50 χρόνια από το 1968: μια χρονιά ανατροπών σε παγκόσμιο επίπεδο

Το 1968 μοιάζει περισσότερο σαν μία αφετηρία για τον ελεύθερο άνθρωπο που αντιμάχεται τον ιμπεριαλισμό και τη δικτατορία, που προσπαθούν να τον υποδουλώσουν, και λιγότερο σαν μια χρονιά υλικών και καθαρά οικονομικών διεκδικήσεων. Το ξέσπασμα του '68 δεν αφορούσε τόσο τις χώρες με χαμηλό οικονομικό επίπεδο, αλλά κυρίως αναπτυγμένες βιομηχανικά χώρες, όπως η Γαλλία, όπου ένα από τα χαρακτηριστικά που της απέδιδαν οι ειδικοί της εποχής ήταν «η πλήξη». Ετσι, κάπως αναπάντεχα, «ο Μάης του '68 δίδαξε ότι τα κοινωνικά γεγονότα επέρχονται όταν εδραιώνεται η πεποίθηση πως κάθε πιθανότητα επανεμφάνισής τους έχει πλέον οριστικά εκλείψει».

Μάης του ‘68

Ο γαλλικός Μάης, που ξεκίνησε από τους φοιτητές, για ν' ακολουθήσει και να ενωθεί μαζί τους ο εργαζόμενος κόσμος, «αποτέλεσε τη μεγαλύτερη γενική εργατική απεργία της Ιστορίας». Η κυβέρνηση βρέθηκε υπό κατάρρευση, αλλά ο επαναστατικός αναβρασμός έπαψε να υπάρχει σχεδόν τόσο γρήγορα όσο προέκυψε. Οι εργαζόμενοι επέστρεψαν στις εργασίες τους, ωθημένοι από την Γενική Συνομοσπονδία Εργατών και το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα, που είχε καταδικάσει την εξέγερση και δεν συμμετείχε. Όταν τελικά πραγματοποιήθηκαν εκλογές τον Ιούνιο, το κόμμα του Ντε Γκωλ προέκυψε ακόμα ισχυρότερο από πριν.

Τα γεγονότα μπορεί να κατέληξαν σε πολιτική αποτυχία, αλλά είχαν τεράστιες κοινωνικές συνέπειες: μπορεί να μη διήρκεσαν ένα μήνα, αλλά ο όρος Μάης του '68 έγινε συνώνυμο με την αλλαγή των κοινωνικών αξιών. Στη Γαλλία, θεωρείται ως σημείο-σταθμός στην αμφισβήτηση του κατεστημένου (θρησκεία, πατριωτισμός, σεβασμός στην εξουσία) και για τη μετάβαση από το συντηρητισμό στις φιλελεύθερες ιδέες (ισότητα, ανθρώπινα δικαιώματα, σεξουαλική απελευθέρωση). Στην Ευρώπη, αποτέλεσαν έμπνευση για παρόμοιους κοινωνικούς αγώνες αλλά και αφορμή για ρήξη ορισμένων κομματιών του σοσιαλιστικού κινήματος με τα παραδοσιακά κομμουνιστικά κόμματα.

Το δημοψήφισμα της χούντας στην Ελλάδα

Τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς η στρατιωτική δικτατορία του Γ. Παπαδόπουλου οργάνωσε δημοψήφισμα για να εγκριθεί «το νέο Σύνταγμα». Το εκλογικό αποτέλεσμα, έκδηλα νοθευμένο, το επικύρωσε με ποσοστό 91,8%. Η Ελλάδα έχει μπει κυριολεκτικά στο γύψο.

Άνοιξη της Πράγας

Στις 20 Αυγούστου 1968 στρατιωτικές δυνάμεις του Συμφώνου της Βαρσοβίας εισέβαλαν στην Τσεχοσλοβακία για να καταστείλουν τη λεγόμενη «Άνοιξη της Πράγας», το φιλόδοξο πρόγραμμα φιλελευθεροποίησης και εκδημοκρατισμού του κομουνιστικού καθεστώτος της χώρας, που έφερε την υπογραφή του γενικού γραμματέα του Κ.Κ. Τσεχοσλοβακίας, Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ.

Ο πόλεμος του Βιετνάμ

Ο πόλεμος του Βιετνάμ ήταν ίσως η μεγαλύτερη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ανατολής κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Θεωρητικά η μάχη ήταν μεταξύ του Δημοκρατικού Στρατού του Βιετνάμ (Βόρειο Βιετνάμ) και της Δημοκρατίας του Βιετνάμ (Νότιο Βιετνάμ). Στην πραγματικότητα ήταν ένας πόλεμος δια αντιπροσώπων μεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ, παρόλο που η ΕΣΣΔ δεν ενεπλάκη άμεσα στρατιωτικά. Αμερικανοί στρατιώτες είχαν ήδη εμπλακεί από το 1959, αλλά σε μεγάλους αριθμούς κατέφθασαν κατά το 1965. Εγκατέλειψαν τη χώρα το 1973, κάτι που οδήγησε τελικά στην παράδοση του Νότου στις 30 Απριλίου 1975.

Δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ

Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ο νεώτερος ήταν Αμερικανός ιερέας των Βαπτιστών, ειρηνιστής και οπαδός της δράσης μέσω της παθητικής αντίστασης, ηγέτης του Αφροαμερικανικού Κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα των μαύρων. Αφού ολοκλήρωσε μια σειρά θεολογικών σπουδών, έλαβε θέση πάστορα σε εκκλησία των Βαπτιστών και αναμίχθηκε στον αγώνα των μαύρων για την απόκτηση πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.Το 1968, και ενώ σχεδίαζε ακόμα μια πορεία προς την Ουάσινγκτον, την «Πορεία των Φτωχών», δολοφονήθηκε στις 4 Απριλίου στο Μέμφις (Τενεσσί).

Δολοφονία Ρόμπερτ Κένεντι

Το βράδυ της Τρίτης, 4 Ιουνίου, όλα είχαν κριθεί: ο Ρόμπερτ Κένεντι ήταν ο θριαμβευτής των εκλογών, ο αδιαφιλονίκητος "εκλεκτός" των Δημοκρατικών για τον Λευκό Οίκο. Χιλιάδες ενθουσιώδεις οπαδοί του κατέκλυσαν το ξενοδοχείο Αμπάσαντορ, στο Λος Άντζελες, και ξέσπασαν σε ξέφρενους πανηγυρισμούς. Γύρω στα μεσάνυχτα, ο Κένεντι ανέβηκε στην εξέδρα της μεγάλης αίθουσας χορού για έναν σύντομο ευχαριστήριο λόγο προς τους εκλογείς του, με τη σύζυγό του Έθελ και με τέσσερα από τα δέκα παιδιά του στο πλευρό του. Όταν τελείωσε, το ρολόι του έδειχνε 12.15 μετά τα μεσάνυχτα. Είχε αργήσει για την προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου, σε μία διπλανή αίθουσα. Κατέβηκε από το βήμα και, για να κόψει δρόμο, πέρασε από ένα διάδρομο, δίπλα από τις κουζίνες, περιστοιχιζόμενος από συνεργάτες, δημοσιογράφους και συγγενείς. Κάποια στιγμή κοντοστάθηκε αναζητώντας την Έθελ που είχε μείνει πίσω. Εκείνη τη στιγμή ένα χέρι σηκώθηκε στα δεξιά του και αμέσως μετά ακούστηκαν οκτώ πυροβολισμοί. Η δολοφονία του Ρ. Κένεντι σηματοδότησε την άνοδο του Νίξον στην εξουσία και γύρισε την σελίδα της ιστορίας στην Αμερική.

Η πρώτη πτήση του Boeing 747

Tο Boeing 747 είναι ένα αεροσκάφος ευρείας ατράκτου για επιβατικές αερογραμμές και μεταφορά εμπορευμάτων, το οποίο αναφέρεται πολλές φορές ως Τζάμπο τζετ. Είναι ανάμεσα στα πιο αναγνωρίσιμα αεροσκάφη του κόσμου και ήταν το πρώτο αεροσκάφος ευρείας ατράκτου που κατασκευάστηκε. Η πρώτη πτήση του έγινε το 1968 και κατείχε για σχεδόν 37 χρόνια το ρεκόρ για τη μεγαλύτερη χωρητικότητα επιβατών από αεροσκάφος.

Απόλλων 8

Στις 21 Δεκεμβρίου του 1968, το Απόλλων 8, το μεγαλύτερο διαστημόπλοιο στον κόσμο, εκτοξεύτηκε από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι με το τριμελές πλήρωμα (Φρανκ Μπόρμαν, Τζέιμς Λόβελ και Γουίλιαμ Άντερς), στην κορυφή του μεγαλύτερου και ισχυρότερου πυραύλου που είχε κατασκευαστεί ποτέ: του γιγαντιαίου Κρόνος 5, το ύψος του οποίου αντιστοιχούσε σε ουρανοξύστη 36 ορόφων.

Οι τρεις άνδρες είχαν αναλάβει το δυσκολότερο, μέχρι στιγμής, εγχείρημα στην ιστορία της κατάκτησης του Διαστήματος, τόσο από τεχνικής απόψεως, όσο και από ψυχολογικής: ήταν οι πρώτοι άνθρωποι που ξέφυγαν από το πεδίο βαρύτητας της Γης για να φθάσουν στη Σελήνη και να δουν την αθέατη πλευρά της.

Ωνάσης - Τζάκι, γάμος της χρονιάς

Ο γάμος του Αριστοτέλη Ωνάση με την Τζάκι Κένεντι ήταν το γεγονός της τότε εποχής.

Στο νησάκι του Σκορπιού στο Ιόνιο, κάτω από το φθινοπωρινό ψιλόβροχο, η πρώην Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ Ζακλίν Μπουβιέ-Κένεντι παντρευόταν τον Έλληνα κροίσο Αριστοτέλη Ωνάση. Εκείνη ήταν 39 ετών και εκείνος 62.

Ο γάμος έγινε πέντε χρόνια μετά τη δολοφονία του συζύγου της Τζάκι και προέδρου των ΗΠΑ Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι στο Ντάλας και μόλις 4,5 μήνες από τότε που ο αδελφός του, το φαβορί για το χρίσμα των Δημοκρατικών στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές, Μπομπ Κένεντι έπεφτε νεκρός από σφαίρα στο Λος Αντζελες.

Ο «γάμος του αιώνα», όπως χαρακτηρίστηκε, προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις παγκοσμίως. Οι Αμερικανοί δεν συγχώρεσαν ποτέ την Τζάκι για τον γάμο της με τον Ωνάση, ενώ πολλοί ήταν εκείνοι που μίλησαν για γάμο συμφερόντων. Άλλωστε, γρήγορα η σχέση του Ωνάση με την Τζάκι άρχισε να φθείρεται. Το 1973, δε, η απόσταση μεταξύ τους μεγάλωσε. Αιτία, ο αιφνίδιος θάνατος του γιου του Ωνάση, Αλέξανδρου, που καταρράκωσε τον Έλληνα κροίσο.

Δύο χρόνια μετά από αυτό το τραγικό περιστατικό, στις 15 Μαρτίου του 1975, ο Ωνάσης έφευγε από τη ζωή. Και μπορεί η Τζάκι να πήρε 26 εκατ. δολάρια για να παραιτηθεί από κάθε αξίωση από την περιουσία του Ωνάση, ωστόσο δεν κατάφερε ποτέ να αλλάξει επώνυμο, αφού ένας από τους όρους του συμφωνητικού που της εξασφάλιζε τα χρήματα ήταν να μην αποχωριστεί το όνομα Ωνάση μέχρι τον θάνατό της.

Beatles White Album

The Beatles (επίσης γνωστό ως The White Album) είναι ο τίτλος του ένατου άλμπουμ του αγγλικού ροκ συγκροτήματος The Beatles, το οποίο κυκλοφόρησε σε μορφή διπλού βινυλίου στις 22 Νοεμβρίου 1968 μέσω της δισκογραφικής εταιρείας "Apple".

Ο δίσκος ηχογραφήθηκε από τον Μάιο μέχρι τον Οκτώβριο του 1968 στα στούντιο της "EMI" στο Λονδίνο, σε μία περίοδο όπου το συγκρότημα αντιμετώπιζε σοβαρά εσωτερικά προβλήματα, αφού στις αρχές της χρονιάς είχαν ταξιδέψει στην Ινδία, ενώ κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων ο Ρίνγκο Σταρ παραιτήθηκε για ένα μικρό χρονικό διάστημα αφήνοντας τον Πωλ Μακ Κάρντεϋ να παίξει τα τύμπανα σε τέσσερα τραγούδια.

Το άλμπουμ δέχτηκε ανάμεικτες κριτικές, με τα ΜΜΕ να κατακρίνουν τον σατιρικό τόνο σε πολλά από τα κομμάτια του άλμπουμ. Παρ' όλα αυτά, σκαρφάλωσε στην κορυφή των τσαρτ στις περισσότερες χώρες του κόσμου και έχει βραβευθεί ως 19 φορές πλατινένιο στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αεροπειρατεία στο Ελληνικό

Στις 26 Δεκεμβρίου -1968 γίνεται επίθεση με χειροβομβίδες και αυτόματο πυροβόλο όπλο εναντίον αεροσκάφους των ισραηλινών αερογραμμών El Al εξαπολύουν στο Διεθνές Αεροδρόμιο Ελληνικού δύο νεαροί κομάντος της οργάνωσης Φατάχ, που προέρχονται από τη Βηρυτό. Σκοτώνεται ένας επιβάτης, τραυματίζεται μία αεροσυνοδός και οι δύο Παλαιστίνιοι συλλαμβάνονται.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr