Ανάλυση: H απομόνωση του Κατάρ και το νέο δόγμα Τραμπ για τη Μ. Ανατολή

«Κατά τη διάρκεια του πρόσφατου ταξιδιού μου στη Μέση Ανατολή, δήλωσα ότι δεν μπορεί πλέον να υπάρχει χρηματοδότηση ή στήριξη ριζοσπαστικής ιδεολογίας. Οι ηγέτες μου έδειξαν προς την κατεύθυνση του Κατάρ – δείτε!».

Mε αυτόν τον τρόπο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ τάχθηκε υπέρ της απόφασης της Σαουδικής Αραβίας, της Αιγύπτου και τριών ακόμη ακόμη αραβικών κρατών να απομονώσουν το Κατάρ, αφήνοντας εμμέσως να εννοηθεί ότι ήταν ενήμερος για τις αποφάσεις τους. «Ίσως αυτό θα είναι η αρχή του τέλους για τη φρίκη που λέγεται τρομοκρατία», σημείωσε ο Τραμπ με σειρά αναρτήσεών του στο twitter.

Εμφανίζοντας την σκλήρυνση της στάσης της Σαουδικής Αραβίας και των χωρών του Κόλπου ως ένα αποτέλεσμα που οφείλεται στη δική του επίσκεψη στη Μέση Ανατολή, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι βρισκόμαστε πλέον ενόψει μιας συνολικής ανατροπής του γεωπολιτικού σκηνικού στην περιοχή.

Οι ρίζες της διένεξης και η προηγούμενη αμερικανική διοίκηση

Για να κατανοήσει κανείς τις ρίζες της παρούσας κρίσης στη Μέση Ανατολή θα πρέπει να ανατρέξει στα παιχνίδια εξουσίας και ισορροπιών των δύο πρωταγωνιστών. Της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Guardian, το γεγονός ότι το Ριάντ άφησε στην άκρη τη διστακτικότητά του και αποφάσισε να προχωρήσει σε ανοιχτή ρήξη με το Κατάρ, και μάλιστα τόσο σύντομο χρονικό διάστημα από την επίσκεψη στη χώρα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, σχετίζεται με την εκτίμηση των ηγετών της χώρας ότι τώρα είναι η ώρα για την εδραίωση του στάτους της Σαουδικής Αραβίας στην περιοχή.

Η επίσκεψη του Τραμπ σηματοδότησε την επιστροφή σε ένα καθεστώς κανονικότητας στις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας, ένα καθεστώς που ίσχυε μέχρι τη δεύτερη θητεία του Ομπάμα. Ειδικότερα, μέχρι τότε, οι ΗΠΑ εκτιμούσαν ότι ο ρόλος της Σαουδικής Αραβίας στην περιφερειακή σταθερότητα ήταν κεντρικός. Το ανωτέρω δόγμα ανέτρεψε, εν μέρει τουλάχιστον, η στροφή που έγινε προς το Ιράν και έδωσε νομιμοποίηση στην Τεχεράνη στην περιοχή, με αντάλλαγμα το πάγωμα του πυρηνικού προγράμματος.

Για τρία περίπου χρόνια, το Ριάντ ένιωθε ότι του είχαν κόψει τα φτερά. Και την ίδια στιγμή, το Ιράν έδειχνε να κερδίζει έδαφος σε μια σειρά από μέτωπα όπως εκείνα της Συρίας, του Ιράκ, του Λιβάνου. Κέρδιζε όμως και νέους συμμάχους όπως η Αίγυπτος και το Κατάρ.

Οι αμερικανικές κυβερνήσεις ήξεραν λίγο-πολύ τι να περιμένουν από τη Σαουδική Αραβία και τις υπόλοιπες χώρες του κόλπου. Δεν ίσχυε όμως το ίδιο για το Κατάρ, το οποίο δεν είχε την ίδια προσέγγιση στα θέματα του Ιράν και της Μουσουλμανικής αδελφότητας.

Η νέα στρατηγική Τραμπ για τη Μέση Ανατολή

Με την αποκατάσταση του προηγούμενου καθεστώτος από τον Τραμπ, το Ριάντ ζήτησε από τους συμμάχους να ευθυγραμμιστούν με την ατζέντα του, ιδίως στο θέμα του Ιράν και της Μουσουλμανικής αδελφότητας.

H νέα προσέγγιση των ΗΠΑ του Τραμπ, η επαναφορά της αντιπαράθεσης με το Ιράν και η τακτική της Αμερικής να κάνει τα "στραβά μάτια" στα ζητήματα που αφορούν ανθρώπινα δικαιώματα στη Σαουδική Αραβία, έδωσε μια κάποια άνεση πρωτοβουλιών στο Ριάντ. Και η πρώτη κίνηση ήρθε ίσως νωρίτερα από ότι πολλοί περίμεναν.

Σύμφωνα με τον Guardian, το Κατάρ γνωρίζει πλέον ότι έχει πολύ μικρά περιθώρια ελιγμών. Δεν μπορεί να απομακρυνθεί από τους γείτονές της, ούτε από το Συμβούλιο των χωρών του Κόλπου που εγγυάται μια σταθερότητα. Δεν μπορεί να αντέξει για πολύ την απομόνωση, ούτε όμως να υπαναχωρήσει πολύ γρήγορα.

Σημειώνεται πως το Κατάρ είναι σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών στον συνασπισμό κατά του Ισλαμικού Κράτους, ενώ στο έδαφος της χώρας υπάρχει μία από τις μεγαλύτερες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην ευρύτερη Ασία, η αεροπορική βάση αλ-Ουεΐντ, νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας Ντόχα.

Εκεί υπηρετούν περίπου 11.000 αμερικανοί ένστολοι.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr