Ανάλυση: Γιατί υπάρχει έκρηξη οργής στη Γαλλία - Οι παλιές πληγές, οι διακρίσεις και ένα χάσμα που βαθαίνει

Στην προσπάθεια να δοθούν απαντήσεις για το τι συμβαίνει στη Γαλλία μετά τον θάνατο 17χρονου Γαλλοαλγερινού Ναέλ Μερζούκ από πυρά αστυνομικού, ποια είναι τα βαθύτερα αίτια της νεανικής οργής που επί πέντε νύχτες μετέτρεψε όχι μόνο τα προάστια του Παρισιού αλλά και το κέντρο του σε πεδίο μάχης, αναλυτές και κοινωνικοί επιστήμονες σχολιάζουν και εξηγούν.

Ένας κρίσιμος παράγοντας που σημειώνεται σε όλες τις αναλύσεις είναι ότι από το 2020 έχουν καταγραφεί 21 θάνατοι από πυρά αστυνομικών κατά τη διάρκεια αστυνομικών ελέγχων και ότι τα θύματα ήταν, στις περισσότερες περιπτώσεις αφρικανικής ή αραβικής καταγωγής. Για τον ΟΗΕ η Γαλλία βρίσκεται σε "μια στιγμή που πρέπει να αντιμετωπίσει σοβαρά τα βαθιά ζητήματα ρατσισμού και των φυλετικών διακρίσεων στην επιβολή του νόμου".

Η αποτυχία της πολιτικής τάξης στη Γαλλίας να αντιμετωπίσει αυτή την κατάσταση είναι ένας από τους λόγους για τον οποίο πολλοί νέοι, ειδικά μαύροι ή Άραβες, πιστεύουν ότι βρίσκονται σε πόλεμο με το "σύστημα". Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγουν στις αναλύσεις τους κορυφαία διεθνή ΜΜΕ για να εξηγήσουν τις ανεξέλεγκτες εκρήξεις όπως αυτή που παρακολουθούμε να εξελίσσεται στη Γαλλία.

Στο μείγμα της φτώχειας, των γκέτο που διαιωνίζονται στα προάστια, της ανεργίας και των περιορισμένων ευκαιριών και της γενικότερης κοινωνικής αποξένωσης, στη Γαλλία προστίθεται ο χρόνιος, ανεξέλεγκτος θεσμικός ρατσισμός στο δικαστικό σύστημα και σε άλλες κρατικές δομές, όπως η αστυνομία, παρατηρεί ο Observer σημειώνοντας ότι είναι μια προειδοποίση για όλους στην Ευρώπη.

Από την πλευρά τους, οι Financial Times σημειώνουν ότι "για πολλούς στη Γαλλία, επικρατεί μια βαθιά αίσθηση déjà vu, με τον θάνατο του Ναέλ" και ότι οι "αντιδράσεις υπογραμμίζουν βαθιές διαιρέσεις στην κοινωνία, εντάσεις μεταξύ των νέων και της αστυνομίας και την αδυναμία των διαδοχικών κυβερνήσεων να βελτιώσουν τις συνθήκες παρά τα 40 χρόνια σχεδίων για την βελτίωση της ζωής στα υποβαθμισμένα προάστια".

"Οι νέοι θεωρούν ότι είναι σε πόλεμο ενάντια στο σύστημα"

Ο βρετανικός Observer ξεκινά τη δική του ανάλυση αναζητώντας τα αίτια στην σκέψη των ίδιων των πρωταγωνιστών αυτής της οργιμένης αντίδρασης που εξαπλώθηκε σαν σπίθα. "Μερικές από τις πιο αποκαλυπτικές και διορατικές μαρτυρίες προήλθαν από την Κεντρά, κάτοικο της Ναντέρ" διαβάζουμε. "Επί ώρες κυκλοφορούσαν νέοι παντού, κατά ομάδες σε πολλούς δρόμους", είπε στον Guardian η 40χρονη Κεντρά και σχολίασε: "Πραγματικά πιστεύω ότι οι νέοι εδώ θεωρούν ότι είναι σε πόλεμο. Το βλέπουν ως πόλεμο ενάντια στο σύστημα. Δεν είναι μόνο εναντίον της αστυνομίας, αλλά προχωρά και παραπέρα, διαφορετικά δεν θα το βλέπαμε σε όλη τη Γαλλία. Δεν στοχοποιούνται μόνο η αστυνομία, αλλά και δημαρχεία και κτίρια… Υπάρχει μια πολιτική διάσταση, η αίσθηση ότι το σύστημα δεν λειτουργεί. Οι νέοι άνθρωποι αισθάνονται ότι υφίστανται διακρίσεις και ότι αγνοούνται".

Όπως εξηγεί ο Observer, ο θάνατος του 17χρονου Ναέλ "δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ένα περιστατικό που αντανακλά ευρύτερα προβλήματα στη γαλλική αστυνόμευση, τις φυλετικές σχέσεις και την κοινωνία" και συμπληρώνεται στο δημοσίευμα ότι "έχει επαναφέρει ενοχλητικά ερωτήματα σχετικά με τη δογματική επιμονή της Γαλλίας στη φυλετική αφομοίωση, την ανεξιθρησκεία και την έντακη σε μια ταυτότητα που να ταιριάζει σε όλους. Η Γαλλία είναι μια ολοένα και πιο ποικιλόμορφη δημοκρατία, με έναν μεταβαλλόμενο χαρακτήρα, βαθιά επηρεασμένη από το αποικιακό παρελθόν της, που στα χαρτιά έχει αχρωματοψία (σ.σ. δεν κάνει διακρίσεις με βάση φυλετικά χαρακτηριστικά)".

Η βία που ασκεί η γαλλική αστυνομία, την οποία ο Observer περιγράφει ότι είναι μια αστυνομία με "έλλειψη πειθαρχίας", είναι ζήτημα που επισημαίνεται συχνά στον δημόσιο διάλογο, όπως κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων των "Κίτρινων Γιλέκων" την περίοδο 2018-19 ή πιο πρόσφατα, κατά τη διάρκεια των μαζικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού. Οργανώσεις για τις πολιτικές ελευθερίες και τα δικαιώματα ασκούν σταθερά οξύτατη κριτική καταγγέλλοντας περιστατικά αστυνομικής βίας.

Στην αναλυσή του, ο Observer αναφέρεται στην "επαίσχυντη" και "τυπικά ρατσιστική", όπως τη χαρακτηρίζει, παρέμβαση του ακροδεξιού πολιτικού σχολιαστή και πρώην υποψηφίου προέδρου της Γαλλίας Ερίκ Ζεμούρ ο οποίος μίλησε με όρους "εμφύλιου πολέμου" ενώ δεν αφήνει ασχολίαστη τη στάση του Εμανουέλ Μακρόν που κατηγορήθηκε για ανευθυνότητα όταν, ένα από τα πρώτα βράδια των επεισοδίων, φωτογραφήθηκε με τη σύζυγό του Μπριζίτ, να διασκεδάζουν σε συναυλία του Έλτον Τζον, ενώ προηγουμένως είχε εξοργίσει και τους αστυνομικούς αποκαλώντας το περιστατικό στη Ναντέρ "ασυγχώρητο". Οι εκκλήσεις του για τήρηση του νόμου και της τάξης αλλά και προς τους γονείς "να μαζέψουν τα παιδιά τους", αγνοήθηκαν.

Το πρόβλημα για το βρετανικό έντυπο είναι ότι στη Γαλλία καταγράφεται ένα συνεχώς διευρυνόμενο χάσμα που χωρίζει τους "έχοντες" από τους "μη έχοντες" και πως από τη μία πλευρά η αστυνομία αισθάνεται ότι νομιμοποιείται να μιλά για τους έφηβους ταραχοποιούς ως "παράσιτα" και "άγριες ορδές" ενώ εκείνοι αισθάνονται ότι "βρίσκονται σε πόλεμο".

Financial Times: "Το δηλητήριο των διακρίσεων" που δεν καταπολεμήθηκε

Οι FT κάνουν μια χρήσιμη αναδρομή στο 2005 εξηγώντας ότι "η Γαλλία έχει ξαναβρεθεί σε παρόμοια κατάσταση στο παρελθόν".

Το 2005, δύο έφηβοι, ο Ζιέντ Μπενά και Μπουνά Τραορέ, έχασαν τη ζωή τους τρέχοντας να ξεφύγουν από την αστυνομία στο προάστιο Κλισί σου Μπουά, κάτι που οδήγησε σε τρεις εβδομάδες εκρηκτικών διαδηλώσεων. Μόλις αποκαταστάθηκε η ηρεμία, ο πρόεδρος Ζακ Σιράκ είχε δεσμευθεί να καταπολεμήσει αυτό που είχε αποκαλέσει "το δηλητήριο" των διακρίσεων.

Αλλά οι υποσχέσεις του Σιράκ δεν τηρήθηκαν. Σε έκθεση του 2017 διαπιστώνεται ότι οι νεαροί άνδρες Άραβες ή μαύροι είχαν 20 φορές περισσότερες πιθανότητες να τους σταματήσουν για έλεγχο ταυτότητας από τον υπόλοιπο πληθυσμό. Η πόλωση της κοινωνίας έχει επιδεινωθεί καθώς η ακροδεξιά της Μαρίν Λε Πεν έχει ανέβει σε νέα ύψη και το δημόσιο αίσθημα κατά της μετανάστευσης έχει σκληρύνει, γράφουν οι FT.

Για τον πρόεδρο της Γαλλίας Μακρόν, σημειώνεται ότι έχει αντιμετωπίσει τρία μεγάλα επεισόδια από το 2017: "το λαϊκιστικό κίνημα των κίτρινων γιλέκων, διαδηλώσεις φέτος ενάντια στη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και τώρα τις ταραχές και τις λεηλασίες που συνδέονται με τον θάνατο του Ναέλ".

Η εφημερίδα παρατηρεί ότι ενώ έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος σε φτωχές περιοχές (αναβάθμιση των συγκοινωνιών που βελτιώνει τη σύνδεση με το Παρίσι, κατασκευή αθλητικών εγκαταστάσεων καθώς το Παρίσι ετοιμάζεται να φιλοξενήσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2024 και περίπου 50 δισεκατομμύρια ευρώ που έχουν δαπανηθεί τα τελευταία 15 χρόνια για την ανακαίνιση των δημόσιων κατοικιών, σύμφωνα με μελέτη του Ινστιτούτου Montaigne) το χάσμα παραμένει.

Διαβάστε Επίσης

Γαλλία: "Σταματήστε, μην τα σπάτε" - Η γιαγιά του 17χρονου Ναέλ κάνει έκκληση για ηρεμία από την τηλεόραση

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr