίτλους ανάμεσά τους «Οι Αθλιοι» του Β. Ουγκώ, έργα των Κρόνιν, Χέμινγουεϊ, Στάινμπεκ, κ.ά. Πέρα από το περιεχόμενο, τα εξώφυλλα της Γαλάζιας Βιβλιοθήκης αλλά και τις εσωτερικές σελίδες κοσμούσαν εικόνες του Τάκη Τζανετέα.

Το 1980, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις «Μίνωας» βιβλία βασισμένα σε τηλεοπτικές σειρές κινουμένων σχεδίων της κρατικής τηλεόρασης, ενώ το 1988 προέκυψε η ανάγκη εικαστικής ανανέωσης της σειράς του Ιουλίου Βερν, προκειμένου να δοθεί μια νέα πνοή στη σειρά.

Αγαπημένα παιδικά βιβλία

Ο βραβευμένος Πέτρος Ζαμπέλης ανέλαβε να σχεδιάζει, να εικονογραφεί και να επιμελείται τους νέους τίτλους εκείνης της εποχής. Η δεκαετία του 1990 σηματοδοτείται από την έκδοση το 1994 ενός από τα πιο αγαπημένα παιδικά βιβλία: τα «Τρία Μικρά Λυκάκια», ενώ φέτος για οι εκδόσεις γιορτάζουν και την επέτειο της συνεργασίας τους με τον μεγάλο Ελληνα παραμυθά Ευγένιο Τριβιζά.

Σήμερα οι εκδόσεις Μίνωας συνεχίζουν να συνεργάζονται με Ελληνες συγγραφείς και εικονογράφους που υπηρετούν το χώρο του παιδικού βιβλίου αλλά και με πρωτοεμφανιζόμενους, είτε συγγραφείς είτε εικονογράφους.

Από το «Ενα παιδί μετράει τ' άστρα» του Μενέλαου Λουντέμη (μεταξύ των πρώτων εκδόσεων του οίκου) μέχρι τη νέα σειρά μυθιστορημάτων μικρής έκτασης με καταξιωμένους συγγραφείς όπως ο Αλέξης Σταμάτης, η Ελιάνα Χουρμουζιάδου και ο Αύγουστος Κορτώ, οι εκδόσεις «Μίνωας» συνεχίζουν το ταξίδι τους στο χρόνο έχοντας συμπληρώσει πάνω από μισό αιώνα ζωής.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook