X

Κορυφαία διάκριση για έργο ελληνικού αρχιτεκτονικού γραφείου στη Σέριφο

Η δουλειά των Mold Architects βρήκε την αναγνώριση, με τη διάκριση του project τους, Perma, στα φετινά Dezeen Award 2026.

Γράφει: Θανασης Διαμαντοπουλος

Το αρχιτεκτονικό "θαύμα" της Σερίφου ξεκίνησε από τα μακρινά '70s, όταν ο πατέρας της Ηλιάννας Κερεστετζή, των σημερινών Mold Architects, ξεκίνησε να δραστηριοποιείται στο νησί. Έτσι ο πατέρας της, Μάνος, αγάπησε τη Σέριφο για όσα δεν προσπαθούσε να δείξει: για την απλή, αληθινή καθημερινότητά της και για τους ανθρώπους της, που χτίζουν ακόμη οικογενειακά, με γνώση που μαθαίνουν από τους παλαιότερους. Η κόρη του μεγάλωσε ακούγοντας αυτές τις ιστορίες, κι έτσι το νησί έγινε για εκείνη κάτι σαν οικογενειακή παρακαταθήκη.

Τη σκυτάλη παρέλαβε η Ηλιάννα. Όταν ίδρυσε το γραφείο Mold, η Σέριφος έγινε φυσικά το πεδίο όπου θα δοκίμαζε τις ιδέες της για το πώς μπορεί κανείς να χτίσει χωρίς υπερβολές, συνεχίζοντας την οικοδομική παράδοση του τόπου αντί να την ανταγωνίζεται. Η διαδρομή αυτή την έφτασε μέχρι το Dezeen Award 2026 στην κατηγορία Hospitality Project of the Year, με το Perma.

Ηλιάννα Κερεστετζή, ιδρυτικό στέλεχος των Mold architects. Portrait by Chloe Chritharas Devienne

Μια πλαγιά που έγινε κατοικία

Το Perma Serifos απλώνεται σε μια βραχώδη πλαγιά με βόρειο προσανατολισμό, πάνω από την παραλία της Λιας. Αποτελείται από πέντε καταλύματα που δεν θέλουν να ξεχωρίζουν ως κτίρια. Μοιάζουν περισσότερο με συνέχεια του εδάφους, σαν να έγινε η ίδια η πλαγιά κατοικήσιμη. Οι αρχιτέκτονες το περιγράφουν ως ένα κολάζ από σκυρόδεμα, πέτρα, χώμα, νερό, φως και κενό. Η αρχιτεκτονική εδώ δεν διεκδικεί την προσοχή. Είναι το πλαίσιο που φέρνει το τοπίο στα μέτρα του ανθρώπου.

Ο κάνναβος που οργανώνει χωρίς να επιβάλλεται

Ο κάνναβος είναι ένα πλέγμα από αξονες σε σταθερές αποστάσεις, που ορίζει πού μπαίνουν οι κολόνες, τα δοκάρια και οι χώροι ενός κτιρίου. Στο Perma γίνεται τρισδιάστατος και χτίζεται από σκυρόδεμα. Σχηματίζει έτσι μια σειρά από "κάδρα" που κρατούν μέσα τους δωμάτια, φως και θέα. Η γεωμετρία του είναι αυστηρή, όμως δεν προσπαθεί να υποτάξει το ανάγλυφο. Αφήνει την πέτρα, τη γη, το νερό, τα καλάμια και το άδειο να γεμίσουν τα πλαίσιά του.

Όπως εξηγούν οι Mold, "μέσα από την αρχιτεκτονική, αυτά τα υλικά γίνονται απτά: αποκτούν όρια, κλίμακα και έρχονται πιο κοντά στο σώμα". Από αυτή τη δομή προκύπτουν προστατευμένοι, ήσυχοι χώροι που ποτέ δεν κλείνονται εντελώς, γιατί από όλους φαίνονται η θάλασσα, ο ουρανός και οι λόφοι. Οι αυλές λειτουργούν σαν μικρά κομμάτια τοπίου μέσα σε κορνίζα, όπου συναντιούνται φως, σκιά, αέρας και πράσινο. Ο σκελετός είναι από μπετόν, όμως το σύνολο μένει ανοιχτό και αφήνει το περιβάλλον να μπαίνει από παντού.

Χτισμένο με το ίδιο του το χώμα

"Πέρα από μια ποιητική πρόθεση να φέρουμε τη φύση μέσα στην εμπειρία της κατοίκησης, η προσέγγιση αυτή έγινε πραγματική κατασκευαστική αρχή", σημειώνουν οι αρχιτέκτονες. Αυτό φαίνεται στην πράξη. Η πέτρα που χρησιμοποιήθηκε βγήκε από τις εκσκαφές του ίδιου του οικοπέδου. Με το χώμα που περίσσεψε φτιάχτηκαν φαρδιές αναβαθμίδες, μια σύγχρονη εκδοχή των παραδοσιακών πεζουλιών της Σερίφου. Τα δάπεδα και τα χτιστά έπιπλα τα έφτιαξαν επί τόπου ντόπιοι μάστορες. Έτσι, η τεχνογνωσία που θαύμαζε ο πατέρας της Ηλιάννας έγινε κυριολεκτικά κομμάτι του έργου.

Η βιωσιμότητα ως αφετηρία

Η οικολογική σκέψη δεν μπήκε στο τέλος σαν τεχνική προσθήκη. Ήταν από την αρχή μέρος της ιδέας. Το νερό της βροχής μαζεύεται και χρησιμοποιείται για το πότισμα, και στις φυτεμένες στέγες καλλιεργούνται βρώσιμα φυτά. Ό,τι δίνει ο τόπος επιστρέφει στο κτίριο, και κατασκευή και τοπίο λειτουργούν ως ένα σύστημα. Ακόμη και το όνομα Perma παραπέμπει στην περμακουλτούρα και σε αυτόν τον κύκλο.

Η κρίση της επιτροπής του Dezeen

Η κριτική επιτροπή του Dezeen χαρακτήρισε το έργο "μια εντυπωσιακή αρχιτεκτονική, ιδιαίτερα καινοτόμο ως προς τις προγραμματικές της δυνατότητες". Επαίνεσε επίσης την "οικονομία μέσων" στον τρόπο που το έργο σχετίζεται με την τοπογραφία, καθώς με αυτόν περιορίζεται το συνολικό του αποτύπωμα.

Το Perma ισορροπεί ανάμεσα σε δίπολα που συνήθως συγκρούονται: τη δομή και το έδαφος, το καταφύγιο και τη θέα, το μόνιμο και το μεταβαλλόμενο. Σε μια εποχή που τα νησιά πιέζονται να γίνουν βιτρίνα, η Σέριφος αποκτά ένα έργο που δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει αλλά να ενταχθεί στον τόπο. Είναι ίσως ο καλύτερος τρόπος να συνεχιστεί μια ιστορία που ξεκίνησε πριν από πενήντα χρόνια.

Διαβάστε Επίσης