Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι κατέληξε σε συμφωνία με τη Δανία για τη Γροιλανδία, βάσει της οποίας οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναπτύξουν σημαντική στρατιωτική παρουσία στο νησί της Αρκτικής, ενώ παράλληλα θα απαγορεύεται σε αντιπάλους των ΗΠΑ να δημιουργήσουν εκεί δικές τους βάσεις.
Το πλήρες κείμενο, της συμφωνίας, δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί. Η επίσημη ανακοίνωση της Κοπεγχάγης αναφέρει ότι οι τρεις κυβερνήσεις αναμένεται να υπογράψουν τη συμφωνία στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και ότι, για να τεθεί σε ισχύ, θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Επομένως, αρκετές από τις λεπτομέρειες που έχουν γίνει γνωστές προέρχονται από την αμερικανική κυβέρνηση και από αξιωματούχους που μίλησαν στα διεθνή μέσα και όχι από το τελικό νομικό κείμενο σύμφωνα με το Reuters.
Οι ΗΠΑ με βάση όσα έχουν ανακοινωθεί θα αποκτήσουν μόνιμα δικαιώματα πρόσβασης, ανάπτυξης στρατιωτικών εγκαταστάσεων και υπερπτήσεων στη Γροιλανδία, ενώ η συμφωνία θα εξακολουθεί να ισχύει ακόμη και σε περίπτωση που το νησί αποκτήσει στο μέλλον την ανεξαρτησία του από τη Δανία.
Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε ότι η συμφωνία παρέχει στις ΗΠΑ μόνιμα δικαιώματα πρόσβασης, εγκατάστασης στρατιωτικών βάσεων και υπερπτήσεων στη Γροιλανδία.
Η νέα συμφωνία, εντάσσει και τη Γροιλανδία στο νέο πλαίσιο και επιδιώκει να διασφαλίσει ότι η αμερικανική στρατιωτική πρόσβαση δεν θα εξαρτάται από μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις στο νησί.
Οπως δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν άμεσα τη διαδικασία ανάπτυξης "μεγάλης στρατιωτικής παρουσίας" στη Γροιλανδία.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, η συμφωνία απαγορεύει σε μη νατοϊκές χώρες να δημιουργήσουν στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία ή να διατηρούν στρατιωτική παρουσία στο νησί.
Η ρύθμιση αφορά πρωτίστως τη Ρωσία και την Κίνα, τις δύο χώρες που η Ουάσινγκτον θεωρεί βασικούς στρατηγικούς ανταγωνιστές στην Αρκτική.
Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ διευκρίνισε ακολούθως ότι "αυτή η συμφωνία διασφαλίζει πως η Κίνα και η Ρωσία δεν μπορούν να διαθέτουν βάση στη Γροιλανδία, ότι δεν μπορούν να στείλουν στρατεύματα εκεί και ότι υφίστανται οι απαραίτητοι μηχανισμοί για την αποτροπή οποιασδήποτε επένδυσης σε ευαίσθητους τομείς".
Σύμφωνα με τον αμερικανό πρόεδρο οι αντίπαλοι των ΗΠΑ δεν θα μπορούν να πραγματοποιούν "ευαίσθητες επενδύσεις" στη Γροιλανδία χωρίς την έγγραφη έγκριση της Ουάσινγκτον.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιβεβαίωσε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει μηχανισμούς για να εμποδίζεται η πραγματοποίηση επενδύσεων σε ευαίσθητους τομείς από χώρες που θεωρούνται ανταγωνιστικές προς τις ΗΠΑ.
Να σημειωθεί ότι ένας από τους πιο σημαντικούς όρους που μεταδίδει το Reuters είναι ότι το νέο καθεστώς θα συνεχίσει να ισχύει ακόμη και εάν η Γροιλανδία γίνει ανεξάρτητο κράτος.
Παρά τις δηλώσεις Τραμπ περί "μόνιμου ελέγχου της ασφάλειας", η συμφωνία δεν μεταβιβάζει την κυριαρχία της Γροιλανδίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε ότι η συμφωνία αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας, καθώς και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση.
Αντίστοιχα, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν ανέφερε ότι η συμφωνία αναγνωρίζει τα συμφέροντα της Γροιλανδίας και τη θέση της στη διεθνή συνεργασία.
Η διαφορά ανάμεσα στη διατύπωση της Ουάσινγκτον και εκείνη της Κοπεγχάγης είναι χαρακτηριστική.
Ο Τραμπ μίλησε για "μόνιμο έλεγχο" της ασφάλειας της Γροιλανδίας, ενώ η Δανία παρουσιάζει τη συμφωνία ως ένα νέο πλαίσιο ενισχυμένης κοινής ασφάλειας στην Αρκτική και στον Βόρειο Ατλαντικό, με τη δανική κυριαρχία και την αυτοδιάθεση των Γροιλανδών να παραμένουν αναγνωρισμένες.
Η νέα συμφωνία έρχεται να προστεθεί στο αμυντικό πλαίσιο του 1951, με το οποίο η Δανία είχε ήδη παραχωρήσει στις ΗΠΑ εκτεταμένα δικαιώματα χρήσης βάσεων και υπερπτήσεων. Το πλαίσιο τροποποιήθηκε το 2004 με τη Συμφωνία του Ιγκαλίκου, η οποία αναγνώρισε τη Γροιλανδία ως ισότιμο μέρος της συνεργασίας και ενίσχυσε την υποχρέωση διαβούλευσης πριν από σημαντικές αλλαγές στην αμερικανική παρουσία.
Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ διέθεταν ήδη μεγάλο μέρος των στρατιωτικών δικαιωμάτων που σήμερα παρουσιάζονται ως ιστορική κατάκτηση. Η ουσιαστική προστιθέμενη αξία της νέας συμφωνίας φαίνεται να βρίσκεται στη ρητή μονιμοποίησή τους,στη δυνατότητα μεγαλύτερης ανάπτυξης δυνάμεων, στην επέκτασή τους πέρα από τη σημερινή βάση και –κυρίως– στον αμερικανικό λόγο πάνω στις επενδύσεις τρίτων χωρών.
Η συμφωνία δεν μεταβιβάζει εδαφική κυριαρχία ούτε καθιστά τη Γροιλανδία αμερικανικό έδαφος. Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν τόνισε ότι αναγνωρίζονται η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου, όπως και το δικαίωμα των Γροιλανδών στην αυτοδιάθεση. Αντίστοιχα, ο επικεφαλής της γροιλανδικής κυβέρνησης, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, δήλωσε ότι η συμφωνία αναγνωρίζει τα συμφέροντα της Γροιλανδίας και τη θέση της στη διεθνή συνεργασία.
Το Reuters τονίζει ότι η διάκριση έχει ιδιαίτερη σημασία για τους περίπου 57.000 κατοίκους του νησιού. Σε δημοσκόπηση του 2025, το 85% των Γροιλανδών δήλωνε ότι δεν επιθυμεί ένταξη στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ μόλις το 6% εμφανιζόταν θετικό. Η απόρριψη της προσάρτησης, ωστόσο, δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με την απόρριψη μιας αμυντικής συνεργασίας που θα συνοδεύεται από επενδύσεις, θέσεις εργασίας και σεβασμό των τοπικών θεσμών.