Στα σύνορα Νεπάλ-Θιβέτ βρίσκονται σε εξέλιξη επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης την Πέμπτη (27/08), με τα συνεργεία να αναζητούν περισσότερους από 1.000 ανθρώπους που αγνοούνται μετά τις αιφνίδιες πλημμύρες και τις κατολισθήσεις. Η καταστροφή έχει αφήσει πίσω της τουλάχιστον 165 νεκρούς, ενώ ολόκληρα χωριά παρασύρθηκαν από τα ορμητικά νερά και τα φερτά υλικά.
Την ίδια ώρα, ένα συγκλονιστικό βίντεο από κάμερες ασφαλείας στην κινεζική πλευρά των συνόρων καταγράφει τη στιγμή που ένας τεράστιος όγκος λάσπης και συντριμμιών καταρρέει πάνω σε πολυώροφο κτίριο, το πρωί της Τετάρτης. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, το κτίριο καλύπτεται από τη λάσπη, ενώ δεκάδες άνθρωποι τρέχουν πανικόβλητοι για να απομακρυνθούν από το σημείο.
Το ορμητικό κύμα δεν άφησε τίποτα στο πέρασμά του, παρασύροντας λεωφορεία και αυτοκίνητα και προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές στην περιοχή.
Πολλοί από τους αγνοούμενους είναι ξένοι τουρίστες, δήλωσαν αξιωματούχοι για την καταστροφή, την οποία η Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία πιστεύει ότι προκλήθηκε από κατάρρευση παγετώνων που έστειλε μια ροή συντριμμιών να κατακλύζει περιοχές κατά μήκος της διαδρομής.
Το βουητό νερού και λάσπης που έμοιαζε με τσουνάμι έπληξε χωριά και πόλεις στην πορεία δύο ποταμών -των Μπότε Κόσι και Τρισούλι- με την αστυνομία του Νεπάλ να λέει ότι είχε ανακτήσει 162 πτώματα.
Ο πρωθυπουργός του Νεπάλ, ο Μπαλέντρα Σα, κάλεσε χθες το έθνος των Ιμαλαΐων να "παραμένει ενωμένο". "Το κράτος είναι στο πλευρό σας με όλα τα μέσα και τους πόρους του", διαβεβαίωσε.
Στην κινεζική πλευρά, η δημόσια τηλεόραση CCTV μετέδωσε επίσης πλάνα που δείχνουν ορμητικούς χειμάρρους που μεταφέρουν κλαδιά δέντρων και άλλα συντρίμμια, καθώς και πλημμυρισμένο δρόμο. Πάνω από 800 μέλη σωστικών συνεργείων, 150 οχήματα και ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά, καθώς και μικρά σκάφη, αναπτύχθηκαν στην περιοχή για να πάρουν μέρος στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, μετέδωσε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων Νέα Κίνα.
Γεγονός σπάνιο, ο κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ εκφράστηκε αμέσως μετά την καταστροφή, τονίζοντας πως "η απόλυτη προτεραιότητα είναι η κινητοποίηση όλων των μέσων για να αναζητηθούν και να διασωθούν οι αγνοούμενοι, να απομακρυνθούν εσπευσμένα και να μετεγκατασταθούν κάτοικοι σε κίνδυνο, να θεραπευτούν το ταχύτερο οι τραυματίες και να περιοριστεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό ο αριθμός των θυμάτων".
Στην άλλη πλευρά, στο Νεπάλ, δυνάμεις επιβολής της τάξης συνέχισαν επιχειρήσεις εσπευσμένης απομάκρυνσης οικογενειών που ζουν σε περιοχές που διατρέχουν κίνδυνο να πλημμυρίσουν και σωστικά συνεργεία τις έρευνες για επιζώντες μέσα σε βουνά λάσπης και συντριμμιών, αφού χείμαρροι έθαψαν τους χαμηλότερους ορόφους πολλών κτιρίων.
Χωριά "σβήστηκαν από τον χάρτη"
Ανάμεσα στους ξένους που αγνοούνται είναι 142 υπήκοοι Ινδίας, καθώς και υπήκοοι της Βρετανίας, της Μαλαισίας, της Αυστραλίας, της Ολλανδίας, των ΗΠΑ, της Πορτογαλίας, της Νότιας Αφρικής, της Νότιας Κορέας και της Ουκρανίας, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δώσει στη δημοσιότητα οι αρχές του Νεπάλ.
Η Αυστραλία έκανε λόγο για 34 υπηκόους της που αγνοούνται, η Ιαπωνία για 5, η Ουκρανία για 53, η Νότια Κορέα για 9.
"Ολόκληρα χωριά και αγορές σβήστηκαν από τον χάρτη", τόνισε ο Ντέιβιντ Φίσερ, αξιωματούχος στο Νεπάλ της Διεθνούς Ομοσπονδίας Συλλόγων Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου.
Η οργάνωση ανέφερε πως διανέμει υλικά πρώτης ανάγκης, ιδίως κουβέρτες, φαρμακεία, φορεία, νεκρικούς σάκους. Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών του Νεπάλ Σισίρ Χανάλ, ποτάμι μπορεί να εμποδιζόταν προτού βρει βίαια δίοδο, προκαλώντας ξαφνική και ισχυρή άνοδο των υδάτων και υπερχείλιση.
Η νεπαλική αρχή μείωσης και διαχείρισης των κινδύνων καταστροφών από την πλευρά της έκανε λόγο, επικαλούμενη δορυφορικές εικόνες της Planet Labs, για "κατολίσθηση χιονιού και βράχων" στα σύνορα Κίνας-Νεπάλ που ενδέχεται να προκάλεσαν την πλημμύρα.
Αναζητώντας αγνοούμενο αδελφό
Κάτοικοι έχουν υποστεί πολύ βαθύ τραύμα από την καταστροφή, ενώ ειδικοί προειδοποιούν πως αν συνεχίσουν να υπάρχουν φραγμοί σε ποτάμια ή ρέματα ενδέχεται να υπάρξει νέα πλημμύρα.
"Μου τηλεφώνησε ο κουνιάδος μου το πρωί. Έκλαιγε, μου είπε ότι το σπίτι τους πλημμύρισε ολόκληρο. Τρία μέλη της οικογένειας διασώθηκαν, αλλά ο αδελφός του αγνοείται ακόμη", είπε ο Ραζού Μπαντέλ, 56 ετών.
Τι μπορεί να προκάλεσε τις φονικές πλημμύρες στο Νεπάλ
Τα ακριβή αίτια της τραγωδίας δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί επισήμως. Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών του Νεπάλ έκανε λόγο για σεισμό μεγέθους 4,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ.
Το φερόμενο χτύπημα αυτό του Εγκέλαδου -σύμφωνα με την πρώτη εκτίμηση- προκάλεσε κατολίσθηση που έφραξε τον ποταμό Μπότε Κόσι, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει η καταστροφική πλημμύρα.
Ωστόσο, η πιο πρόσφατη ανάλυση του Γεωλογικού Ινστιτούτου των ΗΠΑ (USGS) υποδεικνύει ότι δεν σημειώθηκε σεισμός, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με το τι προκάλεσε την ίδια την κατολίσθηση.
Μια πιθανότητα είναι ότι το νερό από τις βροχοπτώσεις ή το λιώσιμο των πάγων να αποσταθεροποίησε το έδαφος ή τον πάγο, προκαλώντας μια αλυσιδωτή αντίδραση.
Είναι γνωστό ότι η κλιματική αλλαγή επιταχύνει το λιώσιμο των παγετώνων στην περιοχή Ιντού Κους-Ιμαλαΐων, ωστόσο οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι είναι πολύ νωρίς για να προσδιοριστεί ακριβώς ο ρόλος της στο συγκεκριμένο συμβάν.
Οι επιστήμονες προσπαθούν τώρα να ανασυνθέσουν τη χρονική αλληλουχία των γεγονότων.
Θα εξετάσουν δορυφορικές εικόνες από το ακριβές σημείο της κατολίσθησης, θα ελέγξουν εάν υπήρξε ξαφνική αποστράγγιση λιμνών παγετώνα και πού ενδέχεται να φράχτηκε το ποτάμι, ενώ θα αναλύσουν και δεδομένα σχετικά με τις πρόσφατες βροχοπτώσεις.
Ένας τεράστιος όγκος υλικών κινήθηκε ορμητικά προς πόλεις του βόρειου Νεπάλ, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που προσελκύουν ορειβάτες-τουρίστες και προσκυνητές.
Νεπάλ: Η κατάρρευση παγετώνα πιθανότερη αιτία της τραγωδίας σύμφωνα με ειδικούς
Δορυφορικές εικόνες που καταγράφουν την περιοχή πριν και μετά την καταστροφή από το Planet Labs, τις οποίες ήλεγξε το Reuters, δείχνουν την καταπράσινη, πλούσια σε βλάστηση βουνοπλαγιά να είναι πλέον θαμμένη κάτω από συντρίμμια και πέτρες.
"Επιβεβαιώνεται ότι ένα σημαντικό τμήμα του κατώτερου μετώπου του παγετώνα κατέρρευσε, προκαλώντας το φαινόμενο -πιθανότατα παρασύροντας ή συμπεριλαμβάνοντας σημαντική ποσότητα βράχων και ιζημάτων", δήλωσε ο Βίκραμ Γκούπτα, ειδικός στην τεχνική γεωλογία και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Σικίμ της Ινδίας.
Ο γεωλόγος Νταν Σούγκαρ, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι, σημείωσε πως οι εικόνες φαίνεται να δείχνουν ότι ένας μεγάλος όγκος χιονιού έλιωσε το διάστημα των 24 ωρών πριν από την καταστροφή.
"Ορισμένοι από τους παγετώνες στην κοιλάδα ήταν καλυμμένοι από χιόνι χθες και σήμερα είναι ως επί το πλείστον γυμνοί πάγοι. Με άλλα λόγια, και χωρίς να έχω δει ακόμη τα δεδομένα από κάποιον μετεωρολογικό σταθμό, πιθανότατα επικρατούσαν υψηλές θερμοκρασίες", δήλωσε.
Τα χιονισμένα βουνά του Νεπάλ έχουν χάσει σχεδόν το ένα τρίτο των πάγων τους μέσα σε 30 χρόνια, λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, ανέφεραν τα Ηνωμένα Έθνη το 2023.
Ο Οργανισμός πρόσθεσε την ίδια χρονιά ότι οι παγετώνες στο Νεπάλ, το οποίο βρίσκεται ανάμεσα στην Ινδία και την Κίνα -δύο χώρες που έχουν από τις μεγαλύτερες εκπομπές άνθρακα- έλιωσαν με 65% ταχύτερο ρυθμό την τελευταία δεκαετία σε σύγκριση με την προηγούμενη.
"Αυτό που μπορώ να δω στις πρωινές δορυφορικές εικόνες από το Planet Labs, το χαμηλότερο τμήμα του παγετώνα αποσπάστηκε σε υψόμετρο περίπου 5.200 μέτρων και έπεσε πάνω στον πυθμένα της κοιλάδας, 1.200 μέτρα πιο κάτω", εξήγησε ο Σούγκαρ.
Σημείωσε επίσης πως η κατασκευαστική δραστηριότητα θα μπορούσε να είναι ένας παράγοντας και "εάν η κλιματική αλλαγή διαδραμάτισε έναν ρόλο είναι κάτι που αναμφίβολα θα ερευνήσουμε στο εγγύς μέλλον".
Οι αρχικές πληροφορίες μιλούσαν επίσης για έναν σεισμό στην περιοχή που θα μπορούσε να έχει προκαλέσει μια χιονοστιβάδα και να οδηγήσει στις πλημμύρες, όμως ο Πρακάς Ποκχαρέλ, ένας γεωλόγος στην Αρχή, διευκρίνισε πως δεν είναι ακόμη σαφές τι οδήγησε στην τραγωδία.
"Οι ξαφνικές πλημμύρες προκλήθηκαν από μια χιονοστιβάδα πάγου και βράχων στην πλευρά του Νεπάλ", επισήμανε ο Ποκχαρέλ, ο οποίος εξέτασε τις εικόνες από το Planet Labs.
Η εικόνα παραμένει δραματική, με ολόκληρα χωριά να έχουν παρασυρθεί, ενώ οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης συνεχίζονται.
Τα σύνορα βρίσκονται περίπου 64,4 χιλιόμετρα (40 μίλια) βόρεια του Κατμαντού, της πρωτεύουσας του Νεπάλ.
Αρκετά υδροηλεκτρικά έργα βρίσκονται στις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο, στην ορεινή περιοχή Ράσουα, με πληθυσμό περίπου 50.000 κατοίκων.
Η Αρχή Διαχείρισης Καταστροφών του Νεπάλ επιβεβαίωσε, από την πλευρά της, πως η πλημμύρα σημειώθηκε στον ποταμό Λχέντε, εξαιτίας μιας κατολίσθησης η οποία καταγράφηκε σε απόσταση περίπου 20 χιλιομέτρων βορειοανατολικά των συνόρων Νεπάλ - Κίνας.
Ο στρατός του Νεπάλ έχει κινητοποιήσει εναέρια μέσα καθώς κάτοικοι περιοχών στις όχθες ποταμού τηλεφώνησαν ζητώντας να τους απομακρύνουν εσπευσμένα ελικόπτερα.
Οι πλημμύρες και οι κατολισθήσεις είναι συχνές την περίοδο του καλοκαιρινού μουσώνα (Ιούνιος-Σεπτέμβριος) στο Νεπάλ, στο Θιβέτ και σε όλη τη νότια Ασία.
Τον Ιούλιο του 2025, 17 άνθρωποι είχαν κηρυχτεί αγνοούμενοι εξαιτίας κατολίσθησης κοντά στη Γκιρόνγκ, είχε μεταδώσει τότε το Νέα Κίνα. Σύμφωνα με επιστήμονες, η κλιματική αλλαγή αυξάνει την ένταση και τη συχνότητα τέτοιων φαινομένων.