Άλλη μια «Σύνοδος ευχών» της ΕΕ στην Μπρατισλάβα

Συγκεντρωμένοι σε ένα αρχαίο κάστρο, στην κορυφή ενός λόφου πάνω από τον Δούναβη, οι ευρωπαίοι ηγέτες δεσμεύθηκαν να συζητήσουν με ειλικρίνεια και παρρησία για τις πολλαπλές κρίσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη στη μετά-Brexit εποχή. Προσερχόμενοι στη Σύνοδο, οι περισσότεροι ηγέτες -με πρώτη την γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μερκελ- παραδέχθηκαν ότι η ΕΕ δεν βρίσκεται σε καλή κατάσταση, ωστόσο η αναζήτηση ενός κοινού οράματος που θα ενώσει φαίνεται πως απέχει ακόμη αρκετά.

Ενδεικτικό του κατακερματισμού που επικρατεί εντός του ευρωπαϊκού οικοδομήματος είναι το γεγονός πως η ομάδα των χωρών του Βίζεγκραντ προσήλθε στη Σύνοδο με δικό της κοινό κείμενο προτάσεων.

Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, στην πρώτη συνεδρίαση που έλαβε χώρα το πρωί, η συζήτηση επικεντρώθηκε στο μεταναστευτικό και την οικονομία, με τις χώρες του Νότου να εκφράζουν την κοινή τους ανησυχία να υπάρξει μια κοινή πολιτική για το προσφυγικό και μια ουσιαστική προοπτική για ανάπτυξη. Κατά τη διάρκεια του πρώτου αυτού σκέλους της Συνόδου, ο πρόεδρος της Κομισιόν παρουσίασε μάλιστα έναν οδικό χάρτη με τις νομοθετικές πρωτοβουλίες που πρέπει να ληφθούν μέσα στους επόμενους 12 μήνες προκειμένου να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Μετά την μίνι-κρουαζιέρα που απόλαυσαν οι ηγέτες στο Δούναβη και το γεύμα εργασίας στο πλωτό εστιατόριο Regina Danubia, επέστρεψαν στο χώρο της Συνόδου για το δεύτερο σκέλος της συνεδρίασης το οποίο -σημειωτέον- άρχισε μισή ώρα νωρίτερα.

Στη δεύτερη συνεδρίαση ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου παρουσίασε τον δικό του οδικό χάρτη για το μέλλον της ΕΕ.

Σε αναζήτηση νέου οράματος μετά το Brexit

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, που απειλείται με "διάλυση", βρίσκεται σε "κρίσιμη κατάσταση", προειδοποίησαν σήμερα Παρίσι και Βερολίνο στην άτυπη σύνοδο κορυφής της Μπρατισλάβας.

Oι ηγέτες των 27 χωρών-μελών της ΕΕ (χωρίς τη Βρετανία), προσπαθούν από το πρωί να καταλήξουν σε συμφωνία για την ατζέντα της αναγέννησης του "ευρωπαϊκού σχεδίου", ωστόσο οι εκκλήσεις για περισσότερη συνεργασία φαίνεται ότι βρίσκουν αντίθετες ορισμένες χώρες.

"Βρισκόμαστε σε κρίσιμη κατάσταση" υποστήριξε η καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ. Πρέπει "να δείξουμε με τις πράξεις μας ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε καλύτερα", πρόσθεσε, αναφέροντας ως βασικές προτεραιότητες την ασφάλεια, την άμυνα και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Την ίδια βαρύτητα στην "άσχημη" κατάσταση της ΕΕ έδωσε και ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ. "Ο κίνδυνος διάλυσης της Ευρώπης ποτέ δεν υπήρξε τόσο μεγάλος. Μιλώ σαφώς για την επιστροφή στα (εθνικά) σύνορα, το τέλος της ελεύθερης μετακίνησης, την εγκατάλειψη του ευρώ", έγραψε στη σελίδα του στο Facebook.

Μέρκελ και Ολάντ θα παραχωρήσουν κοινή συνέντευξη Τύπου μετά τη λήξη της συνόδου, ανέφεραν καλά πληροφορημένες πηγές.

Νωρίς το απόγευμα ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ υπέβαλε στους 27 ηγέτες έναν "οδικό χάρτη" όπου καταγράφονται τα βασικά θέματα στα οποία θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα κατά τους επόμενους έξι μήνες. Το γαλλογερμανικό δίδυμο έκανε ιδιαίτερη μνεία στην επανεκίνηση της ευρωπαϊκής άμυνας, κάτι που φαίνεται ότι επιθυμούν όλες οι χώρες.

Η Γαλλία "καταβάλλει τη βασική προσπάθεια για την ευρωπαϊκή άμυνα" όμως "δεν μπορεί να το κάνει μόνη της", προειδοποίησε ο Ολάντ. "Αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να απομακρυνθούν, η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να αμυνθεί από μόνο της", υπογράμμισε.

Γαλλία και Γερμανία παρουσίασαν στην Μπρατισλάβα μια κοινή πρωτοβουλία με βάση την οποία θα εγκρίνονται ευκολότερα οι εξωτερικές επιχειρήσεις της ΕΕ και θα ενισχυθεί η χρηματοδότησή τους. Η αποχώρηση της Βρετανίας, που ανέκαθεν προτιμούσε να στηρίζεται στο ΝΑΤΟ, προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία να προχωρήσει το θέμα της κοινής ευρωπαϊκής άμυνας, σημείωσαν διπλωματικές πηγές, ιδίως σε μια περίοδο που η Ευρώπη βρίσκεται περικυκλωμένη από κρίσεις, πολέμους και τρομοκρατία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει κυρίως "κοινούς στρατιωτικούς πόρους", ένα "ενιαίο γενικό επιτελείο" και τη δημιουργία "πριν από το τέλος του έτους" ενός ευρωπαϊκού ταμείου για να δοθεί ώθηση στην έρευνα και την καινοτομία στην αμυντική βιομηχανία.

Στον τομέα της ασφάλειας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιβεβαίωσαν ότι συμφωνούν στην ενίσχυση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. "Οι περισσότεροι συγκλίνουν σε αυτό το σημείο, ζητούν κυρίως την γρήγορη ανάπτυξη ενός νέου ευρωπαϊκού σώματος συνοριοφυλάκων", ανέφερε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης.

Οι διαπραγματεύσεις του "διαζυγίου" με το Λονδίνο δεν ήταν στην ατζέντα της συνόδου όμως οι "27" συζήτησαν το θέμα κατά το γεύμα εργασίας που είχαν πάνω σε ένα κρουαζιερόπλοιο, υπό γερμανική σημαία, στον Δούναβη.

"Το Brexit ως θέμα δεν συζητήθηκε" εξήγησε ο ίδιος διπλωμάτης, λέγοντας ότι έγινε μια ενημέρωση για τις επαφές του Τουσκ με την πρωθυπουργό της Βρετανίας Τερέζα Μέι. "Δεν είχαν πολλά πράγματα να πουν αφού το Λονδίνο δεν έχει ακόμη ενεργοποιήσει τη διαδικασία του διαζυγίου" και οι Βρυξέλλες αρνούνται να διαπραγματευτούν πριν γίνει αυτό το βήμα.

Οι χώρες της λεγόμενης ομάδας του Βίσεγκραντ (Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία και Τσεχία) υπενθύμισαν εξάλλου σήμερα ότι επιθυμούν οι Βρυξέλλες να ακούν περισσότερο τις διαφορετικές απόψεις των χωρών-μελών. Επανέλαβαν ότι παραμένουν κάθετα αντίθετες στην εφαρμογή ενός υποχρεωτικού μηχανισμού ανακατανομής των προσφύγων, όπως το σχέδιο μετεγκατάστης που υιοθετήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2015 από την ΕΕ, ενώ χώρες όπως η Ελλάδα και η Ιταλία ζητούν ακριβώς περισσότερη αλληλεγγύη από τους εταίρους τους για να σηκώσουν το βάρος της μεταναστευτικής κρίσης.

Η πρόσφατη έκκληση του υπουργού Εξωτερικών του Λουξεμβούργου για αποπομπή της Ουγγαρίας από την ΕΕ για παραβίαση των ευρωπαϊκών αρχών υπογραμμίζει τις ρωγμές στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. "Αυτή δεν είναι η άποψη της κυβέρνησή μου", είπε σήμερα στην Μπρατισλάβα ο Λουξεμβούργιος πρωθυπουργός Ξαβιέ Μπετέλ. "Βρισκόμαστε στο ίδιο τραπέζι, είμαστε μια οικογένεια, συζητάμε τα προβλήματα σαν οικογένεια, προσπαθούμε να βρούμε λύσεις", πρόσθεσε.

Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, που έχει προκηρύξει δημοψήφισμα για τη μετεγκατάσταση των προσφύγων, σε συνάντηση που είχε με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς του ζήτησε "να αντιμετώπιζει με σεβασμό τους Ούγγρους".

"Εδώ ξεκινάμε μια διαδικασία", τόνισε ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος, υπογραμμίζοντας ότι οι πραγματικές αποφάσεις θα ληφθούν σε μια άλλη σύνοδο, εκείνη που θα γίνει στη Ρώμη τον Μάρτιο του 2017, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 60 ετών από την ιδρυτική συνθήκη του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Ο οδικός χάρτης του Γιούνκερ

Τον δικό του οδικό χάρτη για τις νομοθετικές πρωτοβουλίες που πρέπει να αναλάβει η ΕΕ τους επόμενους δώδεκα μήνες -μεταξύ αυτών μέτρα για τη ασφάλεια των συνόρων και τη μετανάστευση- παρουσίασε ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ στη Σύνοδο της Μπρατισλάβα.

Όπως αναφέρει το Politico, η λίστα του προέδρου της Κομισιόν καταρτίστηκε κατόπιν παρότρυνσης από ορισμένες ηγέτες, σύμφωνα με όσα αναφέρει ο στενός συνεργάτης του Martin Selmayr.

Στο έγγραφο Γιούνκερ -τo οποία έδωσε στη δημοσιότητα το Politico- προτείνονται προθεσμίες για την υιοθέτηση νομοθεσίας που θεωρείται ότι θα συμβάλει στην αποκατάσταση της πίστης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μεταξύ αυτών η δημιουργία της ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής μέχρι τον Δεκέμβριο και ο διπλασιασμός του πακέτου Γιούνκερ μέχρι το Μάρτιο του 2017.

Δείτε το έγγραφο με τις προτάσεις Γιούνκερ εδώ

Τι προβλέπουν οι προτάσεις Γιούνκερ

Επενδύσεις

Διπλασιασμός του πακέτου Γιούνκερ.

Έναρξη επενδυτικών δραστηριοτήτων σε Αφρική και άλλες γειτονικές χώρες.

Εντατικοποίηση της ενοποίησης των χρηματαγορών και απελευθέρωση κονδυλίων για τις επιχειρήσεις.

Ψηφιακή αγορά

Μεταρρύθμιση της αγοράς των τηλεπικοινωνιών και προσέλκυση νέων επενδύσεων.

Ενίσχυση της νομοθεσίας περί πνευματικών δικαιωμάτων υπέρ των δημιουργών.

Πλήρης εγκατάσταση δικτύου 5G σε όλη την Ευρώπη ως το 2025.

Παροχή δωρεάν Wi-Fi σε κεντρικές τοποθεσίες σε όλη την Ευρώπη.

Ασφάλεια

Δημιουργία νέας ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής από τον Οκτώβριο.

Σύστημα καταγραφής εισόδου-εξόδου μη Ευρωπαίων πολιτών.

Αυτοματοποιημένο σύστημα αδειοδότησης μη Ευρωπαίων ταξιδιωτών εντός της ΕΕ.

Άμυνα

Εγκαθίδρυση μόνιμων δομών συνεργασίας μεταξύ των χωρών της ΕΕ και δυνατότητα παρέμβασης σε συνθήκες κρίσης.

Δημιουργία ευρωπαϊκού αρχηγείου για άμεση συνεννόηση και γρηγορότερη δράση.

Δημιουργία Αμυντικού Ταμείου για επενδύσεις.

Νεολαία

Δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης στο οποίο θα συμμετέχουν εθελοντικά νέοι. Στόχος να φτάσει τις 100.000 συμμετοχές ως το 2020.

Προσφυγικό και οικονομία στο επίκεντρο των συνομιλιών

Η κοινή ανησυχία των χωρών κυρίως του ευρωπαϊκού Νότου, να υπάρξει μια κοινή πολιτική για το προσφυγικό και μια ουσιαστική προοπτική για ανάπτυξη, αποτυπώθηκε στη συζήτηση που έγινε στο πρώτο μέρος της Συνόδου.

Το πρώτο σκέλος της Συνόδου, η πρώτη συνεδρία εργασιών που αφορούσε στην ανίχνευση/διάγνωση των προβλημάτων, ολοκληρώθηκε. Η συζήτηση επ' αυτών συνεχίστηκε και στο ανεπίσημο γεύμα των ηγετών σε πλωτό εστιατόριο, στο Δούναβη, καθώς λόγω χρόνου 7 εκ των 27 αρχηγών -μεταξύ των οποίων και οι Αλέξης Τσίπρας και Ματέρο Ρέντσι- δεν είχαν τοποθετηθεί στην πρώτη συνεδρία. Η συζήτηση στο ανεπίσημο γεύμα θα αφορούσε σύμφωνα με τον αρχικό προγραμματισμό, παρεμπίπτοντα θέματα. Το τρίτο σκέλος της Συνόδου, δηλαδή τη δεύτερη συνεδρία εργασιών, θα απασχολήσει η συζήτηση για τις προτάσεις και λύσεις επί των προβλημάτων.

Ειδικότερα, από πληροφορίες που προέκυπταν σε σχέση με τον πρώτο κύκλο τοποθετήσεων στη Σύνοδο:

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ φαίνεται ότι έκανε μια γενική τοποθέτηση, χωρίς αιχμές, προς το παρόν τουλάχιστον.

Ο Γάλλος Πρόεδρος Φρανσουά Ολαντ φέρεται να τοποθετήθηκε για την ανάγκη κοινωνικής προστασίας, κοινής άμυνας και ασφάλειας, και αναφέρθηκε σε έναν οδικό χάρτη, σχέδιο της Μπρατισλάβα, για την ανάπτυξη, την ασφάλεια και τους νέους.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι έχει μιλήσει για κοινή μεταναστευτική πολιτική και ασφάλεια, για ανάπτυξη με έμφαση σε ανταγωνιστικούς τομείς (π.χ. ψηφιακή τεχνολογία).

Σύμφωνα επίσης με πληροφορίες, ο Πορτογάλος πρωθυπουργός Αντόνιο Κόστα χαρακτήρισε σημαντική την παρέμβαση Γιούνκερ την Τετάρτη στο Ευρωκοινοβούλιο, επισημαίνοντας ότι στην Ευρώπη επικρατεί ανασφάλεια και φόβος για την απώλεια της απασχόλησης και της κοινωνικής προστασίας. Τόνισε ότι χρειάζεται κοινή προσπάθεια για το προσφυγικό, καθώς δεν μπορεί ο καθένας μόνος του. Επίσης, κατά πληροφορίες, ο κ. Κόστα, αναφερόμενος στη Σύνοδο των Μεσογειακών Χωρών της ΕΕ, στην Αθήνα, και στο σχετικό σχόλιο που είχε κάνει ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, είπε ότι δεν μπορεί ένας υπουργός να σχολιάζει το «ποιος» συναντιέται και «γιατί».

Ο πρωθυπουργός της Μάλτας, Τζόζεφ Μουσκάτ, υπογράμμισε την ανάγκη για κοινωνική Ευρώπη, ανάπτυξη και κοινή πολιτική για το Μεταναστευτικό.

Μεταξύ των τοποθετήσεων που έγιναν, ο πρωθυπουργός της Σουηδίας Στεφάν Λεβάν επίσης μίλησε για την ανάγκη κοινωνικής Ευρώπης.

Και μίνι-κρουαζιέρα στο Δούναβη

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες απόλαυσαν λίγες στιγμές χαλάρωσης κάνοντας μια μικρή κρουαζιέρα στον Δούναβη. Λίγο μετά το μεσημέρι, οι ηγέτες κρατών και κυβερνήσεων έφυγαν από το επιβλητικό κάστρο που φιλοξενεί τη σύνοδό τους για να περάσουν ένα δίωρο στον ποταμό-σύμβολο της Ευρώπης.

"Ο Δούναβης συνδέει ουσιαστικά όλη την Ευρώπη", σχολίασε ο οικοδεσπότης της συνόδου, ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο, εξηγώντας την επιλογή της κρουαζιέρας.

Παρά τη ζέστη που επικρατεί στη σλοβακική πρωτεύουσα, οικοδεσπότες και φιλοξενούμενοι επιβιβάστηκαν στο Regina Danubia, ένα πολυτελές κρουαζιερόπλοιο μήκους 70 μέτρων, που νοικιάστηκε από την Μπρατισλάβα για σήμερα, με την ευκαιρία της συνόδου. Η "Βασίλισσα του Δούναβη", που περιγράφεται ως "Πλωτό συνεδριακό μέγαρο", σήκωσε άγκυρα συνοδευόμενη από έναν στολίσκο από περιπολικά σκάφη ασφαλείας.

"Λόγω της συνόδου δεν επιτρέπεται σε κανένα πλοίο" να πλεύσει τον Δούναβη από το μεσημέρι έως τις 18.00 (ώρα Ελλάδας), διευκρίνισε ο Πετρ Πάβλασεκ, ένας υπεύθυνος για τις ποτάμιες συγκοινωνίες της Σλοβακίας.

Το κυρίως "πιάτο" του γεύματος των Ευρωπαίων ηγετών περιλάμβανε τις σχέσεις της ΕΕ με το Λονδίνο μετά το δημοψήφισμα υπέρ του Brexit.

"Η σύνοδος της Μπρατισλάβας ήταν μέχρι στιγμής μια ειλικρινής συζήτηση για τις επιλογές που έχουμε ώστε να προχωρήσει προς τα εμπρός η ΕΕ. Βρισκόμαστε στην ίδια βάρκα – κυριολεκτικά", ήταν το μήνυμα που έστειλε στο Twitter ο πρωθυπουργός της Μάλτας Τζόζεφ Μούσκατ.

Για να κυλήσει πιο ευχάριστα η συζήτηση, οι Ευρωπαίοι ηγέτες μπόρεσαν να γευτούν το λευκό κρασί της Σλοβακίας που, όπως είπε με υπερηφάνεια ο Φίτσο, είναι "παγκόσμιας κλάσης".

Το πρόγραμμα της συνόδου περιλάμβανε επίσης μια επίσκεψη στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το Danubiana Meulensteen Art Museum στο Κούνοβο, κοντά στα σύνορα της Σλοβακίας με την Αυστρία και την Ουγγαρία, όμως ματαιώθηκε λόγω της χαμηλής στάθμης των υδάτων του Δούναβη. Όπως εξήγησε ο Σλοβάκος πρωθυπουργός, το κρουαζιερόπλοιο είναι αδύνατον να πιάσει στην Ντανουμπιάνα, γι' αυτό θα επιστρέψει στην Μπρατισλάβα.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr