Φορολογική μεταρρύθμιση Τραμπ: επανάσταση ή "πυροτέχνημα";

Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε πριν λίγα 24ωρα την πολυαναμενόμενη φορολογική μεταρρύθμιση, την οποία χαρακτήρισε ως τη μεγαλύτερη περικοπή φόρων στην ιστορία των ΗΠΑ.

Η κυβέρνηση Τραμπ υπόσχεται, μεταξύ άλλων, τη μεγαλύτερη μείωση φόρων στην ιστορία των ΗΠΑ σε επιχειρήσεις σε μια εκτεταμένη μεταρρύθμιση που εκτείνεται από την απλοποίηση του φορολογικού συστήματος μέχρι την κατάργηση του φόρου κληρονομιάς.

Στόχος του φιλόδοξου σχεδίου, το οποίο θα πρέπει να περάσει από το Κογκρέσο, είναι, σύμφωνα με την κυβέρνηση, η ανάπτυξη της οικονομίας, και η δημιουργία εκατομμυρίων θέσεων εργασίας, η απλοποίηση του φορολογικού κώδικα, η παροχή φοροελαφρύνσεων στις αμερικανικές οικογένειες – ειδικότερα στη μεσαία τάξη και η μείωση του συντελεστή φορολογίας για τις επιχειρήσεις από έναν από τους υψηλότερους στον κόσμο σε έναν από τους χαμηλότερους στον κόσμο.

«Στόχος μας είναι να κάνουμε της αμερικανικές επιχειρήσεις τις πλέον ανταγωνιστικές στον πλανήτη. Αυτή τη στιγμή έχουμε 35% φόρο επιχειρήσεων και το σύστημά μας είναι ίσως το πιο περίπλοκο και μη ανταγωνιστικό για τις επιχειρήσεις στον κόσμο» ανέφερε σχετικά ο αμερικανός Υπουργός Οικονομικών Στίβεν Μνούτσιν.

Είναι όμως έτσι; Ή πρόκειται για ένα ακόμη επικοινωνιακό πυροτέχνημα με στόχο την φοροελάφρυνση της αμερικανικής πλουτοκρατίας;

Η κυβέρνηση Τραμπ δίνει διαβεβαιώσεις πως δεν θα παρουσιαστεί έλλειμμα στον προϋπολογισμό εξαιτίας των μειώσεων στη φορολογία. Αντιθέτως προβλέπουν μεγάλη αύξηση των εσόδων από την συνεπακόλουθη τόνωση της ανάπτυξης.

Ο δε Μνούτσιν δηλώνει βέβαιος πως μακροπρόθεσμα η αλλαγή δεν θα αυξήσει το δημοσιονομικό έλλειμμα και το χρέος, αλλά θα οδηγήσει σε σταθερή ανάπτυξη της τάξης του 3% του ΑΕΠ.

Τι περιλαμβάνει αναλυτικά η φορολογική μεταρρύθμιση

Για τις επιχειρήσεις:

Ο συντελεστής φορολόγησης των κερδών μειώνεται στο 15% από 35% για τις εταιρείες, τις μικρές επιχειρήσεις και τα συνεργατικά σχήματα.

Παράλληλα, επιβάλλεται ένας εφάπαξ φόρος στα περίπου 2,6 τρισ. ευρώ κέρδη που έχουν «παρκάρει» μεγάλες αμερικάνικες εταιρείες στο εξωτερικό.

Το σχέδιο δεν περιέχει τον περίφημο φόρο σε εισαγωγές (border tax adjustment) με τον οποίο είχε απειλήσει παλαιότερα ο αμερικανός πρόεδρος ώστε να μειωθούν τα εμπορικά ελλείμματα και να τιμωρηθούν επιχειρήσεις που δημιουργούν θέσεις εργασίας στο εξωτερικό.

Αντ’ αυτού, περιέχει τον αποκαλούμενο «φόρο περιοχής», ο οποίος απαλλάσσει μεν εταιρικά έσοδα στο εξωτερικό από φορολόγηση, αλλά δίνει κίνητρα στη διατήρηση δραστηριοτήτων στις ΗΠΑ.

Για τα φυσικά πρόσωπα:

Προτείνεται, μεταξύ άλλων, η μείωση των φορολογικών συντελεστών σε τρεις από επτά, με τον μικρότερο να είναι στο 10%, τον μεσαίο στο 25% και τον μεγαλύτερο να μειώνεται από το 39,6 στο 35%.

Επίσης, ο διπλασιασμός της τυπικής έκπτωσης φόρου και η παροχή φοροελαφρύνσεων σε οικογένειες με παιδιά και έξοδα περίθαλψης. Ετσι, σε μία κίνηση ενίσχυσης των πιο αδύναμων νοικοκυριών, το σχέδιο προβλέπει τον διπλασιασμό των φοροαπαλλαγών για τα πρώτα 24.000 δολάρια που δηλώνουν σε εισόδημα τα ζευγάρια. Στην πράξη, αυτό σημαίνει πως δημιουργείται αφορολόγητη ζώνη έως τα 24.000 δολάρια.

Απλοποίηση φορολογίας:

Ο Λευκός Οίκος προτείνει την απόσυρση του φόρου κληρονομιάς, ο οποίος επιβάλλεται σε άτομα με περιουσία τουλάχιστον 5,49 εκατ. δολάρια και ζευγάρια με περιουσία 10,98 εκατ. δολάρια.

Το σχέδιο αποσύρει επίσης τον «εναλλακτικό ελάχιστο φόρο», ο οποίος είχε επιβληθεί τη δεκαετία του 1960 ώστε να εμποδίσει πλούσιους πολίτες από το να μηδενίσουν τις υποχρεώσεις τους δηλώνοντας διάφορες ελαφρύνσεις. Μάλιστα, ο συγκεκριμένος φόρος είχε υποχρεώσει τον Τραμπ να πληρώσει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια σε φόρους το 2005, στη μοναδική πρόσφατη φορολογική του εκκαθάριση που έχει διαρρεύσει στην επιφάνεια.

Επιπλέον, το σχέδιο βάζει τέλος στο φόρο 3,8% που επιβλήθηκε στο πλαίσιο του Obamacare στα καθαρά εισοδήματα από επενδύσεις που επιβάλλεται σε άτομα με ετήσιο εισόδημα άνω των 200.000 δολαρίων.

Οι “παγίδες” του σχεδίου

Ο Μνούτσιν επέμεινε ότι οι μειώσεις φόρων θα είναι «αυτοχρηματοδοτούμενες», καθώς θα οδηγήσουν σε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης που θα διευρύνουν την φορολογική χωρίς να πυροδοτήσουν δημοσιονομικό εκτροχιασμό, μια άποψη όμως που αμφισβητείται ευρέως στο Καπιτώλιο καθώς ήδη η Κοινή Επιτροπή Φορολόγησης (το σώμα του Κογκρέσου που αξιολογεί την επίπτωση τυχόν φορολογικών αλλαγών στα δημόσια έσοδα) προειδοποίησε τον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων Πολ Ράιαν ότι μια μείωση του συντελεστή φορολογίας των επιχειρήσεων στο 20% (μικρότερη δηλαδή από αυτή που πρότεινε ο Λευκός Οίκος) για τρία χρόνια θα οδηγούσε σε «μη αμελητέα απώλεια εσόδων» σε ορίζοντα δεκαετίας. Κατά συνέπεια, θα έπρεπε να ισχύσει μόνο για δυο χρόνια. Όπως όμως τόνισε ο βασικός σύμβουλος του Ράιαν, Τζορτζ Κάλας, μια προσωρινή μείωση της φορολογίας δεν θα είχε σημαντικό αντίκτυπο στην συμπεριφορά των επιχειρηματιών. «Δεν θα οδηγούσε κανέναν να χτίσει ένα νέο εργοστάσιο, ούτε να αναδιαρθρώσει την εφοδιαστική του αλυσίδα», τόνισε ο Κάλας, υπονοώντας πως η μεταρρύθμιση για τους επίδοξους επιχειρηματίες θα είναι...δώρον άδωρον.

Ερωτηματικά κι αντιδράσεις

Επιπλέον, όπως τονίζουν τα αμερικανικά μέσα, ο Μνούτσιν δεν παρουσίασε στοιχεία για το πώς θα καλυφθεί το κενό που θα δημιουργήσει στα φορολογικά έσοδα η εν λόγω μεταρρύθμιση. Ειδικά, καθώς στην πρόταση Τραμπ δεν περιλαμβάνονται ούτε μέτρα για την αύξηση των εσόδων, ούτε επιχειρείται το κλείσιμο διαφόρων «παραθύρων» που επιτρέπουν τη μείωση της φορολογίας.

Οι επικριτές του προέδρου, όπως οι New York Times, λένε μάλιστα πως ακριβώς για τον παραπάνω λόγο, στην ουσία δεν πρόκειται για πραγματική φορολογική μεταρρύθμιση αλλά για μείωση της φορολογίας όπως είχε κάνει ο Τζορτζ Γ. Μπους το 2001 και το 2003.

Γι' αυτούς τους λόγους, η πρώτη αντίδραση των αγορών ήταν επιφυλακτική, ελλείψει κρίσιμων λεπτομερειών (ιδίως όσον αφορά τα αντισταθμιστικά μέτρα για τα χαμένα έσοδα) και εν μέσω των αμφιβολιών για τι στάση που θα τηρήσει το Κογκρέσο.

Χώρια το ότι οι ριζικές αυτές προτάσεις για αλλαγές του φορολογικού συστήματος στις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι ξεκάθαρο πως δίνει έμφαση στη φορολόγηση επιχειρήσεων ενώ παρέχει αρκετά οφέλη για τα υψηλά εισοδήματα. Κοντολογίς, είναι, όπως γράφουν τα αμερικανικά ΜΜΕ, “μια μεταρρύθμιση κομμένη και ραμμένη για τα συμφέροντα της πλουτοκρατίας”.

«Η τελευταία πρόταση του κ. Τραμπ αποτελεί ένα ακόμη δώρο προς επιχειρήσεις και δισεκατομμυριούχους σαν τον ίδιο», σχολίασε χθες ο πρόεδρος των Δημοκρατικών Τομ Πέρεζ. «Ο Τραμπ θα πρέπει να δημοσιεύσει τις φορολογικές του δηλώσεις, όπως απαιτούν εκατομμύρια Αμερικανοί, προτού εξετάσει το Κογκρέσο το φορολογικό του σχέδιο. Πρέπει να γνωρίζουμε πόσο θα ωφεληθεί οικονομικά ο κ. Τραμπ από την ίδια του την πρόταση», συμπλήρωσε.

Προβληματισμός κι από Ρεπουμπλικάνους

Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο πως το σχέδιο έχει ήδη επικριθεί δημοσίως κι από πολιτικούς “ομόσταβλους” του πρόεδρου Τραμπ, καθώς ρεπουμπλικάνοι εκπρόσωποι στο Κογκρέσο, θα προβάλουν ισχυρές αντιστάσεις, φοβούμενοι πιθανή αύξηση του ελλείμματος και του χρέους των ΗΠΑ.

Συγκεκριμένα, μια μερίδα Ρεπουμπλικάνων διατύπωσε τον έντονο προβληματισμό του για τον αντίκτυπο των φοροαπαλλαγών στη δημοσιονομική θέση των ΗΠΑ, προειδοποιώντας ότι απαιτείται ευρύτερη συναίνεση ώστε να καταστούν τα όποια μέτρα «δημοσιονομικά ουδέτερα» (να μην φουσκώσουν δηλαδή χρέος και έλλειμμα..) και να ισχύσουν σε μόνιμη και όχι προσωρινή βάση.

Το σχέδιο... έχει μέλλον

Οι προτάσεις του Λευκού Οίκου έχουν ήδη συζητηθεί με το Κογκρέσο, όμως η νομοθετική διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει μήνες, με τον Μνούτσιν να σημειώνει πως στόχος είναι η ψήφιση των μέτρων έως το τέλος του έτους.

Αλλωστε, αξιωματούχοι της κυβέρνησης είχαν προειδοποιήσει πως δεν θα υπήρχαν πολλές λεπτομέρειες κατά την παρουσίαση του σχεδίου και πως δεν θα πρέπει αυτό να θεωρηθεί το τελικό.

Αρα οι διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν θα είναι πολύ σκληρές και πολύμηνες: Ένας λόγος είναι πως το σχέδιο που παρουσιάστηκε περιλαμβάνει πολύ σημαντικές διαφορές με το σχέδιο που είχαν παρουσιάσει οι Ρεπουμπλικάνοι της Βουλής των Αντιπροσώπων τον περασμένο Ιούνιο.

Σε εκείνο το σχέδιο, οι Ρεπουμπλικάνοι πρότειναν την επιβολή φόρου στις εισαγωγές στις ΗΠΑ ώστε να καλύψουν μέρος της απώλειας φορολογικών εσόδων που θα προκαλέσει η μείωση της φορολογίας.

Οπότε, μέχρι το τέλος του έτους θα ακολουθήσει ένα σκληρό μπρα ντε φερ ένθεν κι ένθεν, με σκοπό να βρεθεί ένας κοινός (φορολογικός) τόπος ώστε αμφότερες οι πλευρές να είναι ικανοποιημένες.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr