Τις συνθήκες που επικρατούν στον Άρη την ώρα που ξεκινά μια νέα ημέρα κατέγραψε το Curiosity, με τη NASA να παρουσιάζει μια εντυπωσιακή εικόνα από την επιφάνεια του πλανήτη. Η λήψη έγινε καθώς το ρόβερ συνεχίζει την πορεία του στις πλαγιές του Όρους Σαρπ, μέσα στον Κρατήρα Γκέιλ.
Το τοπίο που αποτυπώνεται στη φωτογραφία έχει έντονες αντιθέσεις. Οι ακτίνες του πρωινού Ήλιου πέφτουν πάνω σε σχηματισμούς βράχων που έχουν διαμορφωθεί από γεωλογικές διεργασίες δισεκατομμυρίων ετών, ενώ στο βάθος ξεχωρίζουν οι χαρακτηριστικές κορυφογραμμές που έχει σμιλεύσει ο άνεμος.
Ο Ασουίν Βασαβάντα, επιστήμονας του Εργαστηρίου Αεριοώθησης (JPL) της NASA στην Καλιφόρνια και επικεφαλής επιστήμονας της αποστολής Curiosity, περιέγραψε την εικόνα ως ένα τοπίο που θα μπορούσε να θυμίζει τη Γη, αλλά με σαφείς διαφορές.
"Αυτή η σκηνή έχει μια αγριότητα που μου θυμίζει ταξίδι στο Μόνιουμεντ Βάλεϊ της Αριζόνα. Μπορείς σχεδόν να νιώσεις τη σιωπή και τον απέραντο ανοιχτό χώρο κάτω από τον ουρανό. Όσο οικείο κι αν ακούγεται όμως αυτό, ο ουρανός είναι πορτοκαλί και η ανατολή του Ηλίου έχει αποχρώσεις του μπλε. Μοιάζει με τη Γη, αλλά είναι σίγουρα ο Άρης", σημείωσε.
Ένα διαφορετικό γεωλογικό τοπίο
Η λήψη πραγματοποιήθηκε με την κάμερα Mastcam περίπου μία ώρα μετά την ανατολή. Το Curiosity βρισκόταν σε σημείο από το οποίο μπορούσε να καταγράψει ένα στρώμα πετρωμάτων που παρουσιάζει σημαντικές διαφορές σε σχέση με εκείνα που έχει εξετάσει κατά την προηγούμενη διαδρομή του.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι οι βράχοι μπορεί να προέρχονται από υλικό που μεταφέρθηκε στην περιοχή μέσω του ανέμου. Ανάμεσα στα πιθανά υλικά που εξετάζονται είναι η άμμος, αλλά και ηφαιστειακή τέφρα που ενδέχεται να είχε μεταφερθεί από γειτονικές ηφαιστειακές δραστηριότητες.
"Οι φωτεινές, οδοντωτές κορυφές στο βάθος είναι ένα στρώμα πετρωμάτων που διαφέρει σημαντικά στην όψη από όλα τα στρώματα που έχει διασχίσει το ρόβερ μέχρι στιγμής. Πιστεύουμε ότι κάποτε ήταν ίζημα που μεταφέρθηκε από τον άνεμο, ενδεχομένως άμμος ή ακόμη και στάχτη από γειτονική ηφαιστειακή δραστηριότητα που αποτέθηκε στον κρατήρα", δήλωσε ο Βασαβάντα.
Η δράση του ανέμου δεν σταμάτησε όμως όταν το ίζημα μετατράπηκε σε πέτρωμα. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η διάβρωση συνέχισε να τροποποιεί την επιφάνειά του, δημιουργώντας τις χαρακτηριστικές κορυφογραμμές που ονομάζονται γιαρντάνγκ.
"Αφού το ίζημα σκληρύνθηκε και έγινε πέτρωμα, ο άνεμος επί αιώνες το σμίλευσε σε κορυφογραμμές που ονομάζονται γιαρντάνγκ (yardangs)".
Ένα γεωλογικό "κενό" στο Όρος Σαρπ
Η ηλικία του στρώματος εκτιμάται σε περίπου 3 δισεκατομμύρια χρόνια. Η έκτασή του φτάνει περίπου τα 16 χιλιόμετρα στη βορειοδυτική πλευρά του Όρους Σαρπ, όμως η θέση του μέσα στη γεωλογική ακολουθία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Το στρώμα δεν φαίνεται να αποτελεί συνέχεια των υποκείμενων πετρωμάτων του βουνού. Αντίθετα, οι επιστήμονες θεωρούν ότι τοποθετήθηκε σε μεταγενέστερη φάση, πάνω από μια περιοχή όπου είχε προηγηθεί διάβρωση.
"Ωστόσο, το στρώμα των γιαρντάνγκ δεν φαίνεται να αποτελεί μέρος της συνεχούς αλληλουχίας στρωμάτων που συνθέτουν τη γεωλογική "τουάρτα” του Όρους Σαρπ. Προστέθηκε λίγο αργότερα. Βρίσκεται πάνω από αυτό που οι γεωλόγοι ονομάζουν ασυμφωνία: ένα χρονικό κενό όπου τα προηγούμενα στρώματα διαβρώθηκαν πριν αποτεθούν νέα στρώματα στην κορυφή τους", εξήγησε ο Βασαβάντα.
Η πολυετής πορεία του Curiosity
Το Curiosity έφτασε στον Άρη το 2012, όταν προσεδαφίστηκε στον Κρατήρα Γκέιλ, κοντά στον ισημερινό. Από το 2014 κινείται σταδιακά προς τις υψηλότερες περιοχές του Όρους Σαρπ, το οποίο υψώνεται περίπου 5 χιλιόμετρα πάνω από τον πυθμένα του κρατήρα.
Κατά τη διάρκεια αυτής της πορείας έχει ήδη κερδίσει περισσότερα από 1.000 μέτρα υψομέτρου. Η NASA χαρακτηρίζει την επίδοση αυτή ως τη μεγαλύτερη ανάβαση που έχει πραγματοποιήσει ρόβερ στην επιφάνεια του Άρη.
Τι ψάχνουν οι επιστήμονες στα στρώματα του βουνού
Η εξερεύνηση του Όρους Σαρπ επιτρέπει στους επιστήμονες να "διαβάζουν" διαφορετικές περιόδους της ιστορίας του Άρη μέσα από τα πετρώματα. Κάθε στρώμα μπορεί να προσφέρει πληροφορίες για τις περιβαλλοντικές συνθήκες που επικρατούσαν όταν σχηματίστηκε.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα στοιχεία που δείχνουν ότι η περιοχή φιλοξενούσε στο παρελθόν λίμνες και ρυάκια. Τα ευρήματα ενισχύουν την εικόνα ενός αρχαίου Άρη με περισσότερο νερό και θερμότερο κλίμα από το σημερινό.
Το επόμενο σημαντικό ορόσημο για το Curiosity είναι η άφιξη στην περιοχή των γιαρντάνγκ. Σύμφωνα με τον Βασαβάντα, αυτό θα μπορούσε να συμβεί το 2027 ή το 2028. Εκεί το ρόβερ θα επιχειρήσει να εξετάσει λεπτομερώς τα πετρώματα και να αναζητήσει νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο σχηματίστηκε το συγκεκριμένο τμήμα του Όρους Σαρπ.
Παράλληλα με τη γεωλογική έρευνα, η αποστολή Curiosity εξετάζει την ιστορία του κλίματος του πλανήτη και το κατά πόσο οι αρχαίες συνθήκες στον Άρη θα μπορούσαν να είχαν επιτρέψει την εμφάνιση μικροβιακής ζωής.