Επίσημα νεκρός κηρύχθηκε, έπειτα από 76 χρόνια, ο Γάλλος εξερευνητής Ρεϊμόν Μοφρέ, ο οποίος εξαφανίστηκε τον Ιανουάριο του 1950 κατά τη διάρκεια μιας αποστολής στη ζούγκλα της Γουιάνας.
Η σορός του δεν βρέθηκε ποτέ και την Τετάρτη 18/3 το δικαστήριο της Καέν επιβεβαίωσε ότι είναι νεκρός.
"Σήμερα θα ήταν 99 ετών, οπότε δεν υπάρχει σχεδόν καμία αμφιβολία", δήλωσε η πρόεδρος του δικαστηρίου πριν κηρύξει "τον θάνατο του Ρεϊμόν Μοφρέ στις 13 Ιανουαρίου 1950". Αυτή η ημερομηνία είναι η τελευταία που αναγράφεται στα ημερολόγιά του, τα οποία βρέθηκαν λίγους μήνες μετά την εξαφάνισή του και αργότερα μετατράπηκαν σε βιβλίο.
Ο πατέρας του, Έντγκαρ, είχε αφιερώσει περίπου δέκα χρόνια στην αναζήτησή του στη Γουιάνα, τη Βραζιλία και το Σουρινάμ, χωρίς αποτέλεσμα. Η πρόεδρος του δικαστηρίου βασίστηκε στο άρθρο 88 του Αστικού Κώδικα, το οποίο επιτρέπει την επίσημη κήρυξη θανάτου κάθε Γάλλου "που έχει εξαφανιστεί υπό συνθήκες που θέτουν τη ζωή του σε κίνδυνο, όταν το σώμα του δεν έχει βρεθεί".
Το ταξίδι του Γάλλου εξερευνητή στη Λατινική Αμερική
Λάτρης της περιπέτειας, ο 23χρονος δημοσιογράφος Ρεϊμόν Μοφρέ προσπαθούσε να φτάσει μόνος του στη Βραζιλία περνώντας από το κέντρο της Γουιάνας. Ξεκινώντας από την ακτή, είχε ανηφορίσει παράλληλα με τον ποταμό Μάνα και στη συνέχεια είχε φτάσει στη Μαριπασούλα, στα δυτικά της Γουιάνας, περπατώντας μέσα από το δάσος, πριν εξαφανιστεί καθώς κατευθυνόταν προς τα ανατολικά της χώρας.
Στις 7 Ιουλίου 1950, ένα τηλεγράφημα του πρακτορείου ειδήσεων της Ολλανδικής Γουιάνας ανακοίνωσε ότι ένας Ινδιάνος της φυλής Emerillon βρήκε αντικείμενα και σημειωματάρια στις όχθες του ποταμού Tamouri. Όπως αποδείχθηκε, άνηκαν στον Μοφρέ.
Στα ημερολόγιά του, τα οποία ανακαλύφθηκαν τον Απρίλιο του 1950 σε ένα πρόχειρο καταφύγιο από έναν κάτοικο του Καμόπι, ενός δήμου στην ανατολική Γουιάνα που κατοικείται κυρίως από τις αυτόχθονες κοινότητες των Wayãmpi και των Teko, περιγράφει τις τελευταίες του ημέρες, άρρωστος και ταλαιπωρημένος από την πείνα, καθώς και τη στιγμή που, εξαντλημένος, αναγκάστηκε να σφάξει και να φάει το σκυλί του.
Στις 13 Ιανουαρίου, ο Ρεϊμόν Μοφρέ, εξαντλημένος, προσπάθησε σε μια απέλπιδα προσπάθεια να κατέβει κολυμπώντας και με τα πόδια, ακολουθώντας τον ποταμό, μέχρι το χωριό Μπιενβενύ, που απέχει 70 χιλιόμετρα. Όμως, δεν τα κατάφερε...
Ο πατέρας του τον έψαχνε για 12 χρόνια
Ο πατέρας του, ο Έντγκαρ, λογιστής στο ναυπηγείο της Τουλόν, ήταν ένας από εκείνους που δεν αποδέχτηκαν ποτέ τον θάνατό του. Πίστευε ότι ο γιος του ζει ανάμεσα στους Ινδιάνους, ίσως αιχμάλωτος, ίσως με αμνησία.
Το 1952, ο Έντγκαρ Μοφρέ ταξίδεψε με προορισμό τη Βραζιλία, χωρίς καμία προετοιμασία και με ελάχιστα μέσα. Για δώδεκα χρόνια, οργάνωσε 18 αποστολές, διέσχισε το τροπικό δάσος της Γουιάνας και της Βραζιλίας, διανύοντας 12.000 χιλιόμετρα, με την ελπίδα βαθιά ριζωμένη στην καρδιά του.
Με χρήματα από την πώληση των οικογενειακών κοσμημάτων και από τα πνευματικά δικαιώματα των δύο βιβλίων του γιου του, οι περιπέτειές του τον καθιέρωσαν ως μια μυθική και συμπαθητική φιγούρα.
Το 1964, εξαντλημένος, δέχτηκε να επιστρέψει στην Τουλόν, όπου πέθανε δέκα χρόνια αργότερα, χωρίς να έχει εγκαταλείψει ποτέ την ελπίδα για την επιστροφή του γιου του.
Τι σημαίνει η κήρυξη του θανάτου του
Επί 76 χρόνια, κανείς δεν είχε ασχοληθεί με τη δήλωση θανάτου του, καθώς οι γονείς του δεν είχαν ποτέ αποδεχτεί τον χαμό του μοναδικού τους γιου. Ο Ρεϊμόν Μοφρέ δεν είχε απογόνους και τα πνευματικά δικαιώματα των έργων του δεν διεκδικήθηκαν ποτέ.
Τελικά, η Ένωση Φίλων του Έντγκαρ και του Ρεϊμόν Μοφρέ (AAERM) προσέφυγε στη δικαιοσύνη. Ο πρόεδρός της, Ζεφρουά Κρουνέλ, εξήγησε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι του ήρθε η ιδέα κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στο Καμόπι το 2025.
"Καθώς έψαχνα, συνειδητοποίησα ότι ο καθένας μπορούσε να ξεκινήσει αυτή τη διαδικασία", είπε.
Η σημασία αυτής της καθυστερημένης δήλωσης θανάτου είναι κυρίως συμβολική: το πιστοποιητικό γέννησης του Ρεϊμόν Μοφρέ στο Τουλόν θα πρέπει να συμπληρωθεί με την ημερομηνία θανάτου, όπως και το δημοτικό μητρώο του Καμόπι, του δήμου όπου πέθανε επίσημα.
"Στο μυστήριο του αμαζονικού δάσους, χάσαμε έναν συγγραφέα και έναν εξερευνητή", δήλωσε η πρόεδρος του δικαστηρίου, Naïma Sajie. Οι περιπέτειές του ενέπνευσαν πολλά βιβλία και μια ταινία, με τίτλο "La Vie pure" (Νέο παράθυρο), που κυκλοφόρησε το 2015.