Οι τελευταίες ημέρες εκεχειρίας μαρτυρούν την ανάγκη μιας οριστικής συμφωνίας ειρήνης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, την οποία και τα δύο μέρη θα επιχειρήσουν να παρουσιάσουν ως δική τους νίκη.
Όσον αφορά τις ΗΠΑ, ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών ήρθε τόσο γρήγορα που ο Λευκός Οίκος πιθανότατα είχε ήδη στο μυαλό του την κλιμάκωση, με την οικονομική ζημιά που προκαλείται στο Ιράν, να αποδεικνύεται καθοριστική μακροπρόθεσμα και τα αποτελέσματα αυτής να επηρρεάζουν ακόμα και τους συμμάχους της Τεχεράνης, όπως η Κίνα, σύμφωνα με ανάλυση του CNN.
Η πιθανότητα επιτυχίας σε έναν δεύτερο γύρο συνομιλιών αυξάνεται, όπως εξηγείται, εφόσον ο Ντόναλντ Τραμπ επιθυμεί ανοιχτά μια συμφωνία και λέει ότι το ίδιο επιθυμεί και το Ιράν. Αλλά πάνω απ’ όλα – με τον πληθωρισμό και τις τιμές της βενζίνης να αυξάνονται, και τη βάση του MAGA να εξεγείρεται ανοιχτά – ο ρεπομπλικανός πρόεδρος, χρειάζεται επειγόντως μια συμφωνία.
Ανορθόδοξη διαπραγματευτική ιδιοφυΐα ή έλλειψη σχεδίου;
Είναι δύσκολο να μαντέψει κανείς αν οι συνεχώς μεταβαλλόμενες θέσεις του Τραμπ οφείλονται σε ελλειματική προσοχή, προβλήματα μνήμης ή σε μια ανορθόδοξη διαπραγματευτική ιδιοφυΐα, αλλά το να δυσκολεύεις τον αντίπαλό σου να καταλάβει τι θέλεις έχει τα όριά του ως διαπραγματευτική στρατηγική και μπορεί να δώσει την εντύπωση σύγχυσης και απελπισίας. Και αυτό το χάος – είτε εκ προθέσεως είτε εξ ορισμού – τονίζει πόσο πολύ χρειάζεται ο Τραμπ μια συμφωνία.
Το Ιράν παρά τη νίκη του στον πόλεμο της τεχνητής νοημοσύνης και των εντυπώσεων, χρειάζεται μια συμφωνία, καθώς, παρόλο που η CENTCOM "φουσκώνει" τα λεγόμενά της καθημερινά για τα επιτεύγματα του αμερικανικού στρατού, η Τεχεράνη βρίσκεται σε πολύ χειρότερη θέση μετά την καταστροφή άνω των 13.000 στόχων.
Διαβάστε Επίσης
Οι καθοριστικές απώλειες της Τεχεράνης ως μοχλός πίεσης
Η ζημιά από 39 ημέρες βομβαρδισμών είναι αδιαμφισβήτητη, όπως επισημαίνεται στην ανάλυση. Οι επικριτές των ΗΠΑ αρέσκονται να χλευάζουν το γεγονός ότι αντικατέστησαν τον έναν Αγιατολάχ Χαμενεΐ με έναν άλλο – αλλά ο Μοτζτάμπα δεν έχει εμφανιστεί ακόμη δημόσια, ούτε έχει αποδείξει πειστικά ότι έχει τις αισθήσεις του. Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) βρίσκεται τώρα στο τρίτο επίπεδο ηγεσίας. Μπορεί να είναι σκληροπυρηνικοί που επιζητούν εκδίκηση με αίμα, αλλά αυτό δεν τους απαλλάσσει από τις σοβαρές προκλήσεις της διακυβέρνησης και της ανασύστασης των δυνάμεών τους για οποιαδήποτε μελλοντική σύγκρουση.
Η φαινομενική δύναμη του Ιράν πηγάζει από την επιβίωση και την ανυπακοή – από την αξιοθαύμαστη αντοχή, παρά από πραγματικό στρατιωτικό θρίαμβο. Ωστόσο, βρίσκεται σε μια περίοδο άνευ προηγουμένου περιφερειακής αδυναμίας. Έχει επιτεθεί στρατιωτικά στους περισσότερους γείτονές του στον Κόλπο. Το Ιράκ γλίτωσε εν μέρει, αλλά είναι διχασμένο ως προς την υποστήριξή του. Το Πακιστάν μεσολαβεί, αλλά έχει συνάψει αμυντική συνθήκη με τη Σαουδική Αραβία, η οποία καθιστά σαφή την τελική του κατεύθυνση. Σε όλους τους άλλους γείτονες, η Τεχεράνη έχει δείξει τα δόντια της, αλλά με τεράστιο κόστος.
Εκτός από κάποιο ατύχημα ή μεμονωμένες παράλογες ενέργειες από τους σκληροπυρηνικούς, η επιστροφή σε πλήρεις εχθροπραξίες φαίνεται λιγότερο πιθανή από έναν συμβιβασμό που θα επιτευχθεί μέσω διαπραγματεύσεων, ειδικά δεδομένου του πόσο παράξενα κοντά βρέθηκαν οι θέσεις των ΗΠΑ και του Ιράν μετά από 16 ώρες συνομιλιών στο Πακιστάν. Η ρητορική των διπλωματικών διαπραγματεύσεων συχνά μιλάει με αντιφάσεις. Ένας κανόνας είναι ότι αν οι συνομιλίες δεν πηγαίνουν καλά, μιλάς για πρόοδο για να ενθαρρύνεις περισσότερες συνομιλίες· όταν η επιτυχία φαίνεται κοντά, διαρρέεις ότι υπάρχουν επικίνδυνα, ανυπέρβλητα χάσματα να ξεπεραστούν, ώστε ο αντίπαλός σου να νιώσει την πίεση.
Το άνοιγμα των Στενών ως καθοριστικός παράγοντας της συμφωνίας
Ωστόσο, οι δύο πλευρές φαίνεται να συμφωνούν ότι τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να ανοίξουν ξανά – με τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών να μειώνει δραστικά τη διαπραγματευτική δύναμη της Τεχεράνης σε αυτό το θέμα. Το Ιράν γνωρίζει ότι πρέπει να επιτρέψει την ελεύθερη – ή πιο ελεύθερη – κυκλοφορία για να μειώσει τις πιέσεις προς την Κίνα. Η διαμάχη αφορά πλέον περισσότερο τις λεπτομέρειες παρά την ουσία της συμφωνίας.
Και οι δύο πλευρές συμφωνούν για μια αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου. Το Ιράν επιθυμεί να διαρκέσει πέντε χρόνια, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο – δηλαδή μέχρι τα μισά της επόμενης προεδρικής θητείας στις ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ επιθυμούν 20 χρόνια, σύμφωνα με πηγή που είναι ενήμερη για τις συζητήσεις – μια αναβολή που θα διαρκέσει μια ολόκληρη γενιά. Μια απλή μαθηματική πράξη προσφέρει εδώ έναν εύκολο συμβιβασμό (η διαπραγμάτευση για την άρση των κυρώσεων είναι ένα παρόμοιο παιχνίδι αριθμών).
Οι δυνατότητες εμπλουτισμού του Ιράν έχουν μειωθεί από τους βομβαρδισμούς φέτος και πέρυσι. Αυτό που απομένει είναι τα περισσότερα από 400 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60% που, όπως είπε ο Τραμπ, έχουν θαφτεί στη σκόνη. Είναι απίθανο η Τεχεράνη να θεωρεί αυτό το απόθεμα εύκολα μετατρέψιμο σε βόμβα στο άμεσο μέλλον, εν μέσω της τρέχουσας κορύφωσης της αεροπορικής κυριαρχίας και επιτήρησης των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Το ζήτημα αφορά περισσότερο την ιρανική κυριαρχία και θα μπορούσε να επιλυθεί μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), ώστε να μεταφερθεί το υλικό στη Ρωσία, να πωληθεί, να "αποδυναμωθεί" σε χαμηλότερο βαθμό εμπλουτισμού ή να παρακολουθούνται οι δεξαμενές, στο πλαίσιο της ευρύτερης αποστολής επαλήθευσης που οι ΗΠΑ επιθυμούν να ξαναρχίσει και η οποία υπήρχε πριν από τον πόλεμο.
Διαβάστε Επίσης
Ο ρόλος του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ
Ο άγνωστος παράγοντας παραμένει το Ισραήλ, την ώρα που η Χεζμπολάχ έχει καταστήσει προφανές, μετά από εβδομάδες μάχης και επιθέσεων με ρουκέτες, ότι ο πόλεμος του 2024 δεν τους άφησε μόνιμα εξουθενωμένους. Η διάθεση του Ισραήλ για μακροχρόνια κατοχή στο νότο παραμένει ασαφής, και η επίθεσή του φαίνεται – με την αξιοσημείωτη εξαίρεση της φρικτής επίθεσης της περασμένης εβδομάδας στη Βηρυτό – σχεδιασμένη έτσι ώστε οι περιοδικές πράξεις βίας να είναι αρκετά σπάνιες ώστε να μην προκαλούν την ίδια οργή που προκάλεσαν οι φρικαλεότητες στη Γάζα.
Η κυβέρνηση του Λιβάνου από την άλλη πλευρά, βρίσκεται στις πρώτες της άμεσες συνομιλίες με το Ισραήλ εδώ και χρόνια, αλλά δεν έχει τηρήσει τη δέσμευσή της να αφοπλίσει τη Χεζμπολάχ, και είναι απίθανο να το πράξει στο εγγύς μέλλον. Οι επικείμενες συνομιλίες πιθανότατα θα απομονώσουν το ζήτημα αυτό σε ξεχωριστό φάκελο, επιτρέποντας στο Ισραήλ να επιτίθεται όποτε το κρίνει σκόπιμο, ενώ στον Λίβανο να υπομένει λιγότερο έντονους βομβαρδισμούς και πιο περιορισμένη κατοχή.
Δύο ερωτήματα που "καίνε" τον Τραμπ
Τα σημεία διαφωνίας εν όψει μιας συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν μοιάζουν τόσο με ανυπέρβλητα εμπόδια, όσο με μικρότερες λεπτομέρειες που αφορούν την υπερηφάνεια και τη θέση των δύο πλευρών. Καμία από τις δύο πλευρές δεν μπορεί να αποδεχτεί μια συμφωνία που δεν μπορεί να παρουσιάσει ως νίκη. Το Ιράν πρέπει να αισθάνεται ότι η στρατιωτική του αποτρεπτική δύναμη παραμένει: ότι έχει προβάλλει αρκετή δύναμη και αναστάτωση ώστε να κάνει μια νέα επίθεση λιγότερο, και όχι περισσότερο, πιθανή.
Ο Τραμπ έχει αναστατώσει σχεδόν όλους τους τελευταίους δύο μήνες – από τον Πάπα Λέοντα, μέχρι και το Ισραήλ. Πρέπει να βγει από τον πρώτο μεγάλο πόλεμο της επιλογής του με μια συμφωνία που οι (πρώην) υποστηρικτές του μπορούν να πουλήσουν ως καλύτερη από τον κόσμο στον οποίο ζούσαμε πριν από τις 28 Φεβρουαρίου – με μια μικρή απόκλιση από μια παγκόσμια ύφεση και καταρρακωμένες αγορές ενέργειας.
Δύο διαρκή ερωτήματα θα στοιχειώνουν τον Τραμπ. Μήπως κάποια ευρύτερη συμφωνία με το Ιράν φαίνεται καλύτερη από τη συμφωνία που υπέγραψε ο Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα το 2015 και την οποία ο Τραμπ ακύρωσε κατά την πρώτη θητεία του; Αυτό θα είναι δύσκολο να προσδιοριστεί: η πυρηνική υποδομή του Ιράν έχει υποστεί τεράστια ζημιά, και ο Τραμπ επιδιώκει να το αφήσει χωρίς εμπλουτισμένο υλικό ή τα μέσα για περαιτέρω εμπλουτισμό, οπότε αυτό είναι εφικτό.
Διαβάστε Επίσης
Το δεύτερο είναι το είδος του Ιράν που θα αναδυθεί από τα ερείπια: σημαντικά αποδυναμωμένο, κατεστραμμένο, με ζημιές στις υποδομές που ενδέχεται να γίνουν αισθητές για μια ολόκληρη γενιά. Ωστόσο, η ανθεκτικότητά του είναι προφανής και ο προηγούμενος χρόνος περιοδικών πολέμων θα έχει σιγήσει οριστικά κάθε μετριοπαθή φωνή που υποδηλώνει ότι το Ιράν δεν χρειάζεται ισχυρά μέσα για να υπερασπιστεί τον εαυτό του.
Ο Τραμπ μπορεί να επιτύχει μια συμφωνία που θα περιορίσει τα μέσα του Ιράν για την κατασκευή βόμβας. Ωστόσο, οι ακούσιες συνέπειες του πρώτου πολέμου που επέλεξε αρχίζουν να γίνονται εμφανείς. Και η πρώτη είναι ότι οι σκληροπυρηνικοί του Ιράν αισθάνονται αναμφίβολα ότι χρειάζονται την κατασκευή αυτή τώρα περισσότερο από ποτέ.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Μακελειό στην Τουρκία: Η ανατριχιαστική πόζα του ανήλικου δράστη λίγο πριν σκοτώσει εννέα άτομα [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu609x376/0,64,609,305/crop/both/24/2498ff1d7f2e424d89a7c55e366a4546.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Κεφαλονιά: Ραγίζει καρδιές η μητέρα της 19χρονης - "Να μου πουν γιατί πέταξαν αβοήθητο το παιδί μου" [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x327/0,11,608,252/crop/both/ef/ef89d1c3fbea4e208ceb7b86c692493b.jpg?quality=60&404=default&v=2)
!["Αψίδα του Θριάμβου των ΗΠΑ": Το ύψους 76 μέτρων μνημείο του Τραμπ για την 250ή επέτειο ανεξαρτησίας [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x422/0,5,608,346/crop/both/d7/d75ed35ee6844b5abc934194231c8071.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Σοκ στην Ομάχα των ΗΠΑ: Γυναίκα άρπαξε παιδί και του επιτέθηκε με μαχαίρι - Τη σκότωσαν αστυνομικοί [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x461/78,220,507,461/crop/both/c3/c3af9c22fbb748c98df106172d616835.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Απίστευτος Τραμπ: Παρήγγειλε McDonald's στον Λευκό Οίκο, έδωσε 100 ευρώ φιλοδώρημα στη διανομέα [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,37,608,378/crop/both/e3/e30e46427ce14d268951fc2333d0c907.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Ιρλανδία: Συνελήφθη άντρας που προκαλούσε ζημιές σε στρατιωτικό αεροσκάφος των ΗΠΑ [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x456/0,57,608,398/crop/both/58/58e42830de024525a48cb390f2641d39.jpg?quality=60&404=default&v=2)
