Μουράτ Ισσί: Ενας ειδικός μιλά στο TheTOC για τους Κούρδους του Ιράν - Πώς μπορούν να διαμορφώσουν τις εξελίξεις

Reuters

Με το Ιράν να εξαπολύει επιχειρήσεις εναντίον ιρανικών και ιρακινών κουρδικών ομάδων στην ημιαυτόνομη κουρδική περιοχή στο γειτονικό Ιράκ, ενώ ολοκληρωνόταν η πρώτη εβδομάδα του πολέμου, παραμένει θολό, ποιος θα είναι ο ρόλος των Κούρδων στην ανατροπή του καθεστώτος της Τεχεράνης, αν υπάρξει γι΄αυτούς ρόλος.

Οι πληροφορίες πως η Τεχεράνη στόχευσε "αντιιρανικές αυτονομιστικές δυνάμεις" που έχουν τη βάση τους σε ορεινές, δυσπρόσιτες περιοχές κοντά στα σύνορα Ιράν-Ιράκ αυξάνονταν, δεδομένου ότι ο ρόλος των κουρδικών ομάδων μπορεί να αποδειχθεί κομβικός σε ό,τι αφορά τις χερσαίες επεμβάσεις, επιχειρησεις που ούτε ο αμερικανικός στρατός, ούτε ο IDF (ισραηλινές δυνάμεις), είναι σε θέση να ακολουθήσει.

Ενώ τα δημοσιεύματα στα δυτικά Μέσα έκαναν λόγο για σκέψεις στην Ουάσινγκτον να χρησιμοποιήσει την τεχνογνωσία και τον στρατό των Κούρδων στην περιοχή, προκειμένου να πυροδοτήσει μια λαϊκή εξέγερση στο Ιράν, το Σάββατο ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να ξεκαθαρίσει πως "δεν θέλω οι Κούρδοι να μπουν μέσα. Δεν θέλω να δω Κούρδους να παθαίνουν κακό, να σκοτώνονται". Υποθέτουμε ότι ασκήθηκαν ασφυκτικές πιέσεις απο την Αγκυρα που επ΄ουδενί δεν θέλει Κουρδικό στρατό να αναπτύσσεται στα σύνορα.

Για τις γεωστρατηγικές κινήσεις των Κούρδων και κυρίως το κατά πόσο είναι σε θέση να διαδραματίσουν ρόλο σε μια μεταβατική κατάσταση για το Ιράν, μιλά στο The TOC, ο Μουράτ Ισσί, Μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και Διδάσκων πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Ροζάβα.

Ποια είναι η κατάσταση τώρα στις τάξεις των κουρδικών οργανώσεων;

Η δυτική συνοριακή γραμμή του Ιράν μετατρέπεται σε γεωπολιτικό σημείο καμπής, ταυτόχρονα με τις άμεσες παρεμβάσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Οι τρέχουσες δυναμικές δεν πρέπει να εκλαμβάνονται μόνο ως μια προσπάθεια ενός μειονοτικού κινήματος, αλλά ως μια αλυσίδα συγκρούσεων που απειλεί την εδαφική ακεραιότητα και το "στρατηγικό βάθος" του Ιράν εκ των έσω.

Τα πέντε (5) διαφορετικά κουρδικά κόμματα της γεωγραφικής περιοχής του Ανατολικού Κουρδιστάν/Ιράν, παραμερίζοντας τις ιστορικές τους αντιπαλότητες, σχημάτισαν τη Συμμαχία Πολιτικών Δυνάμεων του Ιρανικού Κουρδιστάν (The Alliance of Political Forces of Iranian Kurdistan-Hevpeymaniya Hêzên Sîyasîyekanî Kurdistanê Îran) στις 22 Φεβρουαρίου 2026 και ο αριθμός αυτός αυξάνεται καθημερινά. Να υπενθυμιστεί ότι, το Ανατολικό Κουρδιστάν αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο κομμάτι του Κουρδιστάν και ο πληθυσμός των Κούρδων του Ιράν εκτιμάται 20 εκατομμύρια αλλά περίπου 15 εκατομμύρια ζουν στις δυτικές περιφέρειες της χώρας.

Πώς επηρεάζουν τον πόλεμο στο Ιράν και ποιες είναι οι άμεσες γεωστρατηγικές κινήσεις τους;

Η συγκεκριμένη Συμμαχία έχει την ικανότητα να αλλάξει την ασύμμετρη ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή, καθώς όλα αυτά τα κόμματα διαθέτουν χιλιάδες έμπειρους μαχητές. Από την άλλη πλευρά, αυτή η συνεργασία και μελλοντική στρατιωτική ενοποίηση αποτελεί στρατηγική απειλή, καθώς φέρει τη δυνατότητα ανοίγματος ενός συντονισμένου εσωτερικού μετώπου στην πιο αδύναμη στιγμή του ιρανικού καθεστώτος.

Από την στρατιωτική σκοπιά, οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί των ΗΠΑ-Ισραήλ στη βορειοδυτική γραμμή της ιρανικής γεωγραφίας, που εκτείνεται από την Ούρμια έως το Κερμανσάχ, δεν αποτελούν τυχαία επιλογή στόχων, αλλά μια προκαταρκτική προετοιμασία με σκοπό την παράλυση της υλικοτεχνικής υποδομής του καθεστώτος. Παρόλο που τις τελευταίες ημέρες δημοσιεύθηκαν ειδήσεις ότι οι Κούρδοι θα χρησιμοποιηθούν ως χερσαία δύναμη με τη βοήθεια ΗΠΑ-Ισραήλ, οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί από τις κουρδικές ομάδες. Ωστόσο, ούτε διαψεύδονται. Διότι η ικανότητα ασύμμετρης απάντησης του Ιράν και η εμπειρία των Φρουρών της Επανάστασης σε διασυνοριακές επιχειρήσεις, θα μπορούσαν να μετατρέψουν μια απροετοίμαστη απόπειρα "διέλευσης των συνόρων Ιράν-Ιράκ" σε μαζική εξόντωση για αυτές τις ομάδες.

Αν και οι απώλειες αμάχων τροφοδοτούν την κοινωνική οργή κατά του καθεστώτος, για να μετατραπεί αυτή η κατάσταση σε μια οργανωμένη επανάσταση, η εξωτερική στρατιωτική υποστήριξη πρέπει να φτάσει σε επίπεδο "αεροπορικής προστασίας", "εφοδιαστικής αλυσίδας" και ακόμη και κήρυξης ζώνης απαγόρευσης πτήσεων (όπως επισήμως στο Ιράκ το 1991 και πρακτικά στη Συρία το 2026).

Το γεγονός ότι οι Κούρδοι στο Ιράν αποτελούν περίπου το 10% του πληθυσμού, τους καθιστά το πιο ανθεκτικό αλλά και το πιο στοχοποιημένο στοιχείο έναντι της κεντρικής κυβέρνησης. Ένα στρατηγικό λάθος ή μια πρόωρη παρέμβαση (όπως η Δημοκρατία του Μαχαμπάντ το 1946 ή οι αποτυχημένες απόπειρες μετά το 1979), θα μπορούσε να οδηγήσει και αυτόν τον συνασπισμό στο να γίνει ένα "αναλώσιμο στοιχείο" στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων των περιφερειακών δυνάμεων. Όμως, όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα, έχουν γίνει τα πρώτα βήματα για την πρώτη και μεγάλη Κουρδική Ένωση στην ανατολική γεωγραφία του Κουρδιστάν.

Είναι σε θέση να επηρεάσουν τις εξελίξεις στην διαδοχή πολιτικής κατάστασης του Ιράν;

Η βασική ανησυχία της Κουρδικής Συμμαχίας είναι η προστασία των περιοχών τους με τα δικά τους χέρια. Από τις δηλώσεις και τις προκηρύξεις τους καταλαβαίνουμε ότι δεν σκοπεύουν να απλωθούν στην ευρύτερη ιρανική γεωγραφία ως χερσαία δύναμη των ΗΠΑ-Ισραήλ, αλλά να κυβερνήσουν τις περιοχές τους. Μία τέτοια "αυτονομιστική" κίνηση, εφόσον το καθεστώς αντέξει και παραμείνει, αναμφίβολα θα δημιουργήσει μία μελλοντική εμφύλια κατάσταση αλλά πρακτικά θα αποδείξει ότι το 3ο Κουρδιστάν είναι εφικτό..

Ο κύριος κίνδυνος για τα κουρδικά κόμματα είναι ο εξής: το άνοιγμα της ψαλίδας μεταξύ των βραχυπρόθεσμων τακτικών στόχων της Ουάσιγκτον ή του Τελ Αβίβ και των μακροπρόθεσμων εθνικών συμφερόντων των ίδιων των Κούρδων. Εάν συμβεί το αντίθετο και οι Κούρδοι ανακηρύξουν γρήγορα τα δικά τους κοινοβούλια και τους εθνικούς τους στρατούς, θα υπάρξει συμμετοχή όλων των κουρδικών οργανώσεων, μικρών και μεγάλων. Τότε θα έχουν γίνει τα πρώτα βήματα για τη διοίκηση της 3ης κουρδικής γεωγραφικής περιοχής στη Μέση Ανατολή από τους ίδιους τους Κούρδους. Φυσικά, σε όλα αυτά δεν πρέπει να λησμονούνται οι απαντήσεις που θα δώσει το Ιράν στο πλαίσιο της δυσανάλογης χρήσης βίας.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr