Ο φονικός σεισμός των 7,4 Ρίχτερ που έπληξε τη Κολομβία επανέφερε στο προσκήνιο τη μεγάλη σεισμική δραστηριότητα της περιοχής.
Ο σεισμός της 10ης Αυγούστου, χαρακτηρίστηκε ως ο ισχυρότερος που έχει καταγραφεί στη χώρα κατά τον 21ο αιώνα, προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές και πλήττοντας μεταξύ άλλων τις πόλεις Κάλι, Περέιρα και Μανισάλες.
Πίσω από αυτή τη σεισμική δραστηριότητα ωστόσο, βρίσκεται ένα από τα πιο ενεργά γεωλογικά συστήματα του πλανήτη, ο "Δακτύλιος της Φωτιάς" του Ειρηνικού.
Πρόκειται για μια τεράστια ζώνη που εκτείνεται περιμετρικά του Ειρηνικού Ωκεανού σε μήκος περίπου 40.000 χιλιομέτρων και συγκεντρώνει μεγάλο μέρος της σεισμικής και ηφαιστειακής δραστηριότητας της Γης.
Τι είναι ο "Δακτύλιος της Φωτιάς" και πώς δημιουργούνται τα ηφαίστεια και οι σεισμοί
Ο Δακτύλιος της Φωτιάς δεν είναι ένας πραγματικός γεωγραφικός "δακτύλιος", αλλά μια εκτεταμένη ζώνη όπου συναντώνται και αλληλοεπιδρούν τεκτονικές πλάκες. Εκτείνεται από τις ακτές της Νότιας και Βόρειας Αμερικής μέχρι την Ιαπωνία, τις Φιλιππίνες, την Ινδονησία και τη Νέα Ζηλανδία.
Στην περιοχή αυτή βρίσκονται ορισμένες από τις πιο ενεργές ζώνες σεισμών και ηφαιστείων στον κόσμο. Ο λόγος είναι η συνεχής κίνηση των τεράστιων τεκτονικών πλακών που σχηματίζουν τον εξωτερικό φλοιό της Γης. Όταν οι πλάκες συγκρούονται, απομακρύνονται ή γλιστρούν η μία δίπλα στην άλλη, συσσωρεύεται ενέργεια, η οποία μπορεί να απελευθερωθεί απότομα με τη μορφή σεισμού.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η διαδικασία της καταβύθισης. Σε αυτήν, μία ωκεάνια πλάκα βυθίζεται κάτω από μία άλλη και κατευθύνεται προς τον μανδύα της Γης. Η κίνηση αυτή μπορεί να δημιουργήσει τεράστιες πιέσεις και να προκαλέσει ισχυρούς σεισμούς, ενώ σε πολλές περιπτώσεις συνδέεται και με την ύπαρξη ηφαιστείων.
Τα ηφαίστεια δημιουργούνται όταν μάγμα από το εσωτερικό της Γης ανεβαίνει προς την επιφάνεια μέσα από ρωγμές του φλοιού. Με την πάροδο του χρόνου, αλλεπάλληλες εκρήξεις μπορούν να δημιουργήσουν ολόκληρα ηφαιστειακά βουνά. Υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 450 ενεργά ή δυνητικά ενεργά ηφαίστεια βρίσκονται κατά μήκος του Δακτυλίου της Φωτιάς.
Οι σεισμοί, από την άλλη, προκαλούνται από την απότομη απελευθέρωση ενέργειας που έχει συσσωρευτεί στο εσωτερικό της Γης. Οι τεκτονικές πλάκες κινούνται συνεχώς, συνήθως μόλις λίγα εκατοστά τον χρόνο. Όταν όμως η πίεση που δημιουργείται στις μεταξύ τους επαφές ξεπεράσει την αντοχή των πετρωμάτων, η ενέργεια απελευθερώνεται απότομα και προκαλεί τη σεισμική δόνηση.
Οι ισχυρότεροι σεισμοί σε ζώνες καταβύθισης μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να προκαλέσουν και τσουνάμι, γεγονός που εξηγεί γιατί πολλές χώρες γύρω από τον Ειρηνικό έχουν αναπτύξει ιδιαίτερα συστήματα παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης.
Γιατί η Κολομβία έχει τόσο έντονη σεισμική δραστηριότητα
Η Κολομβία βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα σύνθετη τεκτονική περιοχή. Στα δυτικά της χώρας, η πλάκα Νάζκα κινείται προς την πλάκα της Νότιας Αμερικής και βυθίζεται κάτω από αυτήν. Παράλληλα, στην ευρύτερη περιοχή αλληλεπιδρούν και η πλάκα της Καραϊβικής, καθώς και μικρότερα τεκτονικά τμήματα.
Η ίδια η Γεωλογική Υπηρεσία της Κολομβίας επισημαίνει ότι η χώρα παρουσιάζει καθημερινά σεισμική δραστηριότητα και ότι σημαντικό μέρος της οφείλεται στη θέση της μέσα στη ζώνη του Δακτυλίου της Φωτιάς του Ειρηνικού.
Η κίνηση της πλάκας Νάζκα κάτω από τη Νότια Αμερική αποτελεί έναν από τους βασικούς γεωλογικούς μηχανισμούς της περιοχής και έχει συμβάλει, σε βάθος εκατομμυρίων ετών, στη δημιουργία των Άνδεων και της έντονης ηφαιστειακής και σεισμικής δραστηριότητας κατά μήκος της δυτικής Νότιας Αμερικής.
Ο πρόσφατος σεισμός δείχνει με δραματικό τρόπο τον κίνδυνο που αντιμετωπίζει η χώρα. Παρότι ο "Δακτύλιος της Φωτιάς" δεν σημαίνει ότι κάθε σεισμός προκαλείται από έναν και μόνο μηχανισμό, η θέση της Κολομβίας σε αυτή την εξαιρετικά ενεργή τεκτονική ζώνη αποτελεί βασικό παράγοντα για τη συχνότητα και την ένταση των σεισμικών φαινομένων.
Με πληροφορίες από CNN