Η υπουργός Ορυκτών Πόρων της Γροιλανδίας απέρριψε τις αμερικανικές προσπάθειες να "μοιράσουν" τους ορυκτούς πόρους του νησιού, τονίζοντας πως καμία εξωτερική δύναμη δεν μπορεί να αποφασίζει για το μέλλον του τεράστιου φυσικού πλούτου της αρκτικής περιοχής.
"Τα πάντα είναι στο τραπέζι, εκτός από την κυριαρχία μας", δήλωσε στο POLITICO η υπουργός Ορυκτών Πόρων, Ναάγια Νάθανιελσεν, σε συνέντευξη που παραχώρησε δύο ημέρες μετά τις κλειστές συνομιλίες του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε — συνομιλίες για τις οποίες ο Τραμπ υποστήριξε ότι περιλάμβαναν συμφωνία σχετικά με τους πόρους του νησιού.
Η Νάθανιελσεν αμφισβήτησε το δικαίωμά τους να προχωρούν σε τέτοιες συζητήσεις, ξεκαθαρίζοντας πως η χώρα της "δεν πρόκειται να αποδεχτεί η μελλοντική ανάπτυξη του μεταλλευτικού της τομέα να αποφασίζεται εκτός Γροιλανδίας".
Ο Τραμπ ξεκίνησε την εβδομάδα απειλώντας ότι θα επιβάλει μαζικούς δασμούς σε χώρες της ΕΕ, εάν δεν "παρέδιδαν" τη Γροιλανδία — μια ημιαυτόνομη περιοχή της Δανίας — στις Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο την Τετάρτη έκανε πίσω, δηλώνοντας πως είχε καταλήξει σε ένα "πλαίσιο για μια μελλοντική συμφωνία" με τον Ρούτε.
Όμως, αν αυτό το πλαίσιο περιλαμβάνει το να αποκτήσει οποιαδήποτε χώρα —πέρα από τη Γροιλανδία— έλεγχο στους ορυκτούς της πόρους, τότε η απάντηση από το Νουούκ είναι "όχι", ξεκαθάρισε η υπουργός.
Το αρκτικό νησί διαθέτει αποθέματα συγκεκριμένων σπάνιων γαιών που θα μπορούσαν να καλύψουν έως και το ένα τέταρτο της παγκόσμιας ζήτησης, ενώ φιλοξενεί επίσης μεγάλες ποσότητες πετρελαίου, φυσικού αερίου, χρυσού και μετάλλων κρίσιμων για "καθαρή" ενέργεια — ωστόσο, μέχρι σήμερα έχει εξορύξει ελάχιστα από αυτά.
Παρότι οι ακριβείς λεπτομέρειες του πλαισίου παραμένουν ασαφείς, Ευρωπαίος αξιωματούχος δήλωσε στο POLITICO την Πέμπτη ότι θα μπορούσε να περιλαμβάνει τη δημιουργία εποπτικού συμβουλίου για την επιτήρηση των ορυκτών του νησιού.
Η Νάθανιελσεν απέρριψε αυτό το ενδεχόμενο. "Αυτό θα ισοδυναμούσε με εγκατάλειψη κυριαρχίας — αυτή είναι δική μας αρμοδιότητα, το τι θα γίνει με τα ορυκτά μας", είπε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επίλυσης του ζητήματος μέσω πολυμερών συνομιλιών.
"Δεν λέω ότι δεν υπάρχει συμφωνία που θα μπορούσε να γίνει", ανέφερε η Γροιλανδή πολιτικός, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση "δεν έχει αντιρρήσεις στην ενίσχυση της [ΝΑΤΟϊκής] ικανότητας στη Γροιλανδία ή σε οποιαδήποτε μορφή επιτήρησης", ενώ είναι επίσης ανοιχτή στην περαιτέρω ανάπτυξη της συμφωνίας συνεργασίας στον τομέα της εξόρυξης που έχει υπογραφεί με τις ΗΠΑ από το 2019.
"Αλλά δεν μπορούμε να αρχίσουμε να ανταλλάσσουμε ορυκτά με κυριαρχία", τόνισε.
Μετά τη συνάντησή της με τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας, Γενς Φρεντέρικ Νίλσεν, στο Νουούκ την Παρασκευή για να συζητήσουν το ενδεχόμενο συμφωνίας με τον Τραμπ, η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε ότι, παρότι η κατάσταση παραμένει σοβαρή, "υπάρχει ένας δρόμος που προσπαθούμε να διανύσουμε αυτή τη στιγμή με τους Αμερικανούς".
Η Φρεντέρικσεν συναντήθηκε νωρίτερα την ίδια ημέρα με τον Ρούτε στις Βρυξέλλες, προκειμένου να ενημερωθεί για τις λεπτομέρειες των συνομιλιών του επικεφαλής του ΝΑΤΟ με τον Τραμπ.
Ο Νίλσεν δήλωσε την Πέμπτη ότι εξακολουθεί να μην γνωρίζει τις λεπτομέρειες της συμφωνίας.
Σύμμαχοι, όχι φίλοι
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει περάσει σε κατάσταση "συναγερμού" για να δημιουργήσει σχεδόν από το μηδέν μια αλυσίδα προμήθειας πρώτων υλών, καθώς οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες υλικών κρίσιμων για την καθαρή ενέργεια, την τεχνολογία και τον στρατιωτικό εξοπλισμό γίνονται όλο και πιο αβέβαιες, μέσα σε ένα περιβάλλον διάσπασης των διεθνών συμμαχιών. Η Γροιλανδία αντιμετωπίζεται ως πιθανή λύση, ενώ η ΕΕ υπέγραψε μαζί της στρατηγική εταιρική σχέση για τα ορυκτά το 2023.
Η Νάθανιελσεν εκτιμά ότι οι ΗΠΑ έχουν δείξει μεγαλύτερη "ταχύτητα" στη δημιουργία αλυσίδων προμήθειας ορυκτών, λόγω του καταιγισμού εμπορικών συμφωνιών που προώθησε ο Τραμπ με δεκάδες χώρες διεθνώς και της παράλληλης εναρμόνισης της εθνικής νομοθεσίας. Αντίθετα, όπως είπε, η ΕΕ "ήταν λίγο πιο αργή, γιατί είναι πολύ πιο δύσκολο".
Πλέον, η Γροιλανδία εξετάζει με προσοχή τους κινδύνους που ενδέχεται να προκύπτουν από τις ΗΠΑ, μετά τη δήλωση του Τραμπ που φάνηκε να αποκλείει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης στο νησί.
"Ο κόσμος εξακολουθεί να είναι σε ένταση, αλλά έχουμε κάνει βήματα προς την αποκλιμάκωση", είπε η Νάθανιελσεν. Ωστόσο, όπως σημείωσε, έχει γίνει σαφές ότι "οι ΗΠΑ είναι σύμμαχος, όχι απαραίτητα φίλος αυτή τη στιγμή".