Βαθιά "ανάσα" έδωσε στην παγκόσμια οικονομία η είδηση από τη Μέση Ανατολή πως το Ιράν ανοίγει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ για τα εμπορικά πλοία, την ίδια ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για συμφωνία.
Ωστόσο, η κατάσταση είναι λίγο πιο περίπλοκη, καθώς η Τεχεράνη θέτει τους όρους της, μετά τις δηλώσεις του Ρεπουμπλικάνου προέδρου των ΗΠΑ πως συνεχίζεται ο ναυτικός αποκλεισμός της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπακάι, και όπως μεταδίδει το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim, η ναυσιπλοΐα θα επιτρέπεται μόνο μέσω προκαθορισμένων διαδρομών που ορίζει η Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία διατηρεί το δικαίωμα λήψης "αντίστοιχων μέτρων", εφόσον συνεχιστούν περιορισμοί σε λιμάνια της χώρας.
Ο Μπακάι χαρακτήρισε το Ιράν ως "φύλακα των Στενών του Ορμούζ" και πρόσθεσε ότι θα επιδεικνύεται ευελιξία όπου κρίνεται απαραίτητο, χωρίς όμως να αλλάζει ο βασικός έλεγχος της διέλευσης.
Ιρανός αξιωματούχος: Υπάρχουν ακόμη "σημαντικές διαφορές" με τις ΗΠΑ
Σημαντικές διαφορές μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ εξακολουθούν να υφίστανται, ώστε να επιτευχθεί μια συμφωνία με στόχο τον τερματισμό του πολέμου, δήλωσε ένας υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος στο πρακτορείο Reuters, επισημαίνοντας ότι το να παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ εξαρτάται από το εάν η Ουάσινγκτον θα τηρήσει τους όρους της κατάπαυσης του πυρός.
Η πηγή αυτή, που ζήτησε να μην κατονομαστεί, υποστήριξε ότι "δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία επί των λεπτομερειών για τα πυρηνικά θέματα" και απαιτούνται σοβαρές διαπραγματεύσεις για να γεφυρωθούν οι διαφορές των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, η Τεχεράνη ήλπιζε ότι μια προκαταρκτική συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί εντός των επόμενων ημερών με τη μεσολάβηση του Πακιστάν.
Επίσης, υπάρχει η πιθανότητα να παραταθεί η κατάπαυση του πυρός, "ώστε να δημιουργηθεί χώρος για περισσότερες συνομιλίες για την άρση των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν και την εξασφάλιση πολεμικών αποζημιώσεων".
"Σε αντάλλαγμα, το Ιράν θα παράσχει εγγυήσεις στη διεθνή κοινότητα για την ειρηνική φύση του πυρηνικού προγράμματός του", συνέχισε. "Οποιοδήποτε άλλο αφήγημα σχετικά με τις εν εξελίξει συνομιλίες αποτελεί διαστρέβλωση της κατάστασης", υπογράμμισε.
Τραμπ: Χωρίς στρατεύματα η επιχείρηση μεταφοράς ουρανίου από το Ιράν στις ΗΠΑ
Πάντως, ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει για "συμφώνησε σε όλα" με το Ιράν, για το οποίο ανέφερε μέσω τηλεφωνικής συνέντευξής του στο CBS ότι θα συνεργαστεί με τις ΗΠΑ για την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου από το έδαφός του.
Παράλληλα, ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος επισήμανε ότι η διαδικασία αυτή δεν θα περιλαμβάνει την αποστολή αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων. Όταν ρωτήθηκε ποιος θα το παραλάβει, απάντησε λακωνικά: "Οι δικοί μας".
"Όχι. Όχι στρατεύματα", επέμεινε και πρόσθσε: "Θα πάμε εκεί και θα το πάρουμε μαζί τους, και μετά θα το μεταφέρουμε. Θα το πάρουμε μαζί, γιατί μέχρι τότε θα έχουμε μια συμφωνία και δεν υπάρχει λόγος για μάχες όταν υπάρχει συμφωνία. Ωραίο, έτσι; Είναι καλύτερο. Θα το είχαμε κάνει με τον άλλο τρόπο αν έπρεπε".
Για το υλικό που θα μεταφερθεί στις ΗΠΑ, διευκρίνισε: "Οι δικοί μας, μαζί με τους Ιρανούς, θα συνεργαστούν για να το πάρουν. Και μετά θα το πάρουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες".
Ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος σημείωσε επίσης ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει να μην υποστηρίζει πλέον τρομοκρατικές ομάδες-αντιπροσώπους, όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς.
Τέλος, όταν ρωτήθηκε πότε θα ανακοινώσει τη συμφωνία, ο Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι οι δύο πλευρές θα συναντηθούν αυτό το Σαββατοκύριακο και ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν τον αποκλεισμό "μέχρι να το πετύχουμε".
Ιράν: Διαψεύδει ότι συμφώνησε να μεταφερθούν σε άλλη χώρα τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου
Ωστόσο, το Ιράν διέψευσε αργότερα ότι δέχθηκε να μεταφερθούν τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου σε άλλη χώρα, όπως ισχυρίστηκε ο Ντόναλντ Τραμπ.
"Το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν δεν θα μεταφερθεί πουθενά. Ακριβώς όπως και το ιρανικό έδαφος είναι ιερό για εμάς, έτσι και το ζήτημα αυτό έχει μεγάλη σημασία" για τους Ιρανούς, διευκρίνισε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
Υπουργός Οικονομικών της Σαουδικής Αραβίας: "Πολύ εύθραυστη" η κατάσταση στη Μέση Ανατολή
Πάντως, την αισιοδοξία του Τραμπ δεν φαίνεται να συμμερίχονται ούτε αξιωματούχοι από χώρες που είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ. Ενδεικτικά, ο υπουργός Οικονομικών της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ Αλ Τζαντάαν, χαιρέτισε την είδηση ότι το Ιράν θα ανοίξει και πάλι τα Στενά του Ορμούζ, κάτι που θα επιτρέψει τις αποστολές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ωστόσο προειδοποίησε ότι η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει πολύ εύθραυστη.
Ο Αλ Τζαντάαν, ο οποίος προεδρεύει της Διεθνούς Νομισματικής και Χρηματοοικονομικής Επιτροπής (IMFC), η οποία συμβουλεύει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, δήλωσε ότι ορισμένες χώρες θα είναι σε θέση να αποκαταστήσουν γρήγορα την παραγωγή τους σε πετρέλαιο, άλλες όμως θα χρειαστούν περισσότερο χρόνο, ανάλογα με την έκταση της ζημιάς που υπέστησαν.
Όπως δήλωσε ο Σαουδάραβας αξιωματούχος, μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια των εαρινών συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ουάσινγκτον, η πιο μεγάλη πρόκληση δεν είναι το πόσο μπορεί να αυξηθεί η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά το εάν οι ασφαλιστικές εταιρείες θα αισθάνονται άνετα να υποστηρίξουν τις αποστολές, καθώς και άλλα υλικοτεχνικά ζητήματα.
Στενά του Ορμούζ: Οι "γκρίζες ζώνες" για τη συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν
Την ίδια ώρα, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος υποστήριξε μέσω του Reuters ότι όλα τα πλοία μπορούν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ, πρέπει να συντονιστούν με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Ο ίδιος πρόσθεσε ότι το "ξεπάγωμα" ιρανικών κεφαλαίων αποτελούσε μέρος της συμφωνίας, κάτι που διαψεύδεται από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Σημειώνεται ότι εκατοντάδες πλοία και 20.000 ναυτικοί έχουν παραμείνει εγκλωβισμένοι εντός του Κόλπου, περιμένοντας να περάσουν από τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό, η οποία διαχειρίζεται περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Ο Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι διελεύσεις θα περιορίζονται σε λωρίδες που το Ιράν θεωρεί ασφαλείς, προσθέτοντας ότι τα στρατιωτικά πλοία εξακολουθούν να απαγορεύεται να διασχίζουν τα στενά.
"Η αποδέσμευση των ιρανικών κεφαλαίων ήταν μέρος της συμφωνίας για το άνοιγμα των στενών", σημείωσε ο αξιωματούχος, αναφερόμενος σε περίπου 30 δισ. δολάρια παγωμένων εσόδων, που προέρχονται κυρίως από εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου και είχαν μπλοκαριστεί λόγω των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.
Δεν είναι σαφές εάν αυτό περιλάμβανε ή εξαιρούσε το καθιερωμένο Σύστημα Διαχωρισμού Κυκλοφορίας (TSS) για την είσοδο και έξοδο από τον Κόλπο, που χρησιμοποιείται από τη διεθνή ναυσιπλοΐα από τη δεκαετία του 1970.
"Ακόμη και αμερικανικά πλοία θα επιτρέπονται, εκτός από τα στρατιωτικά", σημείωσε ο Ιρανός αξιωματούχος, ο οποίος πρόσθεσε ότι ορισμένες διαδρομές μέσω των Στενών του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοιχτές, αλλά αυτές θα πρέπει να καθοριστούν ως ασφαλείς από το Ιράν.
"Η ναυσιπλοΐα θα πραγματοποιείται σε συντονισμό με το Ιράν και με εξουσιοδότηση από τους Φρουρούς και τον Οργανισμό Λιμένων και Ναυτιλίας του Ιράν, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας", επισήμανε χαρακτηριστικά.
Πάντως, ο Τραμπ έσπευσε να πανηγυρίσει μέσω του Truth Social με την εξής ανάρτηση: "ΤΟ ΙΡΑΝ ΜΟΛΙΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕ ΟΤΙ ΤΑ ΣΤΕΝΑ ΤΟΥ ΙΡΑΝ ΕΙΝΑΙ ΠΛΗΡΩΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΚΑΙ ΕΤΟΙΜΑ ΓΙΑ ΔΙΕΛΕΥΣΗ".
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι παραμένει σε ισχύ ο αμερικανικός στρατιωτικός αποκλεισμός πλοίων που ταξιδεύουν μέσω των Στενών προς και από ιρανικά λιμάνια, ο οποίος ανακοινώθηκε μετά από συνομιλίες με την Ισλαμική Δημοκρατία το περασμένο Σαββατοκύριακο στο Πακιστάν.
Τα ιρανικά κρατικά ΜΜΕ, επικαλούμενα ανώνυμο αξιωματούχο, ανέφεραν ότι εάν ο αμερικανικός αποκλεισμός συνεχιστεί, η Τεχεράνη θα το θεωρήσει παραβίαση της εκεχειρίας και θα ξανακλείσει τα στενά.
Το Ιράν θα μπορούσε να επιτρέψει στα πλοία να πλέουν ελεύθερα μέσω της πλευράς του Ομάν των στενών χωρίς κίνδυνο επίθεσης, σύμφωνα με προτάσεις που έχει καταθέσει η Τεχεράνη στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ, εφόσον επιτευχθεί συμφωνία για την αποτροπή αναζωπύρωσης της σύγκρουσης, δήλωσε στο Reuters πηγή που έχει ενημερωθεί από την Τεχεράνη αυτή την εβδομάδα.
Λίβανος: Ο πρόεδρος Αούν τόνισε ότι δεν θα γίνουν "εδαφικές παραχωρήσεις" στο Ισραήλ
Την ίδια ώρα, αγωνία επικρατεί και για τον Λίβανο και κατά πόσο η κατάπαυση πυρός που συμφωνήθηκε με το Ισραήλ θα τηρηθεί, ιδιαιτέρως από την πλευρά της κυβέρνησης στο Τελ Αβίβ, αλλά και της πάντα απρόβλεπτης στις αντιδράσεις της Χεζμπολάχ.
Οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία με το Ισραήλ δεν θα περιλαμβάνει εδαφικές παραχωρήσεις, ούτε θα υπονομεύει τα εθνικά δικαιώματα του Λιβάνου, δήλωσε ο πρόεδρος της χώρας Ζοζέφ Αούν, χωρίς να διευκρινίσει εάν αναφέρεται σε πιθανές συνομιλίες με την κυβέρνηση του Τελ Αβίβ.
Το τηλεοπτικό διάγγελμα του προέδρου ήταν η πρώτη του δημόσια ομιλία αφότου -με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ- συμφωνήθηκε δεκαήμερη εκεχειρία.
Στο κείμενο της συμφωνίας αναφέρεται ότι το Ισραήλ και ο Λίβανος θα έχουν απευθείας συνομιλίες με στόχο "την ειρήνη μεταξύ των δύο χωρών". Η διαδικασία αυτή δεν είναι ένδειξη "αδυναμίας" εκ μέρους της Βηρυτού, υπογράμμισε ο Αούν.
Το Ισραήλ "παρακούει" τον Τραμπ: Ένας νεκρός στον Λίβανο
Λιβανέζικα ΜΜΕ έκαναν λόγο για έναν νεκρό από ισραηλινή επίθεση με drone που είχε ως στόχο μια μοτοσικλέτα μεταξύ των νότιων πόλεων Κουνίνε και Μπεΐτ Γιαχούν.
Σύμφωνα με τους Times of Israel δεν έχει υπάρξει άμεσο σχόλιο από τον ισραηλινό στρατό (IDF) για το περιστατικό, εν μέσω της 10ήμερης εκεχειρίας στον Λίβανο.
Η εξέλιξη αυτή ήρθε λίγα λεπτά αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ απαγόρευσαν στο Ισραήλ να βομβαρδίζει το Λίβανο.
Οι Times of Israel προσθέτουν ότι οι όροι της εκεχειρίας επιτρέπουν στο Ισραήλ να πραγματοποιεί προληπτικές επιθέσεις εναντίον "προγραμματισμένων, επικείμενων ή εν εξελίξει επιθέσεων".
Τραμπ εναντίον Ισραήλ και Νετανιάχου: Το Ισραήλ δεν θα βομβαρδίζει πλέον τον Λίβανο
Επίσης, ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε μια πρωτόγνωρη επίθεση και κατά του Ισραήλ, ένα κράτος που αποτελεί βασικό σύμμαχο των ΗΠΑ, ειδικά υπό τη διακυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
O πρόεδρος των ΗΠΑ επισήμανε σε άλλη ανάρτησή του στο Truth Social ότι "το Ισραήλ δεν θα βομβαρδίζει πλέον τον Λίβανο" και πρόσθεσε με έμφαση: "Τους ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ να το κάνουν από τις ΗΠΑ. Φτάνει πια!!!".
Αναλυτικά αναφέρει: "Οι ΗΠΑ θα λάβουν όλη την πυρηνική 'σκόνη' που δημιουργείται από τα σπουδαία βομβαρδιστικά B2 μας - δεν θα ανταλλαχθούν χρήματα με κανέναν τρόπο, σε καμία μορφή ή έκταση. Αυτή η συμφωνία δεν σχετίζεται με τον Λίβανο, επίσης, αλλά οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν ξεχωριστά με τον Λίβανο και θα αντιμετωπίσουν το ζήτημα της Χεζμπολάχ με κατάλληλο τρόπο. Το Ισραήλ δεν θα βομβαρδίζει πλέον τον Λίβανο. Τους ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ να το κάνουν από τις ΗΠΑ. Φτάνει πια!!! Ευχαριστώ!".