Μια νέα διάσταση στους κινδύνους που δημιουργεί η παρατεταμένη σύγκρουση στην Ουκρανία αναδεικνύει ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, προειδοποιώντας για το ενδεχόμενο η πολεμική αναμέτρηση να ξεφύγει από τα σημερινά της όρια και να επηρεάσει και άλλες χώρες.
Στη σημερινή συνέντευξή του στην "Καθημερινή", ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας χαρακτηρίζει την κατάσταση "στρατηγικό αδιέξοδο" και επισημαίνει ότι ο πόλεμος εισέρχεται στο πέμπτο έτος, εξέλιξη που, όπως σημειώνει, δεν αποτελούσε μέρος του αρχικού σχεδιασμού. Παράλληλα, εκφράζει την ανησυχία της Ουάσινγκτον για την πιθανότητα μιας κλιμάκωσης που θα μπορούσε να ξεπεράσει τα όρια της αρχικής σύγκρουσης.
"Ο πόλεμος αυτός εισέρχεται στο πέμπτο έτος του, κάτι που δεν αποτελούσε ποτέ το αρχικό σχέδιο. Δεν νομίζω ότι αυτός ήταν ο σχεδιασμός του Πούτιν για τη σύγκρουση, οπότε τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως τα είχε σχεδιάσει. Πλέον βρισκόμαστε σε ένα στρατηγικό αδιέξοδο, το οποίο ενέχει κινδύνους".
Σύμφωνα με τον Ρούμπιο, τα στρατηγικά αδιέξοδα μπορούν να οδηγήσουν είτε σε διαπραγμάτευση είτε σε περαιτέρω κλιμάκωση, με τον κίνδυνο η τελευταία να επεκταθεί πέρα από τα αρχικά όρια του πολέμου. Ωστόσο, όπως αναφέρει, αυτή τη στιγμή δεν διαφαίνονται ουσιαστικές προοπτικές για μια συμφωνία.
"Τα στρατηγικά αδιέξοδα επιλύονται μόνο με δύο τρόπους: είτε μέσω διαπραγμάτευσης είτε μέσω κλιμάκωσης από τη μία ή και τις δύο πλευρές, η οποία καταλήγει να επεκτείνεται πέρα από τα όρια της αρχικής σύγκρουσης. Αυτή τη στιγμή, δεν φαίνεται να υπάρχουν προοπτικές για μια διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων".
Το Ντονέτσκ και το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών υπογραμμίζει ότι η Ουάσινγκτον εξακολουθεί να δηλώνει διαθέσιμη να συμβάλει σε μια διπλωματική λύση. Το βασικό εμπόδιο, σύμφωνα με την περιγραφή του, παραμένει η απαίτηση της Ρωσίας για πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ, την οποία η Ουκρανία απορρίπτει.
"Είμαστε έτοιμοι να διαδραματίσουμε όποιον ρόλο μπορούμε για να το επιτύχουμε αυτό. Το έχουμε επιχειρήσει και στο παρελθόν, αλλά μέχρι στιγμής ο στόχος αυτός παραμένει ανέφικτος, καθώς οι Ρώσοι θέτουν ως προϋπόθεση τον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ, την οποία απορρίπτει η Ουκρανία ως απαράδεκτη".
Ο Ρούμπιο επαναλαμβάνει ότι η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτό τον δρόμο της διπλωματίας, την ώρα που παρακολουθεί με ανησυχία την εξέλιξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
"Εμείς συνεχίζουμε να είμαστε έτοιμοι να διαδραματίσουμε εποικοδομητικό ρόλο για την επίτευξη μιας διπλωματικής λύσης, ενώ παράλληλα παρακολουθούμε με μεγάλη ανησυχία την πιθανότητα κλιμάκωσης".
Οι επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα και ο φόβος για επέκταση του πολέμου
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Αμερικανός υπουργός στις πρόσφατες επιθέσεις εναντίον πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, αλλά και στο ενδεχόμενο μιας επιχείρησης δολιοφθοράς σε γειτονική χώρα. Το τελευταίο ενδεχόμενο, όπως προειδοποιεί, θα μπορούσε να προκαλέσει μια αλυσιδωτή αντίδραση με απρόβλεπτες συνέπειες.
"Μόλις χθες σημειώθηκαν νέες επιθέσεις κατά πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα μέσω μιας συντονισμένης επίθεσης με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ανησυχούμε για το ενδεχόμενο μιας επιχείρησης δολιοφθοράς σε γειτονική χώρα, η οποία θα μπορούσε να ξεφύγει από κάθε έλεγχο".
Η συγκεκριμένη αναφορά διευρύνει τη συζήτηση για τους κινδύνους του πολέμου, καθώς ένα περιστατικό εκτός των άμεσων μετώπων θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις και να εμπλέξει και άλλα κράτη.
Η ενεργειακή πίεση στην Ουκρανία και τα πλήγματα βαθιά στη Ρωσία
Παράλληλα, ο Ρούμπιο αναφέρεται στην αναμενόμενη ένταση των ρωσικών επιθέσεων κατά των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας. Όπως υποστηρίζει, υπάρχουν ενδείξεις ότι η Μόσχα σκοπεύει να αξιοποιήσει τον επερχόμενο χειμώνα για να εντείνει την πίεση προς το Κίεβο.
"Επιπλέον, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η Ρωσία σκοπεύει να εκμεταλλευθεί τον επερχόμενο χειμώνα για να καταστρέψει ό,τι έχει απομείνει από το ηλεκτρικό δίκτυο της Ουκρανίας και να την υποχρεώσει σε συνθηκολόγηση".
Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία έχει ενισχύσει την ικανότητά της να πραγματοποιεί πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς σε βάθος του ρωσικού εδάφους. Η παράλληλη ενίσχυση των επιθετικών δυνατοτήτων των δύο πλευρών αυξάνει, σύμφωνα με τον Ρούμπιο, την ανησυχία για μια περαιτέρω διεύρυνση της σύγκρουσης.
"Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία έχει ενισχύσει την ικανότητά της να εξαπολύει πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς βαθιά στο ρωσικό έδαφος. Συνεπώς, συμμεριζόμαστε την ανησυχία –που διακατέχει ολόκληρο τον κόσμο– για το ενδεχόμενο κλιμάκωσης της σύγκρουσης με τρόπο που θα μπορούσε να επηρεάσει άλλες χώρες και ίσως να εξελιχθεί σε ευρύτερη σύρραξη".
Η αναζήτηση διπλωματικής διεξόδου
Παρά τις δυσκολίες, η αμερικανική πλευρά δηλώνει ότι δεν εγκαταλείπει την προσπάθεια αναζήτησης μιας διπλωματικής διεξόδου. Ο Ρούμπιο υπογραμμίζει ότι η Ουάσινγκτον είναι διατεθειμένη να διευκολύνει τη διαδικασία, εφόσον εμφανιστεί μια πραγματική ευκαιρία για διαπραγματευτική διευθέτηση.
"Εμείς συνεχίζουμε να είμαστε έτοιμοι να διευκολύνουμε τη διαδικασία και να εξακολουθήσουμε να διερευνάμε τις σχετικές προοπτικές. Και αν δοθεί οποιαδήποτε ευκαιρία –αν δηλαδή υπάρχει πιθανότητα για μια διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων– πιστεύουμε πραγματικά ότι αυτό θα ήταν καλό τόσο για τη Ρωσία όσο και για την Ουκρανία".
Με αυτό το σκεπτικό, η Ουάσινγκτον αντιμετωπίζει την επιστροφή στη διπλωματία ως τη διέξοδο από ένα στρατηγικό αδιέξοδο που, όσο παρατείνεται, συνοδεύεται από αυξανόμενους κινδύνους κλιμάκωσης και πιθανής επέκτασης της σύγκρουσης.