Για τρίτο καλοκαίρι, η γκαλερί Antiqua μεταφέρει την έδρα της στην Αντίπαρο, φιλοξενούμενη στο Maison Bardot, έναν χώρο που έχει καταφέρει να ξεφύγει εντελώς από τη λογική του συμβατικού εστιατορίου-μπαρ. Η φετινή έκθεση, με τίτλο "by the sea", θα διαρκέσει από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο του 2026.
Ποια είναι η Antiqua
Η Antiqua είναι μια γκαλερί με έδρα την Αθήνα, εξειδικευμένη στο ιστορικό design και τα αριστουργήματα του 20ού αιώνα. Ιδρύθηκε το 1954 από τον Γιάννη και την Αλίκη Γιαννούκου και συνεχίστηκε από τα παιδιά τους, Ελισάβετ και Θανάση, λειτουργώντας για πάνω από πέντε δεκαετίες ως ένα από τα πιο σημαντικά καταστήματα αντικών της Αθήνας. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, ο Γιάγκος Κούνελης, γιος της Ελισάβετ, έστρεψε σταδιακά το ενδιαφέρον της γκαλερί προς το mid-century design, και έως το 2013 η Antiqua είχε επίσημα εστιάσει σε έπιπλα, φωτισμό και κεραμικά από σπουδαίους δημιουργούς της μεταπολεμικής περιόδου. Το 2016 μεταφέρθηκε στο Κολωνάκι, όπου συνεχίζει να προβάλλει ονόματα όπως ο Carlo Mollino, ο Gio Ponti, ο Ettore Sottsass, ο Angelo Lelii, ο Poul Kjærholm και ο Pierre Paulin, αλλά και Έλληνες δημιουργούς με διεθνή απήχηση, όπως ο Φιλόλαος Τλούπας, ο Γιάννης Μόραλης και η Ελένη Βερναδάκη. Παράλληλα, μέσα από το πρόγραμμα "The Contemporary Project", η γκαλερί υποστηρίζει νέους καλλιτέχνες και σχεδιαστές σε διάλογο με το ιστορικό design.
Τι συμβαίνει φέτος στην Αντίπαρο
Η έκθεση "by the sea" δεν λειτουργεί ως μία κλασική έκθεση design, αλλά ως ένα εξελισσόμενο καλοκαιρινό εγχείρημα, όπου έπιπλα, καθίσματα και φωτιστικά του 20ού αιώνα παρουσιάζονται όχι ως διακοσμητικά αντικείμενα, αλλά σχεδόν ως αυτόνομες, γλυπτικές παρουσίες που συνομιλούν με την αρχιτεκτονική, το φως και τον ρυθμό του νησιού.
Από τις 18 Ιουλίου, το εγχείρημα αποκτά νέα διάσταση μέσα από τη συνεργασία με τον Massimo De Carlo και τη συμμετοχή του καλλιτέχνη Brian Rochefort (Rhode Island, ΗΠΑ, 1985), του οποίου τα κεραμικά έργα, με ηφαιστειακές επιφάνειες, στρωματοποιημένες υφές και ασταθείς οργανικές φόρμες, μπαίνουν σε διάλογο με την ιστορική συλλογή design της Antiqua, ενισχύοντας τον προβληματισμό γύρω από την υλικότητα ως ζωντανή, μεταβαλλόμενη κατάσταση.
Το αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον του Maison Bardot
Η ιδιαίτερη δύναμη του εγχειρήματος βρίσκεται στον ίδιο τον χώρο. Το Maison Bardot είναι το αποτέλεσμα της ανακαίνισης ενός παλιού κυκλαδίτικου σπιτιού , πρώην κατοικίας μιας τοπικής οικογένειας ναυπηγών, από το αρχιτεκτονικό γραφείο MPNYC (Manhattan Projects), υπό τους Andreas Kostopoulos και James McNally. Ο χώρος λειτουργεί ως προέκταση του διπλανού μπαρ-εστιατορίου Bardót, που το ίδιο γραφείο είχε σχεδιάσει το 2023, και μαζί τα δύο εγχειρήματα επιχειρούν μια πιο υπεύθυνη εκδοχή τουριστικής ανάπτυξης στα ελληνικά νησιά, μακριά από τη λογική του "τουριστικού παγιδευτικού" καταστήματος.
Αντί για τον ουδέτερο λευκό κύβο, το κτίριο απορροφά ολόκληρη τη γλώσσα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής: επιφάνειες από ασβέστη και πηλό, δάπεδα από χρωματισμένη τερακότα, απαλούς καμπυλωτούς όγκους και ένα διάχυτο φως που διαλύει συνεχώς το όριο ανάμεσα σε εσωτερικό και εξωτερικό χώρο. Χαρακτηριστική είναι η τραχιά, ραβδωτή επίστρωση σοβά στους τοίχους, που προσδίδει έντονη αίσθηση "υφής” στον χώρο, καθώς και ένα μεγάλο φωτιστικό "κουτί" στην οροφή, που μεταφράζει την πορεία του ήλιου σε ένα παιχνίδι σκιών στο εσωτερικό. Η ίδια η ομάδα περιγράφει χιουμοριστικά το αποτέλεσμα ως "a white box gallery gone native", μια γκαλερί-λευκό κουτί που έχει "αφομοιωθεί" πλήρως από τον τόπο της.
Αυτή η υφή, πορώδης και ζωντανή, γίνεται το ιδανικό σκηνικό για την προσέγγιση της Antiqua: τα ιστορικά κομμάτια δεν στήνονται σε βάθρα, αλλά τοποθετούνται μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η φθορά, οι πατίνες και οι αναλογίες των υλικών μπαίνουν σε διάλογο με την ίδια την αρχιτεκτονική μάζα του χώρου, μια τολμηρή ιδέα πολυτέλειας που δεν είναι διακοσμητική, αλλά ριζωμένη στη διάρκεια, τη μνήμη και τη μεταμόρφωση, κατά την παράδοση που είχε περιγράψει και ο Carlo Scarpa(Ο Carlo Scarpa ήταν Ιταλός αρχιτέκτονας, γνωστός κυρίως για τη δουλειά του στη Βενετία και τη Βερόνα. Θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς αρχιτέκτονες του 20ού αιώνα στην Ιταλία).