Δύο τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Ντόναλντ Τραμπ μέσα στην ίδια ημέρα είχε την Πέμπτη ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ζητώντας από τον Αμερικανό πρόεδρο να διατάξει πλήγματα κατά των Χούθι, καθώς οι δυνάμεις τους πλησίαζαν επικίνδυνα προς το στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ.
Ο Τραμπ απέρριψε το αίτημα της Σαουδικής Αραβίας, με Αμερικανούς αξιωματούχους να ξεκαθαρίζουν ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, η Ουάσινγκτον δεν σχεδιάζει άμεση στρατιωτική επέμβαση εναντίον της υποστηριζόμενης από το Ιράν οργάνωσης.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι Χούθι κατέλαβαν στρατηγικής σημασίας παράκτια πόλη στην Υεμένη, πλησιάζοντας ακόμη περισσότερο στο Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, έναν από τους σημαντικότερους διαύλους για το παγκόσμιο εμπόριο και τις εξαγωγές σαουδαραβικού πετρελαίου.
Η ένταση είχε άμεσο αντίκτυπο και στις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν ισχυρή άνοδο.
Φόβοι για δεύτερο θαλάσσιο "μοχλό πίεσης" του Ιράν
Η ανησυχία της Ουάσινγκτον και του Ριάντ εντείνεται από το γεγονός ότι το Ιράν ήδη διαταράσσει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, που οι ΗΠΑ προσπαθούν να διατηρήσουν ανοιχτό ώστε να συνεχιστεί ο ενεργειακός εφοδιασμός από τον Κόλπο.
Εάν οι Χούθι αποκτήσουν ουσιαστικό έλεγχο και στο Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, η Τεχεράνη θα μπορούσε να αποκτήσει έναν δεύτερο κρίσιμο μοχλό πίεσης απέναντι στις ΗΠΑ και στους συμμάχους τους στην περιοχή.
Υπό τον φόβο αυτό, οι ΗΠΑ ενισχύουν την υποστήριξή τους προς τη Σαουδική Αραβία, επιχειρώντας ωστόσο ταυτόχρονα να κρατήσουν τις αμερικανικές δυνάμεις μακριά από μια νέα άμεση στρατιωτική εμπλοκή.
Ο διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, μετέβη την Πέμπτη στη Σαουδική Αραβία για επείγουσες συναντήσεις συντονισμού, σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Η σαουδαραβική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον και ο Λευκός Οίκος δεν ανταποκρίθηκαν στο αίτημα του Axios να σχολιάσουν τις εξελίξεις.
Αλλαγή στάσης από το Ριάντ
Η στάση του Ριάντ σηματοδοτεί σαφή μεταστροφή σε σχέση με λίγους μήνες νωρίτερα.
Η νέα φάση της αντιπαράθεσης Σαουδικής Αραβίας και Χούθι άρχισε τον Ιούλιο, όταν το Ριάντ εμπόδισε ιρανικό αεροσκάφος, το οποίο μετέφερε ανώτερα στελέχη των Χούθι που επέστρεψαν στην Υεμένη από την κηδεία του πρώην Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, να προσγειωθεί στη Σαναά.
Τότε, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν είχε ζητήσει από τον Τραμπ πολιτική στήριξη για πλήγμα στο αεροδρόμιο της Σαναά, διαμηνύοντας ταυτόχρονα ότι η Σαουδική Αραβία δεν χρειαζόταν αμερικανική στρατιωτική βοήθεια. Ο Τραμπ έδωσε την πολιτική του στήριξη.
Η απάντηση των Χούθι ήρθε με επιθέσεις κατά σαουδαραβικών δεξαμενόπλοιων στην Ερυθρά Θάλασσα, πλήττοντας μια κρίσιμη οδό για τις εξαγωγές πετρελαίου του βασιλείου. Στη συνέχεια, οι επιθέσεις επεκτάθηκαν και σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία.
Το Ριάντ και οι σύμμαχοί του στην Υεμένη απάντησαν με αεροπορικά πλήγματα και χερσαίες επιχειρήσεις κατά θέσεων των Χούθι.
Η προέλαση στη Μόχα που σήμανε συναγερμό στο Ριάντ
Καθώς οι συγκρούσεις κλιμακώθηκαν, όμως, η Σαουδική Αραβία άρχισε να ζητά ολοένα μεγαλύτερη αμερικανική υποστήριξη.
Τις τελευταίες εβδομάδες, Αμερικανοί στρατιωτικοί και πολιτικοί αξιωματούχοι είχαν διαμηνύσει στους Σαουδάραβες ομολόγους τους ότι η εντολή του Τραμπ ήταν σαφής: οι αμερικανικές δυνάμεις έπρεπε να παραμείνουν επικεντρωμένες στο Ιράν και στο Στενό του Ορμούζ και να αποφευχθεί το άνοιγμα ενός ακόμη μετώπου.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε την Πέμπτη, όταν οι δυνάμεις των Χούθι άρχισαν να προελαύνουν προς την παράκτια πόλη Μόχα, την ώρα που οι υποστηριζόμενες από τη Σαουδική Αραβία δυνάμεις της Υεμένης υποχωρούσαν.
Τότε, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν τηλεφώνησε στον Τραμπ για να τον ενημερώσει για τη ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης.
Λίγες ώρες αργότερα, επικοινώνησε ξανά μαζί του και αυτή τη φορά ζήτησε ευθέως από τον Αμερικανό πρόεδρο να διατάξει πλήγματα κατά των Χούθι.
Ο Τραμπ αρνήθηκε.
"Όχι" Λευκού Οίκου σε αμερικανικά πλήγματα – Μόνο πληροφορίες και δεδομένα στόχων
Παρά την άρνηση για άμεση στρατιωτική δράση, η Ουάσινγκτον δεν αφήνει το Ριάντ χωρίς υποστήριξη.
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα παράσχουν στη Σαουδική Αραβία πληροφορίες για τις δυνάμεις των Χούθι, καθώς και δεδομένα στοχοποίησης.
Παράλληλα, περίπου 200 μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων βρίσκονται ήδη στη Σαουδική Αραβία, παρέχοντας μη κινητική υποστήριξη.
Η γραμμή της κυβέρνησης Τραμπ είναι να παραμείνει ανοικτή η Ερυθρά Θάλασσα και να προστατευθεί η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, χωρίς όμως οι ΗΠΑ να αναλάβουν το βάρος μιας νέας πολεμικής σύγκρουσης στην περιοχή.
"Οι Ηνωμένες Πολιτείες επικεντρώνονται στην προστασία των βασικών συμφερόντων εθνικής ασφάλειάς μας -όπως η διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα- ενώ παράλληλα ενισχύουν τους περιφερειακούς εταίρους μας ώστε να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στη διαχείριση και επίλυση των περιφερειακών προκλήσεων ασφαλείας", δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ.
Όπως πρόσθεσε, "βρισκόμαστε σε συνεχή διάλογο με τη Σαουδική Αραβία και την κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Υεμένης σχετικά με την περιφερειακή σταθερότητα".