Παρά την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο από την εξουσία, ο μηχανισμός στη Βενεζουέλα παραμένει σε μεγάλο βαθμό λειτουργικός. Στην αντιπολίτευση εκτιμούν ότι η χώρα θα έπρεπε σύντομα είτε να οδηγηθεί σε νέες εκλογές είτε να περάσει στην εξουσία ο Εντμούντο Γκονζάλες Ουρούτια – τον οποίο πολλοί θεωρούν νικητή των εκλογών του 2024. Ωστόσο, καμία από τις δύο επιλογές δεν φαίνεται, προς το παρόν, να αποτελεί προτεραιότητα για τον Λευκό Οίκο.
Αφού συνέλαβε τον Μαδούρο και ανέλαβε τον έλεγχο των πετρελαίων της Βενεζουέλας, ο Nτόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να επιβάλει στην προεδρία της νοτιοαμερικάνικης χώρας τον Γκονζάλες, αλλά αντ’ αυτού αποφάσισε να αφήσει υπεύθυνο για τη χώρα το υφιστάμενο υπουργικό συμβούλιο, ισχυριζόμενος ότι πλέον θα λειτουργούσε υπό την επίβλεψη του Λευκού Οίκου.
Ωστόσο, η προσωρινή πρόεδρος, Ντέλσι Ροντρίγκες, μέχρι στιγμής εφαρμόζει πολιτική καταστολής. Ένοπλη πολιτοφυλακή συνεχίζει να περιπολεί στους δρόμους και να ερευνα τα κινητά τηλέφωνα των ανθρώπων και παρά την κυβερνητική υπόσχεση για μαζική απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων, σχεδόν 1.000 άνθρωποι παραμένουν πίσω από τα κάγκελα επειδή τόλμησαν να επικρίνουν ή να διαμαρτυρηθούν κατά του καθεστώτος.
Ο κοινωνιολόγος Ραφαέλ Ουσκάτεγκι, συνδιευθυντής της μη κυβερνητικής οργάνωσης "Laboratorio de Paz”, περιγράφει την τρέχουσα κατάσταση ως την τελευταία εκδοχή του κινήματος που ξεκίνησε ο μέντορας του Μαδούρο, Ούγκο Τσάβες: "Με μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία της Ροντρίγκες, του ισχυρού αδελφού της και προέδρου του Κογκρέσου Χόρχε, και άλλων προσωπικοτήτων όπως ο υπουργός Εσωτερικών, Ντιοσντάδο Καμπέγιο, η Βενεζουέλα βιώνει τώρα το τρίτο στάδιο του Τσαβισμού".
Όπως σημειώνει, "η κρατική τρομοκρατία παραμένει" και τα σημάδια μιας δημοκρατικής μετάβασης εξακολουθούν να είναι "πολύ αδύναμα".
Όπως πολλοί αντιπολιτευόμενοι, ο Ουσκάτεγκι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα για να αποφύγει σύλληψη ή ακόμη και τον θάνατο. Στο ίδιο πλαίσιο, παρατίθεται αναφορά ότι, την περίοδο 2016–2019, αστυνομικές και άλλες δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν περισσότερους από 19.000 ανθρώπους επί Μαδούρο.
Παράλληλα, η δράση οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στο εσωτερικό της χώρας εμφανίζεται να έχει δεχθεί νέο πλήγμα μετά την υιοθέτηση του λεγόμενου "νόμου κατά των ΜΚΟ" μετά τις εκλογές του 2024, ο οποίος προβλέπει ότι οι οργανώσεις πρέπει να έχουν κρατική άδεια για να λειτουργούν. Ως αποτέλεσμα, μόνο λίγες ομάδες συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται άμεσα στη Βενεζουέλα, κυρίως σε ανθρωπιστικά πεδία, όπως η υποστήριξη οικογενειών πολιτικών κρατουμένων.
Ο Ουσκάτεγκι συγκαταλέγεται σε όσους υποστηρίζουν ότι, βάσει Συντάγματος, πρέπει να προκηρυχθούν νέες εκλογές. Εκφράζει, όμως, την ανησυχία ότι το σχέδιο των αδελφών Ροντρίγκες είναι να παραμείνουν στην εξουσία έως το 2030, ποντάροντας σε μια πιθανή οικονομική ανάκαμψη που θα μπορούσε να προκύψει από την επανέναρξη/αναβάθμιση των σχέσεων με τις ΗΠΑ και να τους δώσει περιθώριο εκλογικής επικράτησης.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ πρέπει πρώτα να ανοικοδομήσουν τη Βενεζουέλα και ότι οι Βενεζολάνοι δεν ξέρουν καν πώς να διεξαγάγουν εκλογές αυτή τη στιγμή, αλλά οι ακτιβιστές υπέρ της δημοκρατίας επισημαίνουν ότι η αντιπολίτευση της Βενεζουέλας κατάφερε να διοργανώσει μια αποτελεσματική εκστρατεία στις τελευταίες εκλογές του 2024.
"Οι εκλογές δεν πρέπει να διεξάγονται στο τέλος μιας μετάβασης, αλλά στην αρχή της", δήλωσε ο Ουσκάτεγκι, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι υπάρχει ένα "ζήτημα προς επίλυση" μεταξύ των οργανώσεων, καθώς "ορισμένοι πιστεύουν ότι η προκήρυξη νέων εκλογών θα υπονόμευε τα αποτελέσματα του 2024". Την άνοδο του Γκονζάλες στην εξουσία έχει επίσης ζητήσει η ηγετική μορφή της αντιπολίτευσης, Μαρία Κορίνα Ματσάδο.
Για να διεξαχθούν νέες εκλογές, θα πρέπει να θεσπιστούν νέες προϋποθέσεις, όπως ένα πραγματικά ανεξάρτητο εκλογικό συμβούλιο, απεριόριστη πρόσβαση στους διεθνείς παρατηρητές και τον τύπο, αλλά και όρους δημοκρατικής διακυβέρνησης για την εκλεγμένη κυβέρνηση, λέει ο Ουσκάτεγκι.
Πηγή: The Guardian