Στην Ουάσινγκτον βρίσκεται από την Παρασκευή 13/11 ο επικεφαλής της ισραηλινής υπηρεσίας πληροφοριών Μοσάντ, Ρόμαν Γκόφμαν, για επαφές με κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ, με αντικείμενο τον πόλεμο στο Ιράν και τις προοπτικές επανέναρξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, που επικαλείται τρεις πηγές με γνώση των επαφών, ο Γκόφμαν πρόκειται να συναντηθεί με τον διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, ενώ αναμένεται να μεταβεί και στο Μαϊάμι, προκειμένου να συναντήσει τον ειδικό απεσταλμένο του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ.
Η επίσκεψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πραγματοποιείται ενώ ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου εντείνει τις πιέσεις προς τον Αμερικανό πρόεδρο για επιστροφή στη στρατιωτική αντιπαράθεση με την Τεχεράνη.
Η Μοσάντ, η CIA και ο Λευκός Οίκος δεν θέλησαν να σχολιάσουν τις πληροφορίες.
Ο Τραμπ αντιστέκεται στις πιέσεις του Νετανιάχου
Όπως αναφέρει το Axios, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει μέχρι στιγμής αποδεχθεί την πρόταση του Ισραηλινού πρωθυπουργού για επανέναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων. Το ζήτημα συζητήθηκε και στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν οι δύο ηγέτες στις 5 Νοεμβρίου, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Αντί για μια νέα στρατιωτική εκστρατεία, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να προκρίνει τη συνέχιση του ναυτικού αποκλεισμού και της οικονομικής πίεσης κατά του Ιράν, σε συνεννόηση με τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας με την Τεχεράνη.
Την Πέμπτη, ο Τραμπ αναφέρθηκε δημοσίως στη στάση των αραβικών χωρών του Κόλπου, υποστηρίζοντας ότι προτιμούν να συνεχιστεί η σημερινή κατάσταση αντί να υπάρξει άμεση κλιμάκωση.
"Θα μπορούσα να το τελειώσω αμέσως. Κατόπιν αιτήματος των χωρών που επιδιώκω να προστατεύσω, επιλέγουμε να το κάνουμε με λίγο πιο μακροπρόθεσμο και πιο πολιτισμένο τρόπο", δήλωσε.
Πρόσθεσε ότι η Σαουδική Αραβία τού ζήτησε να διατηρηθεί η υφιστάμενη κατάσταση για κάποιο διάστημα, επειδή, όπως υποστήριξε, το Ιράν βρίσκεται σε διαδικασία αποσύνθεσης.
"Το Κατάρ, το Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν θα προτιμούσαν όλα να συνεχιστεί αυτή η περίοδος αναμονής", ανέφερε.
Η στάση αυτή αποτυπώνει τη διαφορετική προσέγγιση Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ: ενώ ο Νετανιάχου επιδιώκει την επιστροφή στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, ο Τραμπ θέλει να αξιοποιήσει τον οικονομικό αποκλεισμό και την πίεση στην ιρανική οικονομία, αφήνοντας περιθώριο για διπλωματική διευθέτηση.
Η πολιτική κρίση στο Ισραήλ και οι φόβοι της αντιπολίτευσης
Η κινητικότητα γύρω από το Ιράν συμπίπτει με μια κρίσιμη πολιτική περίοδο στο Ισραήλ. Μετά τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, ο συνασπισμός του Νετανιάχου έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ενώ ο πολιτικός του αντίπαλος, Γκάντι Άιζενκοτ, έλαβε από τον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτζογκ την εντολή σχηματισμού νέας κυβέρνησης.
Ο Άιζενκοτ έχει στη διάθεσή του 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση, με δυνατότητα παράτασης κατά 14 ημέρες. Μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία, ο Νετανιάχου παραμένει πρωθυπουργός μεταβατικής κυβέρνησης, διατηρώντας τον έλεγχο της κυβέρνησης και των ενόπλων δυνάμεων.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται το Axios, στελέχη της ισραηλινής αντιπολίτευσης φοβούνται ότι ο Νετανιάχου ενδέχεται να επιχειρήσει να προκαλέσει νέα στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν ή ακόμη και να οδηγήσει την Τεχεράνη σε μια επίθεση κατά του Ισραήλ, με στόχο να υπονομεύσει την προσπάθεια του Άιζενκοτ να σχηματίσει κυβέρνηση.
Σε περίπτωση που ο Άιζενκοτ καταφέρει να συγκεντρώσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική υποστήριξη, ο Νετανιάχου θα απομακρυνθεί από την πρωθυπουργία.
Οι ανησυχίες αυτές δεν περιορίζονται στο δημοσίευμα του Axios. Ο αρχηγός του κόμματος Yisrael Beiteinu, Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, έχει προειδοποιήσει ότι μια μεταβατική κυβέρνηση δεν νομιμοποιείται να λαμβάνει αποφάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν το Ισραήλ σε πόλεμο χωρίς κοινοβουλευτικό έλεγχο και τη σύμφωνη γνώμη όλων των υπηρεσιών ασφαλείας.
Από την πλευρά του, ο Άιζενκοτ είχε ζητήσει από τον Νετανιάχου να επιδείξει αυτοσυγκράτηση και να αποφύγει επικίνδυνες κινήσεις που θα μπορούσαν να περιμένουν μέχρι τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης.
Η συνάντηση Νετανιάχου - Άιζενκοτ και η στάση του ισραηλινού στρατού
Το ζήτημα της πιθανής επανέναρξης των επιχειρήσεων κατά του Ιράν βρέθηκε και στην ατζέντα της δίωρης συνάντησης που είχαν την Πέμπτη 12/11 ο Νετανιάχου και ο Άιζενκοτ.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ενημέρωσε τον πολιτικό του αντίπαλο για την κατάσταση στο Ιράν και τις εκτιμήσεις ασφαλείας. Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσιεύματα των ισραηλινών μέσων ενημέρωσης, η ενημέρωση δεν φαίνεται να ανέτρεψε τις επιφυλάξεις της πλευράς Άιζενκοτ για μια άμεση στρατιωτική επιχείρηση.
Ειδικότερα, το Times of Israel, επικαλούμενο ρεπορτάζ του Channel 13, αναφέρει ότι η εκτίμηση που μεταφέρθηκε στη συνάντηση από την ηγεσία των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) ήταν πως δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή επείγουσα ανάγκη για ένα νέο ισραηλινό πλήγμα κατά του Ιράν.
Σύμφωνα με την ίδια αναφορά, η στρατιωτική ηγεσία θεωρεί ότι, εφόσον οι ΗΠΑ αποφασίσουν να επαναλάβουν τις επιθέσεις, το Ισραήλ θα πρέπει να συμμετάσχει στις επιχειρήσεις.
Παράλληλα, το ισραηλινό δημόσιο δίκτυο Kan μετέδωσε ότι η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) είχε ενημερώσει πρόσφατα Ισραηλινούς στρατιωτικούς εκπροσώπους στις ΗΠΑ να είναι προετοιμασμένοι για το ενδεχόμενο επανέναρξης της σύγκρουσης με το Ιράν.
Κατά το ίδιο δημοσίευμα, για το ενδεχόμενο αυτό είχαν ενημερωθεί και αραβικές χώρες του Κόλπου.
Οι πληροφορίες αυτές υποδηλώνουν ότι, παρά τη δημόσια επιφυλακτικότητα του Τραμπ, οι στρατιωτικοί σχεδιασμοί για το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης δεν έχουν εγκαταλειφθεί.
Προειδοποιήσεις για πολιτική εκμετάλλευση της κρίσης
Η αντιπαράθεση στο Ισραήλ έχει πλέον αποκτήσει και θεσμικές διαστάσεις. Ο Άιζενκοτ είχε καταγγείλει ότι ο Νετανιάχου δεν του παρείχε εγκαίρως ενημέρωση για κρίσιμα ζητήματα ασφαλείας, ζητώντας την παρέμβαση της γενικής εισαγγελέως Γκάλι Μπαχαράβ-Μιάρα.
Μετά τις πιέσεις, οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν ότι πραγματοποιήθηκε η ενημέρωση της Πέμπτης, με κοινή ανακοίνωση να αναφέρει ότι ο Άιζενκοτ ενημερώθηκε για τις τρέχουσες διπλωματικές και ασφαλιστικές προκλήσεις και ότι οι δύο πολιτικοί θα συνεχίσουν να ανταλλάσσουν πληροφορίες όταν κρίνεται απαραίτητο.
Ο Νετανιάχου, από την πλευρά του, επιμένει ότι η ιρανική απειλή παραμένει υπαρξιακή για το Ισραήλ και έχει χρησιμοποιήσει το επιχείρημα αυτό για να υποστηρίξει την ανάγκη σχηματισμού κυβέρνησης εθνικής ενότητας.
Το ερώτημα, ωστόσο, είναι κατά πόσο η επιδίωξη μιας νέας στρατιωτικής επιχείρησης συνδέεται αποκλειστικά με τις εκτιμήσεις ασφαλείας ή και με τις πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό της χώρας.
Σε κάθε περίπτωση, η αποστολή του επικεφαλής της Μοσάντ στην Ουάσινγκτον δείχνει ότι η ισραηλινή κυβέρνηση συνεχίζει να επιδιώκει την αλλαγή της αμερικανικής στάσης, την ώρα που ο Τραμπ και οι περιφερειακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ εμφανίζονται να προτιμούν τη διατήρηση της οικονομικής και ναυτικής πίεσης προς την Τεχεράνη.