Η σύλληψη του έκπτωτου πρίγκιπα Άντριου σηματοδοτεί μια από τις πιο δραματικές στιγμές στη σύγχρονη ιστορία της μοναρχίας στη Βρετανία, καθώς η υπόθεση ρίχνει τη "βαριά σκιά" της στο παλάτι του Μπάκιγχαμ.
Ο Άντριου ήταν το πρώτο μέλος της βασιλικής οικογένειας από την εποχή του βασιλιά Καρόλου Α', πριν από σχεδόν τέσσερις αιώνες, που τέθηκε υπό σύλληψη. Εκείνο το γεγονός αποτέλεσε σεισμική στιγμή στη βρετανική ιστορία, οδηγώντας σε εμφύλιο πόλεμο, τον αποκεφαλισμό του μονάρχη και την προσωρινή κατάργηση του θεσμού.
Η σύλληψή του "αγαπημένου παιδιού" της εκλιπούσας βασίλισσας Ελισάβετ Β' αποτελεί αναμφίβολα μία από τις σοβαρότερες κρίσεις που έχουν πλήξει τον Οίκο των Ουίνδσορ από την ίδρυσή του πριν από περισσότερα από 100 χρόνια.
Ενδεχομένως μόνο η παραίτηση του βασιλιά Εδουάρδου Η', το 1936, αλλά και ο θάνατος της Νταϊάνα, πριγκίπισσας της Ουαλίας το 1997, να υπήρξαν εξίσου σοβαρά πλήγματα για τον θεσμό της βρετανικής μοναρχίας στη σύγχρονη εποχή.
Παρότι ο βασιλιάς και η οικογένειά του θα συνεχίσουν κανονικά τα καθήκοντά τους, όπως απέδειξε και η παρουσία του Καρόλου στην Εβδομάδα Μόδας του Λονδίνου, λίγες μόλις ώρες μετά τη σύλληψη του αδελφού του, τα ερωτήματα που περιβάλλουν τον Άντριου θα παραμείνουν, ιδίως καθώς οι έρευνες είναι πιθανό να έχουν διάρκεια.
Αν και αφέθηκε ελεύθερος λίγες ώρες αργότερα και δεν τού έχουν απαγγελθεί κατηγορίες, ο έκπτωτος πρίγκιπας παραμένει στο "μικροσκόπιο" των Αρχών. Άλλωστε, κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου, όπως είναι το μήνυμα που στέλνει και το ίδιο το Μπάκιγχαμ...
Εκ νέου έρευνα στο σπίτι του Άντριου που παραμένει σε σοκ
Υπενθυμίζεται ότι την Παρασκευή 20/2 έγινε νέα έρευνα από την Αστυνομία στην πρώην κατοικία του έκπτωτου πρίγκιπα, μία ημέρα αφότου κρατήθηκε για σχεδόν 11 ώρες, ως ύποπτος για παράβαση καθήκοντος σε δημόσιο αξίωμα.
Έπειτα από μία από τις πιο ταραχώδεις ημέρες στη σύγχρονη ιστορία της βρετανικής βασιλικής οικογένειας, ο Άντριου έχει επιστρέψει στη νέα του κατοικία, το ιδιωτικό καταφύγιο του Καρόλου, περίπου 185 χιλιόμετρα βόρεια του Λονδίνου.
Η Αστυνομία ολοκλήρωσε την έρευνα στο νέο σπίτι του έκπτωτου πρίγκιπα, αλλά εξακολουθεί να ερευνά και το "Royal Lodge", την πρώην κατοικία του με τα 30 δωμάτια στο πάρκο κοντά στο Κάστρο Ουίνσδορ δυτικά της πρωτεύουσας, όπου ο νεότερος αδελφός του βασιλιά διέμενε για δεκαετίες, μέχρι την εκδιωχθεί με βασιλική απόφαση.
Μικρά φορτηγά αυτοκίνητα, χωρίς διακριτικά, που πιστεύεται ότι ανήκουν στην Αστυνομία, εισέρχονταν στον χώρο καθ’ όλη τη διάρκεια του πρωινού της 20ής Φεβρουαρίου.
Οι φωτογραφίες του Άντριου λίγες ώρες μετά τη σύλληψή του, προκάλεσαν μεγάλη συζήτηση, ιδίως για το βλέμμα του, το οποίο αποτύπωνε το ως αποτέλεσμα των εξελίξεων.
Βρετανία: Η σύλληψη του Άντριου προετοιμαζόταν επί χρόνια
Η σύλληψή του έρχεται έπειτα από χρόνια καταγγελιών σχετικά με τους δεσμούς του με τον Τζέφρι Έπσταϊν, ο οποίος αυτοκτόνησε σε φυλακή της Νέας Υόρκης το 2019. Η πολύ σοβαρή κατηγορία που βρίσκεται στον πυρήνα της σύλληψής του, είναι ότι ο Άντριου κοινοποίησε εμπιστευτικές εμπορικές πληροφορίες, όταν υπηρετούσε ως εμπορικός απεσταλμένος του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ειδικότερα, ηλεκτρονικά μηνύματα που δημοσιοποιήθηκαν τον περασμένο μήνα από το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, φαίνεται να δείχνουν ότι ο έκπτωτος πρίγκιπας κοινοποιούσε αναφορές επίσημων επισκέψεων στο Χονγκ Κονγκ, το Βιετνάμ και τη Σιγκαπούρη.
Ένα μήνυμα, με ημερομηνία Νοεμβρίου 2010, φαίνεται να προωθήθηκε από τον Άντριου 5 λεπτά αφότου το είχε λάβει. Ένα άλλο, λίγες εβδομάδες αργότερα, φαίνεται να τον δείχνει να αποστέλλει στον Έπσταϊν εμπιστευτικό ενημερωτικό σημείωμα, σχετικά με επενδυτικές ευκαιρίες στην ανασυγκρότηση της επαρχίας Χελμάντ στο Αφγανιστάν.
Η Αστυνομία της Κοιλάδας του Τάμεση έχει προηγουμένως δηλώσει ότι εξετάζει καταγγελίες, σύμφωνα με τις οποίες μία γυναίκα διακινήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο από τον Έπσταϊν για να έχει σεξουαλική επαφή με τον Άντριου. Η σύλληψη της Πέμπτης 19/2 δεν σχετίζεται με αυτό, ωστόσο.
Άλλες αστυνομικές δυνάμεις διεξάγουν επίσης δικές τους έρευνες για τους δεσμούς του Έπσταϊν με το Ηνωμένο Βασίλειο, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης αρχείων πτήσεων σε διάφορα αεροδρόμια.
Ο Άντριου έχει αρνηθεί σταθερά οποιαδήποτε παρανομία στη σχέση του με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Αμερικανό τραπεζίτη, αλλά δεν έχει σχολιάσει τις πιο πρόσφατες καταγγελίες που προέκυψαν με τη δημοσιοποίηση των λεγόμενων "αρχείων Έπσταϊν".
Η βαριά "σκιά" της υπόθεσης Έπσταϊν και οι κινήσεις του παλατιού για τον Άντριου
Σχεδόν 200 έγγραφα που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ περιλαμβάνουν τη φράση "Η Αυτού Βασιλική Υψηλότης Δούκας της Υόρκης" ("HRH The Duke of York KG").
Παράλληλα, σε αστική αγωγή που είχε καταθέσει η Βιρτζίνια Τζιούφρε, κατήγγειλε ότι ο Άντριου είχε σεξουαλική σχέση μαζί της όταν εκείνη ήταν ανήλικη -αιτιάσεις που ο ίδιος απέρριψε κατηγορηματικά. Η υπόθεση διευθετήθηκε εξωδικαστικά με οικονομικό διακανονισμό.
Η περιβόητη συνέντευξη του πρίγκιπα Άντριου το 2019 στο BBC, κατά την οποία επιχείρησε να αποτινάξει τις κατηγορίες, θεωρήθηκε καταστροφική για τη δημόσια εικόνα του και -κατ’ επέκταση- για τη μοναρχία.
Από την άνοδό του στον θρόνο το 2022, ο Κάρολος κινήθηκε πιο αποφασιστικά. Σταδιακά αφαίρεσε από τον αδελφό του στρατιωτικούς τίτλους και πατρωνίες, ενώ τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους του στέρησε και τον τίτλο "πρίγκιπας".
Παρά τις κινήσεις αυτές, ο Άντριου παραμένει όγδοος στη σειρά διαδοχής -γεγονός που ήδη προκαλεί πολιτικές συζητήσεις για πιθανές θεσμικές παρεμβάσεις.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η υπόθεση ενδέχεται να πυροδοτήσει ερωτήματα όχι μόνο για τον έκπτωτο πρίγκιπα, αλλά και για το τι γνώριζαν τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.
"Τι γνώριζε ο Κάρολος; Τι γνώριζε ο Ουίλιαμ;", είναι ερωτήματα που σύμφωνα με ιστορικούς της μοναρχίας θα τίθενται ολοένα και πιο έντονα.
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη βρετανική μοναρχία από τον θάνατο της Νταϊάνα και έπειτα
Πολλοί σχολιαστές συγκρίνουν την παρούσα κρίση με δύο ιστορικές καμπές: την παραίτηση του Εδουάρδου Η' το 1936 και τον θάνατο της Νταϊάνα το 1997, όταν η μοναρχία κατηγορήθηκε ότι δεν ανταποκρίθηκε επαρκώς στο λαϊκό πένθος για την αδικοχαμένη πριγκίπισσα.
Η διαφορά σήμερα, όπως επισημαίνουν αναλυτές, είναι ότι η βρετανική κοινωνία απαιτεί διαφάνεια και λογοδοσία σε πρωτοφανές επίπεδο. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα των πολιτών στηρίζει τις κινήσεις του βασιλιά Καρόλου να απομακρύνει τον Άντριου από τα δημόσια καθήκοντα, ωστόσο η ζημιά στην "ηθική αυθεντία" του θεσμού έχει ήδη καταγραφεί.
Ταυτόχρονα, η συγκυρία είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη, καθώς ο Κάρολος αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Δεν μπορεί κανείς να λησμονήσει ότι η βασιλική οικογένεια έχει περάσει μια περίοδο εντάσεων μετά την απομάκρυνση του πρίγκιπα Χάρι, ενώ ο θάνατος της Ελισάβετ το 2022 σήμανε το τέλος μιας εποχής σταθερότητας.
Η σύλληψη του Άντριου φέρνει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί η βρετανική μοναρχία να διατηρήσει τη νομιμοποίησή της σε μια εποχή αυξημένης λογοδοσίας;
Ορισμένοι παρατηρητές βλέπουν στην υπόθεση αυτή την απόδειξη ότι οι θεσμοί λειτουργούν. Ότι ακόμη και ο αδελφός του βασιλιά αντιμετωπίζεται ως οποιοσδήποτε πολίτης. Άλλοι, ωστόσο, εκτιμούν ότι το πλήγμα είναι βαθύτερο και ενδέχεται να επηρεάσει την κοινή γνώμη για χρόνια.
Όπως και να εξελιχθεί η έρευνα, ένα είναι σαφές: η υπόθεση Άντριου αποτελεί τη σοβαρότερη πρόκληση για τη βρετανική βασιλική οικογένεια τις τελευταίες δεκαετίες. Και ενδέχεται να αποτελέσει το καθοριστικό τεστ για το αν ο βασιλιάς Κάρολος Γ' μπορεί να οδηγήσει τη μοναρχία σε μια νέα εποχή διαφάνειας, αφήνοντας πίσω της τις σκιές του παρελθόντος.