Στο άγριο, επιβλητικό τοπίο της Λιάς, στη Σέριφο, η M Residence του γραφείου MOLD Architects στήνει έναν διάλογο ανάμεσα στην αρχιτεκτονική στιβαρότητα και τη χωρική ρευστότητα. Πρόκειται για μια κατοικία 270 τ.μ., σχεδιασμένη ως συμπαγής, σχεδόν οχυρωματικός όγκος.
Η ταυτότητά της πηγάζει από την αυστηρή γεωμετρία της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής. Ταυτόχρονα, όμως, επαναπροσδιορίζει την ιδέα της κλειστής νησιωτικής κατοικίας μέσα από μια πλούσια αλληλεπίδραση εσωτερικών και εξωτερικών χώρων. Ιδιωτικές αυλές, προστατευμένα περάσματα και χώροι με μελετημένο προσανατολισμό συνθέτουν μια αρχιτεκτονική εσωστρεφή και, ταυτόχρονα, ανοιχτή στο περιβάλλον της.
Ένα έργο που περίμενε μια δεκαετία
Η M Residence σχεδιάστηκε το 2011, ως μία από τις πρώτες μελέτες των MOLD Architects. Περισσότερο από δέκα χρόνια αργότερα, επέστρεψε στο γραφείο, όταν νέοι ιδιοκτήτες αποφάσισαν να την υλοποιήσουν.
Η αναθεώρηση εξελίχθηκε σε μια ιδιαίτερη άσκηση αυτοκριτικής. Το γραφείο ξαναδιάβασε μια δική του πρώιμη ιδέα μέσα από την εμπειρία, τις προτεραιότητες και τη σχεδιαστική ακρίβεια που είχε κατακτήσει στο μεταξύ, φροντίζοντας να μη χαθεί η καθαρότητα της αρχικής σύλληψης.
Στην κορυφή του λόφου
Η κατοικία πατά σε ένα επίπεδο πλάτωμα στην κορυφή ενός λόφου. Εκεί είναι εκτεθειμένη τόσο στην πανοραμική θέα όσο και στους ισχυρούς κυκλαδικούς ανέμους.
Η απάντηση των αρχιτεκτόνων είναι ένας συμπαγής, μονολιθικός όγκος με εσωστρεφή δομή, που θυμίζει τη χωρική λογική ενός μοναστηριού. Οι χώροι δεν οργανώνονται γύρω από ένα ενιαίο κεντρικό αίθριο. Αντίθετα, διασπείρονται μέσα στο τετράγωνο περίγραμμα και στρέφονται ελαφρά προς διαφορετικούς προσανατολισμούς και θεάσεις, σχηματίζοντας επτά προστατευμένες αυλές.
Τρεις κυκλαδικές αναφορές
Η σύνθεση αντλεί από τρεις τυπολογίες της κυκλαδικής παράδοσης:
Το μοναστήρι. Μια εσωστρεφής, σχεδόν περίκλειστη δομή, με αυστηρό μονολιθικό εξωτερικό περίγραμμα και έναν κόσμο προστατευμένων αυλών στο εσωτερικό.
Το κυβικό δωμάτιο της Χώρας. Από τους κυκλαδικούς οικισμούς προέρχονται οι καθαρές, ορθογωνικές κατόψεις των κύριων εσωτερικών χώρων.
Οι μορφές της υπαίθρου. Τα κελιά, οι ξερολιθιές και οι αγροτικές κατασκευές δίνουν τις πιο ρευστές, ελεύθερες γεωμετρίες.
Ο διάλογος ορθογωνικού και οργανικού
Η ορθογωνική γεωμετρία ορίζει τους κύριους χώρους. Η ρευστή γεωμετρία διαμορφώνει τις αυλές και απλώνεται ως συνεχής συνδετικός ιστός γύρω και ανάμεσά τους.
Σε αυτό το πιο μαλακό στρώμα ανήκουν οι τοιχοποιίες, οι κινήσεις και οι βοηθητικοί χώροι. Αυτό ενοποιεί τα επιμέρους δωμάτια σε ένα σύνολο, ώστε μέσα στο αυστηρό τετράγωνο περίγραμμα του μονόλιθου να διαβάζεται καθαρά ο διάλογος ανάμεσα στο ορθογωνικό και το οργανικό.
Η αναθεώρηση: λιγότερα, πιο καθαρά
Η νέα εκδοχή απλοποίησε την αρχική πρόταση και, ταυτόχρονα, ενίσχυσε την κεντρική της ιδέα. Οι εσωτερικοί χώροι ανοίχτηκαν περισσότερο προς τις αυλές, ενώ το εξωτερικό περίγραμμα έγινε πιο προστατευμένο και φιλτραρισμένο.
Επανεξετάστηκε και η υλικότητα. Η απόλυτη λευκότητα του 2011 έδωσε τη θέση της σε έναν έγχρωμο σοβά σε θερμότερους τόνους. Το κτίριο διατηρεί έτσι την αυτονομία του, αλλά συνομιλεί πλέον συμπληρωματικά με τα χρώματα του τοπίου.
Ένα κτίριο που αιωρείται
Ολόκληρος ο όγκος υπερυψώνεται πάνω σε ένα υποχωρημένο περιμετρικό βάθρο. Η συνεχής γραμμή σκιάς που δημιουργείται κάνει τον μονόλιθο να μοιάζει σαν να αιωρείται ελαφρά πάνω από το έδαφος.
Η πισίνα προστέθηκε αργότερα στο brief και αντιμετωπίστηκε ως αυτόνομη γεωμετρική μορφή, όχι ως προέκταση της κατοικίας: ένα τετράγωνο σε στροφή ως προς τον κύριο όγκο. Εκεί όπου κτίριο και νερό συναντώνται, η ίδια λεπτομέρεια συνεχίζεται, και η κατοικία αιωρείται πάνω από το νερό όπως ακριβώς πάνω από τη γη.
Από τον μονόλιθο στην πορώδη ακολουθία
Από απόσταση, η κατοικία διατηρεί την καθαρότητα ενός ενιαίου αντικειμένου στην κορυφή του λόφου. Στο εσωτερικό, η φαινομενικά συμπαγής μορφή διαλύεται σε μια πορώδη ακολουθία δωματίων, περασμάτων, αυλών και προστατευμένων υπαίθριων χώρων.
Η δεκαετία και πλέον που χωρίζει τον αρχικό σχεδιασμό από την κατασκευή αφήνει το αποτύπωμά της στο τελικό έργο. Η M Residence καταγράφει όχι μόνο την εξέλιξη μιας αρχιτεκτονικής ιδέας, αλλά και την ωρίμανση του ίδιου του γραφείου που τη συνέλαβε.
Τίτλος Μ Residence (MRES)
Τυπολογία Κατοικία
Τοποθεσία Λία, Σέριφος
Έτος 2026
Επιφάνεια κτισμένη 270 m2
Φωτογραφίες: Γιώργος Σφακιανάκης