Το "μεγαλύτερο υπαίθριο μουσείο του κόσμου", το Λούξορ στη νότια Αίγυπτο, απολαμβάνει τη λάμψη των μεγαλοπρεπών τάφων, των ναών και των μνημείων του εδώ και χιλιάδες χρόνια. Σε λιγότερο από έναν χρόνο, όμως, η "πόλη του ήλιου" θα βυθιστεί στο σκοτάδι κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Στις 2 Αυγούστου 2027, μια ολική έκλειψη θα εξαφανίσει τον ήλιο πάνω από περιοχές της Βόρειας Αφρικής, της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, η μεγαλύτερη διάρκεια θα είναι ορατή κοντά στο Λούξορ, φτάνοντας τα 6 λεπτά και 23 δευτερόλεπτα -η μεγαλύτερη σε διάρκεια οπουδήποτε στον πλανήτη μέχρι το 2114, σύμφωνα με τη NASA.
Το ερχόμενο καλοκαίρι θα καταγραφεί η δεύτερη μεγαλύτερη ολική έκλειψη του 21ου αιώνα, πίσω μόνο από εκείνη του Ιουλίου του 2009. Τότε όμως, το σημείο της μέγιστης ολικότητας σημειώθηκε πάνω από τον Ειρηνικό Ωκεανό, εκατοντάδες μίλια νοτιοανατολικά των ιαπωνικών ακτών.
Το 2027, αφού διαγράψει μια καμπύλη από τον Ατλαντικό Ωκεανό, η ζώνη ολικότητας θα διασχίσει τη βάση της Ισπανίας, το Γιβραλτάρ και το βόρειο Μαρόκο, πριν στρίψει μέσα από περιοχές της Αλγερίας, της Τυνησίας, της Λιβύης, της Αιγύπτου, της Σαουδικής Αραβίας, της Υεμένης και της Σομαλίας για να καταλήξει στον Ινδικό Ωκεανό.
Αυτό θέτει μια σειρά από μεγάλες πόλεις εντός της διαδρομής της συσκότισης -η οποία θα φτάσει σε μέγιστο πλάτος περίπου 259 χιλιομέτρων- συμπεριλαμβανομένων του Κάντιθ στην Ισπανία, της Ταγγέρης στο Μαρόκο, του Οράν στην Αλγερία, της Βεγγάζης στη Λιβύη και της Τζέντα στη Σαουδική Αραβία.
Γιατί το Λούξορ επιφυλάσσει την πιο εντυπωσιακή "έκλειψη του αιώνα"
Ωστόσο, καμία πόλη δεν μπορεί να προσφέρει τη διάρκεια ολικότητας, αλλά και το εντυπωσιακό φόντο του Λούξορ. Πλαισιωμένη από την Κοιλάδα των Βασιλέων και των Βασιλισσών αντίστοιχα, η μητρόπολη που εκτείνεται κατά μήκος του Νείλου, χτισμένη πάνω στην αρχαία Θήβα, θα αποτελέσει ένα εκπληκτικό σκηνικό για τη μεγαλύτερη χερσαία ολική έκλειψη ηλίου από το 1991.
Στην πλέον προνομιακή θέση για την λεγόμενη "έκλειψη του αιώνα" θα βρίσκεται ο καθηγητής αστροφυσικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Ρότζερ Ντέιβις, έτοιμος να καταγράψει αυτά που θα μπορούσαν να είναι τα πιο εντυπωσιακά λεπτά μιας καριέρας αφιερωμένης στην παρατήρηση του διαστήματος.
"Τα έξι λεπτά και 23 δευτερόλεπτα είναι πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Τα μάτια σας θα προσαρμοστούν στο σκοτάδι", δήλωσε ο Ντέιβις στο CNN. "Αυτό που συνήθως βλέπει κανείς είναι δυο πλανήτες και τα πιο λαμπερά αστέρια. Ελπίζω ότι θα μπορέσουμε να δούμε πολλά περισσότερα".
Φιλοξενώντας τον Ναό του Άμμωνα και μια σειρά από άλλα αρχαία θαύματα, το Λούξορ υπόσχεται να προσφέρει το πιο γραφικό φόντο για την έκλειψη.
Κυνηγώντας τον ήλιο
Ένα επιπλέον πλεονέκτημα είναι η μεγάλη πιθανότητα για καθαρό ουρανό στο Λούξορ. Αν και η σκόνη που μεταφέρεται από τις ερήμους της Αραβίας και της Σαχάρας αποτελεί πιθανό πρόβλημα, η περιοχή έχει ελάχιστη νεφοκάλυψη το καλοκαίρι, σύμφωνα με τον Καναδό μετεωρολόγο Τζέι Άντερσον, δημιουργό της ιστοσελίδας παρακολούθησης καιρού για ουράνια γεγονότα Eclipsophile.
Αυτό που σίγουρα θα αποτελέσει παράγοντα, ωστόσο, είναι η ζέστη. Παρόλο που η θερμοκρασία θα πέσει κατά τη διάρκεια της έκλειψης, έχει να διανύσει μεγάλη απόσταση για να υποχωρήσει από την κορύφωση του καλοκαιριού στο Λούξορ, όπου οι θερμοκρασίες την ημέρα ξεπερνούν τακτικά τους 41°C.
Με τη μερική έκλειψη να ξεκινά κοντά στην πόλη λίγο μετά τις 11:40 π.μ. τοπική ώρα και να φτάνει στη μέγιστη ολικότητα στις 1:05 μ.μ., η παρατεταμένη έκθεση σε συνθήκες καύσωνα εγκυμονεί κινδύνους υποβάθμισης της ποιότητας και της απόδοσης του σύγχρονου φωτογραφικού εξοπλισμού, προειδοποιεί ο Άντερσον, πόσο μάλλον τους κινδύνους για όσους τον χειρίζονται.
Ως ορισμένος επιστημονικός συνοδός σε ένα από τα πολλά ταξιδιωτικά πακέτα που δημιουργήθηκαν για τη συγκεκριμένη έκλειψη, η οπτική γωνία του Ντέιβις —πιθανότατα από ένα κλιματιζόμενο μπαλκόνι ή τη ροφή ενός ξενοδοχείου— είναι ήδη εξασφαλισμένη. Ο ίδιος φοβάται, ωστόσο, ότι πολλοί άλλοι ενδέχεται να απογοητευτούν.
Αυτό συμβαίνει διότι το μεγαλύτερο εμπόδιο για τους παρατηρητές του ουρανού δεν θα είναι τα σύννεφα ή η σκόνη, αλλά... οι άλλοι παρατηρητές. Εκατομμύρια θεατές που αναμένεται να συγκεντρωθούν εντός μιας σχετικά στενής γεωγραφικής ζώνης ενδέχεται να προκαλέσουν πλήρη πληρότητα στα ξενοδοχεία και κυκλοφοριακό έμφραγμα στους δρόμους, προειδοποίησε ο αστροφυσικός.
Οι τιμές σε επιλεγμένα ξενοδοχεία στην Ισλανδία και την Ισπανία αυξήθηκαν κατά 98% και 135% αντίστοιχα ενόψει προηγούμενης έκλειψης, σύμφωνα με δημοσίευμα του The Independent. Σύμφωνα με το Booking.com, πάνω από το 90% των καταλυμάτων στο Λούξορ για τις ημέρες της έκλειψης είναι ήδη μη διαθέσιμα, ενώ πολλά από τα εναπομείναντα ξενοδοχεία κοστολογούνται με περισσότερες από 2.000 λίρες (2.695 δολάρια) για μία μόνο διανυκτέρευση.
Η εννιαήμερη περιοδεία που θα συνοδεύσει ο Ντέιβις, με κόστος από 4.950 λίρες (6.600 δολάρια), είναι πλήρως κλεισμένη. Το ίδιο ισχύει και για ένα εβδομαδιαίο πρόγραμμα που οργανώθηκε από τον Σύλλογο Αποφοίτων του Χάρβαρντ, όπου με κόστος από 26.950 δολάρια ανά άτομο, τα γκρουπ θα πετάξουν από το Λονδίνο στο Λούξορ μέσω Γκίζας με ιδιωτικό τζετ και θα διαμείνουν σε ξενοδοχεία πέντε αστέρων.
"Όλος ο κόσμος πρέπει να έρθει"
Για την ευρύτερη Αφρική, η έκλειψη αυτή θα ενισχύσει περαιτέρω την ανερχόμενη φήμη της ως πρωταγωνιστικού προορισμού αστροτουρισμού.
Καθώς η φωτορύπανση επιδεινώνεται παγκοσμίως, το ένα τρίτο της ανθρωπότητας -συμπεριλαμβανομένου του 80% των κατοίκων της Βόρειας Αμερικής- δεν μπορεί να δει τον Γαλαξία μας, ενώ πάνω από το 99% του πληθυσμού στις ΗΠΑ και την Ευρώπη ζει κάτω από ουρανούς επιβαρυμένους με τεχνητό φως, σύμφωνα με μελέτη του 2016.
Οι τρεις χώρες που επηρεάζονται λιγότερο -το Τσαντ, η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και η Μαδαγασκάρη- είναι όλες αφρικανικές, προσθέτει η μελέτη. Η Ναμίμπια και η Νότια Αφρική συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων που έχουν τοποθετηθεί ως ναυαρχίδες του αστροτουρισμού, διαθέτοντας τοποθεσίες πιστοποιημένες από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό κατά της φωτορύπανσης, DarkSky.
Στην περιοχή της ερήμου Καρού της Νότιας Αφρικής, η νυχτερινή θέα είναι τόσο καθαρή που ηλιακά συστήματα σε απόσταση 2,5 εκατομμυρίων ετών φωτός είναι ορατά χωρίς τη βοήθεια τηλεσκοπίου.
"Μπορείς να δεις με τα ίδια σου τα μάτια τον πλησιέστερο γιγαντιαίο γαλαξία στον δικό μας, το Νεφέλωμα της Ανδρομέδας", θυμάται ο Ντέιβις. "Είναι ένα από τα πιο σκοτεινά μέρη που έχω πάει ποτέ, και έχω επισκεφθεί πολλά αστεροσκοπεία".
Η ήπειρος έχει επίσης μια μακρά ιστορία με τις εκλείψεις. Το 1919, ο Βρετανός αστρονόμος Άρθουρ Έντινγκτον οδήγησε μια ομάδα στο νησί Πρίνσιπε της Δυτικής Αφρικής για να φωτογραφίσει μια ολική έκλειψη ηλίου - εικόνες που τελικά αποδείξαν τη θεωρία της σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν, καταγράφοντας την καμπύλωση του φωτός των αστέρων από τη βαρύτητα καθώς περνούσε κοντά από τον ήλιο.
Το 1973, η Βόρεια Αφρική έγινε το πεδίο για μια τολμηρή επιστημονική αναζήτηση, καθώς ερευνητές επιβιβάστηκαν στο Concorde 001 για να "καταδιώξουν" τη σκιά της σελήνης πάνω από τον Τροπικό του Καρκίνου με ταχύτητα 1.350 μιλίων την ώρα. Η ταχύτητα του υπερηχητικού τζετ επέτρεψε στην ομάδα να παρατείνει τη διάρκεια της ολικότητας από τα επτά λεπτά στα 74 λεπτά, σημειώνοντας ένα ρεκόρ παρατήρησης ολικής έκλειψης που παραμένει ακατάρριπτο μέχρι σήμερα.
Πιο πρόσφατα, το 2016, οι παρατηρητές των άστρων στη νότια και κεντρική Αφρική απόλαυσαν ένα εντυπωσιακό "δαχτυλίδι φωτιάς", όπου η περιφέρεια του ήλιου έλαμπε πίσω από τη σελήνη, ένα φαινόμενο γνωστό ως δακτυλιοειδής έκλειψη.
Για τους αστρονόμους στην Αίγυπτο, η μεγάλη συσκότιση του ερχόμενου έτους δεν μπορεί να έρθει αρκετά γρήγορα. Με έδρα το Κάιρο, το Εθνικό Ερευνητικό Ινστιτούτο Αστρονομίας και Γεωφυσικής (NRIAG) είναι το παλαιότερο ερευνητικό ινστιτούτο στη Βόρεια Αφρική και φιλοξενεί αυτό που θεωρείται το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο στον αραβικό κόσμο, το Αστρονομικό Αστεροσκοπείο Κοτάμια.
Αν και το Κάιρο βρίσκεται εκτός της ζώνης ολικότητας εκείνη την ημέρα —με μια μερική έκλειψη να καλύπτει το 94% του ήλιου— το τηλεσκόπιο των 50 τόνων θα είναι στραμμένο προς τον ουρανό ως μέρος ενός ευρέος ερευνητικού προγράμματος, όπως εξηγεί ο επικεφαλής του τμήματος αστρονομίας του NRIAG, Άσραφ Σακέρ.
"Όλος ο κόσμος πρέπει να έρθει, τόσο ως τουρίστες όσο και ως επιστήμονες", δήλωσε ο Σακέρ στο CNN.