Οι ΗΠΑ διεξάγουν τακτικές διαπραγματεύσεις με τη Δανία για την επέκταση της στρατιωτικής τους παρουσίας στη Γροιλανδία, σύμφωνα με πολλούς αξιωματούχους που γνωρίζουν τις συζητήσεις, με τις συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών να σημειώνουν πρόοδο τους τελευταίους μήνες, όπως αναφέρει το BBC.
Αμερικανοί αξιωματούχοι επιδιώκουν να ανοίξουν τρεις νέες βάσεις στο νότιο τμήμα της περιοχής, ένα ημιαυτόνομο τμήμα της Δανίας, καθώς εργάζονται για την επίλυση μιας διπλωματικής κρίσης που πυροδότησε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, όταν απείλησε να καταλάβει τη Γροιλανδία με τη βία.
Ο Τραμπ δήλωσε τον Ιανουάριο ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να "κατέχουν" τη Γροιλανδία για να αποτρέψουν τη Ρωσία ή την Κίνα από το να την καταλάβουν. Είπε ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί με τον "εύκολο τρόπο" ή με τον "δύσκολο τρόπο".
Ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση διεξάγει συνομιλίες υψηλού επιπέδου με τη Γροιλανδία και τη Δανία, αλλά αρνήθηκε να σχολιάσει λεπτομέρειες των διαπραγματεύσεων.
Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στο BBC ότι η κυβέρνηση ήταν πολύ αισιόδοξη ότι οι συνομιλίες κατευθύνονταν προς τη σωστή κατεύθυνση.
Η Δανία έχει εκφράσει προηγουμένως την προθυμία της να συζητήσει πρόσθετες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στο νησί και το υπουργείο Εξωτερικών της επιβεβαίωσε ότι διεξάγονται συνομιλίες με τις ΗΠΑ. "Υπάρχει μια συνεχής διπλωματική διαδικασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Υπουργείο Εξωτερικών δεν θα επεκταθεί σε περισσότερες λεπτομέρειες αυτή τη στιγμή", δήλωσε εκπρόσωπος.
Οι βάσεις
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν προτείνει μια συμφωνία βάσει της οποίας οι τρεις νέες στρατιωτικές βάσεις θα χαρακτηριστούν επίσημα ως κυρίαρχο έδαφος των ΗΠΑ, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις διαπραγματεύσεις.
Οι βάσεις θα βρίσκονται στη νότια Γροιλανδία και θα επικεντρώνονται κυρίως στην επιτήρηση πιθανής ρωσικής και κινεζικής θαλάσσιας δραστηριότητας σε μια περιοχή του βόρειου Ατλαντικού μεταξύ Γροιλανδίας, Ισλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου, γνωστή ως GIUK Gap, δήλωσαν οι αξιωματούχοι που μίλησαν στο BBC.
Οι δύο πλευρές δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει επίσημα σε τίποτα και ο τελικός αριθμός των βάσεων θα μπορούσε να αλλάξει, ανέφεραν οι πηγές. Μία από τις νέες βάσεις πιθανότατα θα βρίσκεται στο Ναρσαρσουάκ, στη θέση μιας πρώην αμερικανικής στρατιωτικής βάσης που στέγαζε ένα μικρό αεροδρόμιο.
Οποιεσδήποτε άλλες νέες στρατιωτικές βάσεις πιθανότατα θα βρίσκονται επίσης σε τοποθεσίες στη Γροιλανδία που διαθέτουν υπάρχουσες υποδομές όπως αεροδρόμια ή λιμάνια, οι οποίες θα μπορούσαν να αναβαθμιστούν με χαμηλότερο κόστος από την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων, ανέφεραν οι αναλυτές.
Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν έχουν θέσει το ενδεχόμενο κατά τη διάρκεια των συνομιλιών να καταλάβουν με κάποιο τρόπο τον έλεγχο της Γροιλανδίας, κάτι που έχει απορριφθεί δημόσια από τη Δανία και τη στρατιωτική συμμαχία του ΝΑΤΟ, της οποίας είναι μέλος.
Διαπραγματεύσεις μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας
Παρά τις απειλές του Τραμπ, οι χώρες εργάζονται ενεργά για μια συμφωνία τους τελευταίους μήνες.
Οι συνομιλίες έχουν περιοριστεί σε μια μικρή ομάδα εργασίας αξιωματούχων στην Ουάσινγκτον, οι οποίοι έχουν σημειώσει πρόοδο στις διαπραγματεύσεις μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, ενώ η κυβέρνηση έχει απορροφηθεί από τον πόλεμο στο Ιράν.
Ο στρατηγός Γκρέγκορι Γκιγιό, επικεφαλής της Βόρειας Διοίκησης των ΗΠΑ, έδωσε μια γενική εικόνα των διαπραγματεύσεων κατά τη διάρκεια της κατάθεσής του στο Κογκρέσο τον Μάρτιο. Είπε ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν να ανοίξουν νέες βάσεις, αλλά οι πηγές που βρίσκονται κοντά στις συνομιλίες περιέγραψαν νέες λεπτομέρειες που σκιαγραφούν μια εικόνα τακτικών συναντήσεων υψηλού επιπέδου που έχουν προχωρήσει τους τελευταίους μήνες.
Η λεπτή διπλωματική προσπάθεια ηγείται του Μάικλ Νίντχαμ, ανώτερου αξιωματούχου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, στον οποίο έχει ανατεθεί η σύνταξη μιας συμφωνίας που θα ικανοποιεί τον Τραμπ, σεβόμενο παράλληλα τις κόκκινες γραμμές της Δανίας σχετικά με την προστασία των συνόρων της.
"Ο Νίντχαμ είναι το επιχείρημα" για τη Γροιλανδία, δήλωσε ανώτερος διπλωμάτης με γνώση των συνομιλιών, χρησιμοποιώντας στρατιωτικό ιδίωμα για να περιγράψει τον ηγετικό ρόλο του Νίντχαμ.
Παρασκηνιακά, είπε το άτομο, η διοίκηση "το προσεγγίζει πολύ επαγγελματικά".
Οι ομάδες έχουν συναντηθεί τουλάχιστον πέντε φορές από τα μέσα Ιανουαρίου. Ο Νίντχαμ συνήθως συνοδεύεται από έναν ή δύο Αμερικανούς αξιωματούχους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ή του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, ανέφεραν αρκετές πηγές. Μεταξύ των ομολόγων του στην αίθουσα περιλαμβάνονται ο Γέπε Τράνχολμ, μόνιμος υπουργός Εξωτερικών της Δανίας και ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Δανίας, ο Γέσπερ Μέλερ Σόρενσεν, πρεσβευτής της Δανίας στις ΗΠΑ, και ο Τζέικομπ Ισμπόσεθσεν, ο κορυφαίος Γροιλανδός διπλωμάτης στην Ουάσινγκτον.
Μιλώντας σε σύνοδο κορυφής για τη δημοκρατία στην Κοπεγχάγη την Τρίτη, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ "έχουν κάνει κάποια βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση".
Ο Νίλσεν δήλωσε ότι οι συνομιλίες ήταν "συνεχιζόμενες" και ότι δεν μπορούσε να επεκταθεί σε λεπτομέρειες.
Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ στη Γροιλανδία, ο Ρεπουμπλικάνος κυβερνήτης της Λουιζιάνα Τζεφ Λάντρι, δεν έχει συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις και απουσιάζει σε μεγάλο βαθμό από τη διπλωματική διαδικασία, ανέφεραν τρεις πηγές.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν επί του παρόντος μία στρατιωτική βάση στη Γροιλανδία, σε σύγκριση με περίπου 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις κατά την κορύφωση του Ψυχρού Πολέμου. Η Διαστημική Βάση Πιτουφίκ βρίσκεται στη βορειοδυτική Γροιλανδία - παρακολουθεί πυραύλους για το NORAD, αλλά δεν είναι διαμορφωμένη για τη διεξαγωγή θαλάσσιας επιτήρησης.
Ορισμένοι νυν και πρώην αξιωματούχοι, καθώς και ειδικοί σε θέματα ασφάλειας της Αρκτικής, δήλωσαν στο BBC ότι η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να είχε προωθήσει τα συμφέροντά της στη Γροιλανδία χωρίς να απειλήσει έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ με τόσο αυστηρούς όρους.
"Γιατί να απειλείς έναν σύμμαχο με στρατιωτική επιχείρηση ή εισβολή, όταν αυτό που θέλεις είναι κάτι που θα μπορούσε να διαπραγματευτεί αρκετά εύκολα;" δήλωσε ένας πρώην ανώτερος αξιωματούχος της άμυνας των ΗΠΑ.
Άλλοι, ωστόσο, επαίνεσαν τη συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ και Δανίας.
"Όπου οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί μας αφήνουν ένα κενό, αυτό το κενό συχνά καλύπτεται από την Κίνα και τη Ρωσία", δήλωσε στο BBC ο στρατηγός απόστρατος Γκλεν ΒανΧερκ, επικεφαλής της Βόρειας Διοίκησης και της Διοίκησης Αεροδιαστημικής Άμυνας της Βόρειας Αμερικής (NORAD) από το 2020 έως το 2024.
Πίσω από κλειστές πόρτες, οι διαπραγματευτές προσπάθησαν να καταλήξουν σε συμβιβασμό στο πλαίσιο μιας υφιστάμενης δεκαετιών συμφωνίας ασφαλείας μεταξύ των ΗΠΑ και της Δανίας.
Η συμφωνία του 1951 παρέχει στις ΗΠΑ ευρεία ελευθερία να επεκτείνουν τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις στη Γροιλανδία. Η δανική κυβέρνηση πρέπει να εγκρίνει τυχόν στρατιωτικές επεκτάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή, αλλά η Δανία ιστορικά υποστηρίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της Αμερικής εκεί και ποτέ δεν έχει απορρίψει αίτημα των ΗΠΑ για επέκταση της παρουσίας της, ανέφεραν ειδικοί σε θέματα ασφάλειας στην Αρκτική.
Εκπρόσωποι της κυβέρνησης της Γροιλανδίας στην Ουάσινγκτον αρνήθηκαν να σχολιάσουν. Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ επίσης αρνήθηκε να σχολιάσει.
Ο Τραμπ εξέφρασε ενδιαφέρον για την απόκτηση μεγαλύτερης πρόσβασης των ΗΠΑ στη Γροιλανδία κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του ως πρόεδρος. Ωστόσο, το ανανεωμένο ενδιαφέρον του νωρίτερα φέτος πυροδότησε μια διπλωματική κρίση που έφερε στο προσκήνιο τις εντάσεις μεταξύ του ΝΑΤΟ και της κυβέρνησης Τραμπ.
Στα σχόλιά του στην Κοπεγχάγη την Τρίτη, ο Νίλσεν, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, δήλωσε ότι πιστεύει πως "οι συζητήσεις βρίσκονται τώρα σε καλύτερο σημείο από ό,τι όταν είχαμε τις συζητήσεις μας μέσω των μέσων ενημέρωσης".
Ερωτηθείς αν θα συναντηθεί με τον Λάντρι, τον απεσταλμένο του Τραμπ, κατά τη διάρκεια επιχειρηματικής συνόδου κορυφής στη Γροιλανδία την επόμενη εβδομάδα, ο Νίλσεν απάντησε ότι δεν γνωρίζει.
Συνέχισε: "Μπορούμε να έχουμε έντονες συζητήσεις και να συναντηθούμε, αλλά θα το κάνουμε με σεβασμό, όπως λέμε από την αρχή. Δεν πρόκειται να μας εξαπατήσουν. Δεν είμαστε προς πώληση και αυτή θα είναι η αφήγηση της συνάντησης".