Μια εκτενή ανάλυση για το πώς κράτη της Μέσης Ανατολής βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωπα με πυραυλικές επιθέσεις, drones και πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές, χωρίς να επιδιώκουν εμπλοκή στη σύγκρουση που μαίνεται εδώ και πάνω από δυο εβδομάδες στο Ιράν, δημοσιεύει ο Guardian.
Σύμφωνα με το βρετανικό μέσο, τις εβδομάδες που προηγήθηκαν της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή -η οποία ξεκίνησε μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, σε επιχείρηση που αποδίδεται σε Ισραήλ και ΗΠΑ- οι ηγέτες των χωρών του Κόλπου επιχειρούσαν να αποτρέψουν την πολεμική σύγκρουση.
Όπως αναφέρεται, είχαν επιδιώξει διπλωματικές επαφές και απηύθυναν εκκλήσεις προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να μην προχωρήσει σε κινήσεις που θα οδηγούσαν σε στρατιωτική κλιμάκωση.

Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση, οι εξελίξεις τους αιφνιδίασαν, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται να μην προειδοποίησε τους συμμάχους του στην περιοχή για τα σχέδιά του.
Οι συνέπειες μιας σύγκρουσης που δεν επιδίωξαν
Ο Guardian περιγράφει μια εικόνα έντονης αβεβαιότητας στον Περσικό Κόλπο αναφέροντας χρακτηριστικά: "Μια απόκοσμη ησυχία απλώνεται πάνω από το βιομηχανικό λιμάνι του Ras Al Khaimah", σημειώνεται στο δημοσίευμα.
Στον συνήθως πολυσύχναστο ναυτιλιακό κόμβο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τα πλοία παραμένουν δεμένα και ακινητοποιημένα, ενώ εκατοντάδες δεξαμενόπλοια έχουν συσσωρευτεί τις τελευταίες ημέρες, αποφεύγοντας να διασχίσουν μια από τις πιο επικίνδυνες θαλάσσιες διαδρομές στον κόσμο: τα Στενά του Ορμούζ.
Σε απόσταση περίπου 20 ναυτικών μιλίων από το Ras Al Khaimah, δύο πετρελαιοφόρα που κατευθύνονταν προς τα στενά δέχθηκαν αυτή την εβδομάδα επίθεση από ιρανικούς πυραύλους. Ένα από αυτά ήταν το ελληνόκτητο Zephyros.

Παράλληλα, το Σάββατο σημειώθηκε επίθεση με drone στη Φουτζάιρα, το βασικό πετρελαϊκό λιμάνι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στην ανατολική ακτή της χώρας.
Οι επιθέσεις αυτές αποτελούν μέρος των συνεπειών που αντιμετωπίζουν τα κράτη του Κόλπου, τα οποία —όπως σημειώνουν αναλυτές— παρασύρονται όλο και βαθύτερα σε έναν πόλεμο που δεν ξεκίνησαν και τον οποίο προσπάθησαν να αποτρέψουν μέσω διπλωματίας.
Υπό αμφισβήτηση η σχέση ασφάλειας με τις ΗΠΑ
Για δεκαετίες, χώρες όπως το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και το Ομάν έχουν επιτρέψει την παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων ή την πρόσβαση των ΗΠΑ σε στρατιωτικές υποδομές. Παράλληλα συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους αγοραστές αμερικανικών οπλικών συστημάτων.
Σε αντάλλαγμα, η Ουάσιγκτον αποτελούσε για χρόνια τον βασικό στρατιωτικό σύμμαχο και εγγυητή ασφάλειας για την περιοχή.
Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές που επικαλείται ο Guardian, τα κράτη του Κόλπου εκφράζουν πλέον αυξανόμενες ανησυχίες για τη σχέση αυτή, εκτιμώντας ότι η Ουάσιγκτον υπονόμευσε διπλωματικές προσπάθειες που βρίσκονταν σε εξέλιξη, οδηγώντας τελικά σε πολεμική κλιμάκωση.

"Το Ιράν δεν πυροβόλησε πρώτο"
"Η αντιληπτή απειλή του Ιράν προς τα κράτη του Κόλπου έγινε πραγματικότητα μόνο όταν οι ΗΠΑ κήρυξαν τον πόλεμο, το Ιράν δεν πυροβόλησε πρώτο", δηλώνει ο Khaled Almezaini, αναπληρωτής καθηγητής πολιτικής και διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Zayed στο Άμπου Ντάμπι.
Όπως επισημαίνει ο ίδιος, παρότι υπάρχει έντονη καταδίκη της ιρανικής στάσης, ταυτόχρονα διατυπώνεται και μήνυμα προς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι η σύγκρουση πρέπει να τερματιστεί. "Αυτός δεν είναι ο δικός μας πόλεμος", τονίζει.
Τις εβδομάδες πριν από τα πλήγματα, οι ηγέτες των χωρών του Κόλπου είχαν φιλοξενήσει διαπραγματεύσεις και είχαν απευθύνει επανειλημμένες εκκλήσεις προς τον Αμερικανό πρόεδρο, προειδοποιώντας για τις σοβαρές συνέπειες μιας επίθεσης κατά του Ιράν για τη σταθερότητα της περιοχής.
Εκτεταμένα αντίποινα και οικονομικό πλήγμα
Παρότι οι χώρες του Κόλπου ανέμεναν κάποια μορφή ιρανικών αντιποίνων, η κλίμακα της εκστρατείας εκδίκησης της Τεχεράνης προκάλεσε έκπληξη.
Παρά τις διαβεβαιώσεις προς το Ιράν ότι καμία στρατιωτική βάση τους δεν θα χρησιμοποιούνταν για επιθέσεις, η Τεχεράνη εξαπέλυσε χιλιάδες drones και πυραύλους εναντίον αεροδρομίων, στρατιωτικών εγκαταστάσεων, διυλιστηρίων, λιμανιών, ξενοδοχείων και γραφείων στην περιοχή.
Οι αεροπορικές μεταφορές έχουν περιοριστεί δραστικά, με τις αεροπορικές εταιρείες να καταγράφουν απώλειες δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το Μπαχρέιν αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές πιέσεις, ενώ η εικόνα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ως ασφαλούς προορισμού για τουρισμό και ξένες επενδύσεις έχει δεχθεί σημαντικό πλήγμα.

Παράλληλα, παρότι τα περισσότερα ιρανικά drones και πυραύλοι αναχαιτίζονται, το κόστος των συστημάτων αεράμυνας είναι τεράστιο. Μόνο τα ΗΑΕ δαπανούν περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια δολάρια για αναχαιτίσεις.
Την ίδια στιγμή, ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ —τη μοναδική θαλάσσια δίοδο που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον ανοικτό ωκεανό και μέσω της οποίας διακινείται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ενέργειας— έχει περιορίσει δραστικά τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι χώρες του Κόλπου χάνουν καθημερινά από 700 εκατομμύρια έως και 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια σε ενεργειακές εξαγωγές.
Ερωτήματα για τη συνεργασία με τις ΗΠΑ
Η κρίση αναδεικνύει και τα ερωτήματα για τη φύση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ και χωρών του Κόλπου.
Η Allison Minor, διευθύντρια του προγράμματος ολοκλήρωσης της Μέσης Ανατολής στο Atlantic Council, σημειώνει ότι το βασικό ζήτημα είναι αν υπάρχει πραγματική διαβούλευση μεταξύ των συμμάχων.
"Το πιο θεμελιώδες ερώτημα είναι αν υπάρχει ουσιαστικός συντονισμός. Τα κράτη του Κόλπου λαμβάνουν πράγματι το επίπεδο συνεργασίας και ασφάλειας που θεωρούν απαραίτητο, εφόσον οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν σε στρατιωτικές ενέργειες στην περιοχή;", διερωτάται.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr



