Στις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για την Ευρωπαϊκή Ένωση απάντησε η Κομισιόν, μετά την πρόταση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την ενίσχυση των σχέσεων της ΕΕ με τον Καναδά.
Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα εμπορίου, Όλοφ Γκιλ, δήλωσε ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν στρέφεται κατά των Ηνωμένων Πολιτειών. "Η πρόταση για ενίσχυση της σύμπραξής μας με τον Καναδά δεν στρέφεται εναντίον κανενός", υπογράμμισε ο Όλοφ Γκιλ, αναφερόμενος στην πρόταση για τη δημιουργία στενότερης σχέσης μεταξύ Βρυξελλών και Οτάβα.
Η τοποθέτηση της Κομισιόν ήρθε μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος απείλησε με επιβολή δασμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και με περιορισμό του εμπορίου, εάν εκτιμήσει ότι η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία αποτελεί εχθρική ενέργεια.
"Το βρίσκω γελοίο", σχολίασε ο Τραμπ μιλώντας σε δημοσιογράφους. "Αν το κάνουν, αν θεωρήσω πως πρόκειται για εχθρική ενέργεια, θα επιβάλω πολύ σοβαρούς τελωνειακούς δασμούς ή θα τερματίσω το εμπόριο με την Ευρώπη σε πολλά πράγματα", πρόσθεσε.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ακόμη: "Αν έχουν καλές προθέσεις, τότε εντάξει. Αν έχουν κακές προθέσεις, θα επιβάλουμε βαρύτατους δασμούς στην Ευρώπη".
Η πρόταση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Η συζήτηση ξεκίνησε μετά την πρόταση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να αποκτήσει ο Καναδάς καθεστώς "συνδεδεμένου μέλους" της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η φον ντερ Λάιεν παρουσίασε την πρόταση κατά την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, ενώπιον των ευρωβουλευτών και παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ. Εφόσον προχωρήσει, ο Καναδάς θα είναι η πρώτη χώρα που θα αποκτήσει αυτό το καθεστώς.
Η πρόταση περιλαμβάνει ακόμη τη συμμετοχή του Καναδά στο "Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας", το οποίο προωθείται με αντικείμενο τους κινδύνους και τις προκλήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Ο Μαρκ Κάρνεϊ πρόκειται να μιλήσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη συγκεκριμένη πρόταση και για τις σχέσεις Καναδά και Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η θέση της Γαλλίας
Στην πρόταση για περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων με τον Καναδά αναφέρθηκε και ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Μπενζαμέν Χαντάντ.
"Είναι πολύ καλή ιδέα να εμβαθύνουμε τις σχέσεις μας με τον Καναδά", δήλωσε, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν αρκετοί τομείς στους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί η συνεργασία.
"Έχουμε να κάνουμε πολλά πράγματα με τον Καναδά", που ευθυγραμμίζεται πολιτικά σε πολλά ζητήματα με την ΕΕ, πρόσθεσε ο Χαντάντ, προσθέτοντας ωστόσο ότι "δεν γνωρίζω ποια θεσμική μορφή θα πρέπει να λάβει" η συνεργασία αυτή.
Αναφερόμενος στις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο Γάλλος υπουργός δήλωσε ότι "δεν εναπόκειται στις ΗΠΑ - ή σε οποιονδήποτε άλλο - να επιλέγει την πολιτική και γεωπολιτική κατεύθυνση των Ευρωπαίων. Για μια ακόμη φορά: έχουμε μια σχέση με τον Καναδά και έχουμε το δικαίωμα να την εμβαθύνουμε".
ΕΕ και Καναδάς ενισχύουν τη συνεργασία τους
Η συζήτηση για τη νέα μορφή των σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Καναδά πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Οτάβα αναζητά νέους εταίρους, καθώς βρίσκεται σε εμπορική αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά συνεργασίες σε ένα διεθνές περιβάλλον στο οποίο οι σχέσεις της με την Ουάσινγκτον είναι τεταμένες και βρίσκεται σε εξέλιξη η προσπάθεια διαμόρφωσης της ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στην Κίνα και τις ΗΠΑ.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε σε μια σειρά από πεδία στα οποία υπάρχει σύγκλιση μεταξύ Ευρώπης και Καναδά. "Βλέπουμε τον κόσμο με τα ίδια μάτια: από την τεχνητή νοημοσύνη (AI) ως την κλιματική αλλαγή, από την Αρκτική ως τη γεωπολιτική", υπογράμμισε.
Η πρόεδρος της Κομισιόν κάλεσε τις δύο πλευρές "να χτίσουν ένα κοινό μέλλον".
Από την πλευρά του Καναδά, το γραφείο του Μαρκ Κάρνεϊ ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι "Σε έναν κόσμο πιο επικίνδυνο και πιο διχασμένο, ο Καναδάς σφυρηλατεί πιο στενές σχέσεις με αξιόπιστους εταίρους".
Εμπόριο, άμυνα και στρατηγικοί τομείς
Η συνεργασία ΕΕ και Καναδά έχει ήδη σημαντική οικονομική διάσταση. Οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των δύο πλευρών έχουν αυξηθεί κατά 80% από το 2016, μετά τη διμερή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, η οποία κατάργησε σχεδόν το σύνολο των δασμών.
Ο Καναδάς έγινε επίσης φέτος η πρώτη χώρα εκτός ΕΕ που εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα Safe.
Στο πλαίσιο των συζητήσεων για την περαιτέρω συνεργασία, εξετάζονται τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ενέργεια και οι κρίσιμες πρώτες ύλες, με ιδιαίτερη αναφορά στις σπάνιες γαίες.
Ο Καναδός πρεσβευτής στις Βρυξέλλες Τζόναθαν Γουίλκισον είχε αναφέρει ότι οι δύο πλευρές θα εξετάσουν τομείς "όπου έχουμε επιπλέον δυνατότητες και ανάγκες", οι οποίοι είναι "στρατηγικά σημαντικοί" για "την εγγύηση της κυριαρχίας μας", όπως η ενέργεια, η AI και οι κρίσιμες πρώτες ύλες - κυρίως οι σπάνιες γαίες--.
Η Οτάβα επιδιώκει ακόμη συμφωνία που θα επιτρέψει στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να χρηματοδοτήσει καναδικά έργα που συνδέονται με τα στρατηγικά ορυκτά, με στόχο να μειωθεί η εξάρτηση του Καναδά από την Κίνα.
Οι εκκρεμότητες στη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου
Παρά την αύξηση των εμπορικών συναλλαγών, η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ ΕΕ και Καναδά δεν έχει ακόμη επικυρωθεί από δέκα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία.
Η εκκρεμότητα αυτή επηρεάζει την εφαρμογή διατάξεων που αφορούν την προστασία των επενδύσεων και την επίλυση διαφορών. Μεταξύ των λόγων που έχουν επηρεάσει τη διαδικασία επικύρωσης είναι και οι αντιδράσεις αγροτών σε ορισμένες χώρες.
Παράλληλα, εξετάζονται αλλαγές στους κανόνες για την κινητικότητα των εργαζομένων, καθώς και η ενίσχυση των ανταλλαγών φοιτητών μέσω του προγράμματος Erasmus.
Καναδάς και Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζουν έτσι την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεών τους σε μια σειρά από τομείς, ενώ η πρόταση για το καθεστώς του "συνδεδεμένου μέλους" προσθέτει ένα νέο επίπεδο στη μεταξύ τους συνεργασία.