Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο αποστολής Ειδικών Δυνάμεων των ΗΠΑ στο Ιράν, προκειμένου να κατάσχουν τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού Ισλαμικής Δημοκρατίας, σε μια περίπλοκη και επικίνδυνη στρατιωτική επιχείρηση, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Η διασφάλιση ότι το Ιράν δεν διαθέτει πυρηνικά όπλα, ούτε την ικανότητα να παράγει πυρηνικά όπλα, χρησιμοποιώντας εμπλουτισμένο ουράνιο, ήταν ένα από τα κύρια αιτήματα των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια συνομιλιών με αξιωματούχους της Τεχεράνης τον τελευταίο χρόνο.
Ήταν επίσης η κεντρική δικαιολογία που χρησιμοποίησε η Ουάσινγκτον, όταν βομβάρδισε τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου του Ιράν με το Ισραήλ, πέρυσι, όπως και για την έναρξη της συνεχιζόμενης σύγκρουσης που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, παρά το γεγονός ότι βρισκόταν σε ενεργές συνομιλίες με την Τεχεράνη εκείνη την εποχή.

Το Ιράν υποστηρίζει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα προορίζεται μόνο για μη στρατιωτικούς ενεργειακούς σκοπούς, παρά το γεγονός ότι έχει εμπλουτίσει ουράνιο πολύ πέρα από το απαιτούμενο όριο για αυτό. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι είναι ανοιχτοί στο να συζητήσουν τη μείωση του επιπέδου εμπλουτισμού σε προηγούμενες διαπραγματεύσεις, αλλά έχουν αρνηθεί να διαλύσουν πλήρως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, κάτι που αποτελεί ζήτημα εθνικής κυριαρχίας, λένε.
Το 2015, η προηγούμενη κυβέρνηση Ομπάμα διαπραγματεύτηκε το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA) με το Ιράν και άλλα έθνη. Σύμφωνα με αυτό, το Ιράν συμφώνησε να μην εμπλουτίζει ουράνιο σε υψηλά επίπεδα και να υποβάλλεται σε συχνές επιθεωρήσεις. Ωστόσο, ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από αυτήν τη συμφωνία κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του ως πρόεδρος.
Να τι γνωρίζουμε για το ουράνιο του Ιράν.

Τι είδους εμπλουτισμένο ουράνιο διαθέτει το Ιράν και πού βρίσκεται
Αυτή τη στιγμή, το Ιράν πιστεύεται ότι έχει περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% - το επίπεδο στο οποίο γίνεται πολύ πιο γρήγορα η επίτευξη του ορίου του 90% που απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Αυτή η ποσότητα είναι αρκετή, θεωρητικά, για την παραγωγή περισσότερων από 10 πυρηνικών κεφαλών, δήλωσε ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) Ραφαέλ Γκρόσι στο Al Jazeera στις αρχές Μαρτίου.
Εκείνη την εποχή, ο Γκρόσι είχε δηλώσει ότι σχεδόν το ήμισυ του εμπλουτισμένου κατά 60% ουρανίου πιθανότατα εξακολουθούσε να αποθηκεύεται στο συγκρότημα σηράγγων στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ισφαχάν του Ιράν. Πιστεύεται επίσης ότι μια άγνωστη ποσότητα αποθηκεύεται στις εγκαταστάσεις του Νατάνζ. Αυτές οι δύο υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις, μαζί με μια τρίτη στο Φορντόου, καταστράφηκαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές σε αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ-Ισραήλ στον 12ήμερο πόλεμο του περασμένου έτους και έχουν γίνει στόχος κατά τη διάρκεια της τρέχουσας σύγκρουσης.
Ακόμα κι αν οι ΗΠΑ γνωρίζουν πού βρίσκεται το εμπλουτισμένο ουράνιο, μια στρατιωτική χερσαία επιχείρηση για την εξόρυξή του θα αντιμετώπιζε σημαντικά χημικά, υλικοτεχνικά και τακτικά εμπόδια, ωστόσο, λένε οι ειδικοί.

Πώς θα είχαν πρόσβαση οι αμερικανικές δυνάμεις στο ουράνιο;
Με μεγάλη δυσκολία, δήλωσαν στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες στο Al Jazeera.
Το Ισφαχάν, όπου πιστεύεται ότι αποθηκεύεται περίπου το ήμισυ του εμπλουτισμένου ουρανίου, βρίσκεται σε απόσταση μεγαλύτερη των 480 χιλιομέτρων (περίπου 300 μίλια) από την ενδοχώρα, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τα πλησιέστερα αμερικανικά πολεμικά πλοία.
Αυτό σημαίνει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις, πιθανώς μαζί με ισραηλινά στρατεύματα, θα πρέπει να μεταφερθούν σε πολύ μεγάλη απόσταση μέσα από μια ενεργή εμπόλεμη ζώνη. Θα πρέπει επίσης να φέρουν βαρύ εξοπλισμό, συμπεριλαμβανομένων εκσκαφέων, καθώς πιστεύεται ότι οι είσοδοι των σηράγγων είναι θαμμένες κάτω από τα ερείπια μετά τις αεροπορικές επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ.

Μόλις φτάσουν εκεί, οι επίγειες δυνάμεις θα πρέπει να ασφαλίσουν μια σημαντική περίμετρο γύρω από την τοποθεσία και στη συνέχεια να κρατήσουν αυτήν την περιοχή για όσο διάστημα μπορεί να διαρκέσει η επιχείρηση εξόρυξης του πυρηνικού υλικού από τις υπόγειες εγκαταστάσεις.
"Το να στείλουμε προηγμένες μονάδες στον κλοιό της περιοχής, για να ξεκινήσουμε ένα έργο εκσκαφής, η διάρκεια του οποίου είναι αδύνατο να ποσοτικοποιηθεί, παραμένοντας παράλληλα ασφαλείς από αυτό που θα ήταν σχεδόν συνεχή πυρά από το Ιράν, είναι επικίνδυνο και μη εφικτό", δήλωσε ο Τζέισον Κάμπελ, ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής. "Δεν βλέπω κανέναν ανώτερο στρατιωτικό αξιωματικό σχεδιασμού να το επιδιώκει αυτό", πρόσθεσε ο Κάμπελ, ο οποίος ήταν επίσης πρώην ανώτερος αξιωματούχος άμυνας των ΗΠΑ στις κυβερνήσεις Ομπάμα και Τραμπ.
Αν οι αμερικανικές δυνάμεις κατάφερναν να εξαγάγουν το ουράνιο, τι θα έκαναν με αυτό;
Η Cheryl Rofer, πρώην ραδιοχημικός στο Εθνικό Εργαστήριο Los Alamos, εκτιμά ότι το ουράνιο πιθανότατα αποθηκεύεται με τη μορφή εξαφθοριούχου αερίου. Αυτό το αέριο είναι δύσκολο να διαχειριστεί και αντιδρά με το νερό παράγοντας εξαιρετικά τοξικές και διαβρωτικές χημικές ουσίες.
Το εξαφθοριούχο ουράνιο πρέπει να αποθηκεύεται σε μικρά, ξεχωριστά δοχεία για να αποτρέπεται ο ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός των νετρονίων και η πρόκληση έντονης έκρηξης ακτινοβολίας. Αυτό σημαίνει ότι οι κύλινδροι θα πρέπει να διατηρούνται σε απόσταση μεταξύ τους και ότι οποιαδήποτε ζημιά σε αυτούς ως αποτέλεσμα αεροπορικής επιδρομής ή ατυχήματος κατά τη διάρκεια βιαστικής μεταφοράς θα μπορούσε να προκαλέσει την απελευθέρωση τοξικών χημικών ουσιών, θέτοντας σε κίνδυνο το κοντινό προσωπικό, εξήγησε ο Francois Diaz-Maurin, συντάκτης πυρηνικών υποθέσεων στο Bulletin of the Atomic Scientists, σε άρθρο του νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Υπάρχει επίσης η επιλογή καταστροφής των κυλίνδρων επί τόπου, αντί της μεταφοράς τους. Ο Στρατός των ΗΠΑ διαθέτει τρεις ειδικές μονάδες που ονομάζονται Ομάδες Πυρηνικής Απενεργοποίησης του Στρατού , οι οποίες είναι εκπαιδευμένες να αποσυναρμολογούν και να καταστρέφουν πυρηνικό εξοπλισμό και υλικά.
"Ωστόσο, η έκρηξη του αποθέματος θα μολύνει χημικά το άμεσο περιβάλλον με τοξικό φθοριούχο ουρανύλιο, δημιουργώντας έναν διαρκή περιβαλλοντικό κίνδυνο", εξήγησε ο Ντίαζ-Μαουρέν.

Επιπλέον, θα ήταν δύσκολο να προσδιοριστεί εάν όλοι οι κύλινδροι είχαν καταστραφεί, αφήνοντας τον κίνδυνο το Ιράν να ανακτήσει αρκετό για να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο.
"Δεν πρόκειται για μερικά ελικόπτερα και μερικές ώρες δραστηριότητας - είναι κάτι πολύ πιο περίπλοκο", δήλωσε στο Al Jazeera ο Ian Lesser, διακεκριμένος συνεργάτης στο Γερμανικό Ταμείο Μάρσαλ των Ηνωμένων Πολιτειών. "Και θα έπρεπε να έχετε απόλυτη εμπιστοσύνη ότι θα μπορούσατε να τα βγάλετε όλα έξω, αλλιώς θα δίνατε στις ιρανικές αρχές τεράστιο κίνητρο να προχωρήσουν τον επόμενο μήνα ή χρόνο με το πυρηνικό πρόγραμμα για να δημιουργήσουν ένα αποτρεπτικό μέσο έναντι περαιτέρω επιθετικότητας".
Μια πολύ λιγότερο επικίνδυνη προσέγγιση θα ήταν οι ΗΠΑ να καταλήξουν σε συμφωνία με το Ιράν - κάτι που προσπαθούσαν να κάνουν οι διαπραγματευτές όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ χτύπησαν για πρώτη φορά την Τεχεράνη στις 28 Φεβρουαρίου. Μια συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει στην παραμονή του αποθέματος στη θέση του, αλλά υπό την επίβλεψη ενός διεθνούς οργανισμού, στην "υποανάμειξη" - στη μείωση του εμπλουτισμού του - ή στην απομάκρυνση, αλλά σε συμφωνία με τις ιρανικές αρχές, δήλωσε ο Λέσερ.
Έχει πραγματοποιηθεί παρόμοια επέμβαση στο παρελθόν
Το 1994, οι αμερικανικές δυνάμεις μετέφεραν αεροπορικώς περίπου 600 κιλά (1.323 λίβρες) ουρανίου κατάλληλου για οπλισμό από το Καζακστάν στις ΗΠΑ, σε μια επιχείρηση με την ονομασία Project Sapphire . Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε μυστικά, αλλά συντονίστηκε με τις αρχές του Καζακστάν και την ΙΑΕΑ σε μια προσπάθεια απομάκρυνσης πυρηνικού υλικού που είχε απομείνει από τη Σοβιετική Ένωση.
Σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου Όπλων και Μη Διάδοσης, οι ομάδες που συμμετείχαν εργάζονταν σε 12ωρες βάρδιες, έξι ημέρες την εβδομάδα, για τέσσερις εβδομάδες, απλώς και μόνο για να μεταφέρουν κρυφά το υλικό από το μεταλλουργικό εργοστάσιο σε ένα τοπικό αεροδρόμιο.
Ο Γκρόσι δήλωσε στο CBS News στα τέλη Μαρτίου ότι η ΙΑΕΑ εξετάζει μια παρόμοια επιλογή για το Ιράν. Αλλά, όπως σημείωσε, "υπάρχει κοινή λογική. Τίποτα δεν μπορεί να συμβεί όσο πέφτουν βόμβες".
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
