Ευρωεκλογές: Τα 4 διακυβεύματα της επόμενης μέρας

Το δημοκρατικό έλλειμμα, η οικονομική κρίση, το μεταναστευτικό και η ενέργεια είναι τα καυτά ζητήματα για την Ε.Ε. μετά τις εκλογές. Θα προχωρήσει προς την ενοποίηση ή τον κατακερματισμό;

eurwekloges-ta-4-diakubeumata-tis-epomenis-meras
|
SHARE THIS
0
SHARES

Δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση αντιμετωπίζει μια «υπαρξιακή κρίση». Εξήντα και πλέον χρόνια μετά την ίδρυσή της, η Ενωση βρίσκεται ίσως στο «μάτι» της σοβαρότερης κρίσης της ιστορίας της μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Τα επόμενα χρόνια θα είναι καθοριστικά για την πορεία του ευρωπαϊκού οικοδομήματος

Τα επόμενα χρόνια θα είναι καθοριστικά για την πορεία του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Θα παραμείνει στάσιμο και κατακερματισμένο ή θα καταφέρει να αναζωογονηθεί και να ξαναμπεί στις ράγες τις ευρωπαϊκής ενοποίησης; Θα μπορέσει να ανταποκριθεί στα κρίσιμα διακυβεύματα;

Τα τέσσερα διακυβεύματα

Τέσσερα είναι τα καυτά θέματα της ευρωπαϊκής ατζέντας την επόμενη μέρα των ευρωεκλογών:

  1. Το δημοκρατικό έλλειμμα και οι θεσμικές αλλαγές: Εδώ και καιρό έχει ξεκινήσει μια μεγάλη συζήτηση για την αναποτελεσματικότητα του θεσμικού πλαισίου όπως αυτό διαμορφώθηκε με τη Συνθήκη της Λισαβόνα. Πολλοί ισχυρίζονται ότι η «Λισαβόνα» έκλεισε τον κύκλο της. Αποδείχθηκε, δε, ελλιπής ως προς την αντιμετώπιση των θεσμικών προκλήσεων που υπήρχαν. Ειδικά μετά τη μεγάλη διεύρυνση του 2004. Πέραν τούτου, το δημοκρατικό έλλειμμα παραμένει και το χάσμα μεταξύ των Ευρωπαίων πολιτών και των θεσμικών οργάνων της Ενωσης μεγαλώνει. Μετά τις Ευρωεκλογές αναμένεται ότι αυτή η συζήτηση θα ενταθεί και οι πιέσεις για μια νέα συνθήκη θα ενισχυθούν. Ηδη υπάρχουν στο τραπέζι προτάσεις για μια «νέα μεγάλη συμφωνία» για την Ευρώπη. Εάν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις και οι ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις ενισχυθούν, η συζήτηση θα γίνει με όρους πόλωσης μεταξύ όσων θέλουν περισσότερη Ευρώπη και όσων υποστηρίζουν την επανεθνικοποίηση των πολιτικών. Σε κάθε περίπτωση, μετά την 25η Μαίου, η Ενωση θα κληθεί να λάβει ουσιαστικές αποφάσεις για το μέλλον της. Το ερώτημα είναι: Θα μπορέσει να προχωρήσει με τις ενοποιητικές διαδικασίες ή θα παραμείνει στάσιμη και θα διολισθήσει σε ένα επικίνδυνο κατακερματισμό;
  2. Οικονομία (ευρώ-ανεργία-χρέος): Σε σχέση με την ευρωπαϊκή οικονομική κρίση, υπάρχουν δύο κυρίαρχες «σχολές» σκέψεις. Η πρώτη, η αισιόδοξη, υποστηρίζει ότι η ευρωπαϊκή οικονομία σταθεροποιείται και είναι θέμα χρόνου να ξεκινήσει η ανάκαμψη. Η δεύτερη, η πραγματιστική, υποστηρίζει ότι η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Η ανεργία, ακόμα και εάν σταθεροποιηθεί, θα συνεχίσει να βρίσκεται σε ψηλά επίπεδα και η στασιμότητα, ως αποτέλεσμα της κρίσης χρέους, θα συνεχίσει να εμποδίζει την ανάπτυξη. Και για τις δυο σχολές το κρίσιμο διακύβευμα είναι η διαχείριση του χρέους των χωρών της Ευρωζώνης καθώς και η προστασία του ευρώ. Ηδη γίνετε μια μεγάλη συζήτηση για τα θέματα αυτά και έχουν πέσει στο διάλογο διάφορες προτάσεις όπως, για παράδειγμα, να συγκεντρωθούν όλα μαζί τα χρέη των χωρών της ευρωζώνης σε ένα κοινό «ταμείο». Είναι μια πρόταση που, αναπόφευκτα, προκαλεί αντιδράσεις. Παράλληλα, στο πλαίσιο αυτό θα συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις για την «τραπεζική ένωση» οι οποίες βρίσκονται σε ένα κρίσιμο στάδιο.
  3. Μετανάστευση: Το μεταναστευτικό αναδεικνύεται σε ένα φλέγον θέμα για την ευρωπαϊκή ήπειρο. Μετά τις ευρωεκλογές το θέμα θα μπει ξανά επιτακτικά στο τραπέζι καθώς πολλές χώρες-μέλη της Ενωσης, όπως η Ελλάδα και η Ιταλία, αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα διαχείρισης του μεταναστευτικού ρεύματος. Χρειάζεται μια ενιαία, αποτελεσματική, μεταναστευτικής πολιτική. Ωστόσο, η ενδεχόμενη ενίσχυση των ακροδεξιών δυνάμεων και των κάθε είδους ευρωσκεπτικιστών θα κάνουν πιο δύσκολο τον διάλογο και την κατάληξη σε κοινές λύσεις. Δεν αποκλείεται, δε, να γίνουν πιο ηχηρές οι φωνές που αμφισβητούν και αντιτίθενται στη συμφωνία του Σέγκεν που αφορά στην ελεύθερη διακίνηση των Ευρωπαίων πολιτών.
  4. Ενέργεια-Κοινή εξωτερική πολιτική: Η κρίση στην Ουκρανία κατέδειξε με τον πιο γλαφυρό τρόπο το σημαντικό έλλειμμα της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής και την απουσία κοινής γραμμής σε κρίσιμα θέματα. Εκανε, επίσης, ακόμα πιο έκδηλη την ανάγκη απεξάρτησης της Ενωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο. Η ενέργεια και η διαχείρισή της θα είναι ένα από τα κυρίαρχα θέματα το επόμενο διάστημα. Ηδη υπάρχει στο τραπέζι η πρόταση για μια «ενεργειακή ένωση» η οποία έχει προκαλέσει ποικίλες συζητήσεις και αντιδράσεις.

Οι πρωταγωνιστές

Η «υποχώρηση» της Γαλλίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν φαίνεται να ανακόπτεται άμεσα και αυτό επηρεάζει αρνητικά τις προσπάθειες για ενοποίηση

Πως διαμορφώνεται, όμως, το πολιτικό σκηνικό στο εσωτερικό των πρωταγωνιστών της Ενωσης και πως επηρεάζει τις κινήσεις τους;

Στη Γερμανία η πολιτική κυριαρχία της Ανγκελα Μέρκελ αναμένεται ότι θα επιβεβαιωθεί από το αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις οι Σοσιαλιστές υπολείπονται των χριστιανοδημοκρατών κατά δέκα περίπου μονάδες. Αγνωστος «Χ» είναι το ευρωσκεπτικιστικό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» για το οποίο οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πιθανόν να αυξήσει τα ποσοστά του. Οποιο και να είναι το αποτέλεσμα, είναι αμφίβολο εάν η Γερμανίδα Καγκελάριος θα επιδείξει διάθεση ουσιαστικής αλλαγής στη μέχρι σήμερα ευρωπαϊκή πολιτική της.

Από, την άλλη η «υποχώρηση» της Γαλλίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν φαίνεται να ανακόπτεται άμεσα και αυτό επηρεάζει αρνητικά τις προσπάθειες για ενοποίηση. Ειδικά, δε, αν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις που δείχνουν ότι το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα θα πάθει πανωλεθρία στις κάλπες και θα έρθει τρίτο πίσω από το ακροδεξιό Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν και την κεντροδεξιά. Σε μια τέτοια περίπτωση ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ θα αντιμετωπίσει έντονες εσωτερικές πιέσεις και θα είναι ένας αδύναμος παίκτης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Από την άλλη, πιθανή νίκη του Εθνικού Μετώπου στις ευρωεκλογές θα αναδείξει τη Μαρίν Λεπέν σε ηγέτιδα του ευρωσκεπτικιστικού-ακροδεξιού μετώπου στην Ευρώπη. Σε μια τέτοια περίπτωση θα προσπαθήσει να υλοποιήσει τη διακήρυξή της να σταματήσει κάθε πρωτοβουλία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Νίκη του Εθνικού Μετώπου στις ευρωεκλογές θα αναδείξει τη Μαρίν Λεπέν σε ηγέτιδα του ακροδεξιού μετώπου στην Ευρώπη

Οπως και στην περίπτωση της Γαλλίας, έτσι και στη Μεγάλη Βρετανία, ο πρωθυπουργός Ντέϊβιντ Κάμερον αντιμετωπίζει τον κίνδυνο μιας μεγάλης εκλογικής ήττας και τον εφιάλτη του Νάιτζελ Φάρατζ, αρχηγού του εθνικιστικού Κόμματος Ανεξαρτησίας. Εάν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις ο Φάρατζ, μετά τις ευρωεκλογές, θα είναι ο κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού στη Βρετανία σε μια κρίσιμη συγκυρία που έχει να κάνει: (α) με το μέλλον της Ευρώπης, (β) τις γενικές εκλογές στη Βρετανία το 2015, (γ) το δημοψήφισμα για την παραμονή ή όχι της Βρετανίας στην ΕΕ που θα γίνει το 2017 και (δ) το δημοψήφισμα για την ανεξαρτητοποίηση της Σκωτίας το ερχόμενο Φθινόπωρο.

Τέλος, ο Ματέο Ρέντσι βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ιδιαίτερα εύθραυστη οικονομική και πολιτική κατάσταση στην Ιταλία. Το επόμενο διάστημα θα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο σε ότι αφορά στην αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα.

Παρόλο που εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι νικητής των ευρωεκλογών θα είναι το Δημοκρατικό Κόμμα του Ρέντζι, το Κίνημα των Πέντε Αστέρων του Πέπε Γκρίλο είναι μια πραγματική απειλή. Σε περίπτωση που οι ψηφοφόροι δώσουν στο Κίνημα των Πέντε Αστέρων ψηλά ποσοστά, ο άκρατος λαϊκισμός του Γκρίλο μπορεί να προκαλέσει μεγάλα προβλήματα στη μεταρρυθμιστική ατζέντα του Ρέντσι κάτι που θα έχει αντίκτυπο στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Είναι προφανές, λοιπόν, ότι η Ενωση βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Τόσο το αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών όσο και η εκλογή νέου προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο διορισμός των μελών της έχουν σημασία. Μένει να δούμε πως και σε ποιο βαθμό θα επηρεάσουν την κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

 

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook