Ουκρανία: Ακόμα μια ευκαιρία στη διπλωματία;

Θα είναι η συνάντηση της Γενεύης για την Ουκρανία μια ουσιαστική προσπάθεια εξεύρεσης διεξόδου από την κρίση ή απλά ένας «διάλογος κωφών»; - Οι θέσεις των παιχτών και οι επιδιώξεις τους

oukrania-akoma-mia-eukairia-sti-diplwmatia
|
SHARE THIS
0
SHARES

Η τετραμερής συνάντηση της 17ης Απριλίου στη Γενεύη για την Ουκρανία φέρνει, για πρώτη φορά, όλους τους εμπλεκόμενους (Ρωσία, ΗΠΑ, Ευρωπαϊκή Ενωση και Ουκρανία) γύρω από ένα τραπέζι για να συζητήσουν, κατ' αρχήν, την αποκλιμάκωση της ουκρανικής κρίσης και στη συνέχεια μια συμβιβαστική διευθέτηση. Δίνεται στους παίχτες η ευκαιρία να δώσουν στη διπλωματία ακόμα μια ευκαιρία. Παρότι θα είναι δύσκολο η συνάντηση αυτή να καταλήξει σε τελική συμφωνία, δεν είναι απίθανο να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο το οποίο να αποτελέσει τη βάση για τις επόμενες διπλωματικές κινήσεις. Ωστόσο, οι προσδοκίες παραμένουν συγκρατημένες καθώς η διπλωματία δεν έχει καταφέρει μέχρι τώρα να οδηγήσει σε έξοδο από την κρίση.

Για να υπάρξει θετική εξέλιξη οι εμπλεκόμενοι θα πρέπει να δείξουν ρεαλισμό, διάθεση συμβιβασμού και να μην μείνουν περιχαρακωμένοι γύρω από τις μέχρι τώρα θέσεις τους

Για να υπάρξει θετική εξέλιξη οι εμπλεκόμενοι θα πρέπει να δείξουν ρεαλισμό, διάθεση συμβιβασμού και να μη μείνουν περιχαρακωμένοι γύρω από τις μέχρι τώρα θέσεις τους. Είναι προφανές ότι, ενόψει της συνάντησης της Πέμπτης, οι παίχτες έκαναν τις προηγούμενες μέρες ότι μπορούσαν για να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική τους θέση. Ετσι εξηγείται, σε μεγάλο βαθμό, η υποδαύλιση από τη Μόσχα των αναταραχών στην ανατολική Ουκρανία και η ανάπτυξη δυνάμεων στα σύνορα με τη χώρα και, από την άλλη, η επιχείρηση από τις ουκρανικές δυνάμεις για έλεγχο του ανατολικού μέρους της Ουκρανίας.

Οι παίχτες σε θέση «μάχης»

Ποιά είναι η θέση των παιχτών σ' αυτή τη δύσκολη και σκληρή διαπραγμάτευση;

Ρωσία: η Μόσχα, έχοντας κάνει όλο το προηγούμενο διάστημα επίδειξη δύναμης, έρχεται στη συνάντηση επιδιώκοντας να διασφαλίσει ότι η επιρροή της στην Ουκρανία και στην περιοχή ευρύτερα θα παραμείνει αναλλοίωτη. Γι' αυτό θα επιμείνει σε συνταγματικές μεταρρυθμίσεις οι οποίες θα διαμορφώσουν ένα αποκεντρωμένο σύστημα διακυβέρνησης στην Ουκρανία με ισχυρή διοικητική αυτονομία στις ανατολικές περιοχές. Την προοπτική αυτή φαίνεται να συζητά το Κίεβο.

Οι άλλες δύο επιλογές που έχει ενώπιόν της η Μόσχα, δηλαδή η προσάρτηση της ανατολικής Ουκρανίας αλά Κριμαία ή η εισβολή θα είναι καταστροφικές για τη Ρωσία καθώς δεν θα αφήσουν πολλά περιθώρια στη Δύση εκτός από το να αντιδράσει δυναμικά. Μπορεί η Δύση να έχει αποκλείσει τη στρατιωτική εμπλοκή στην περιοχή, ωστόσο θα αναγκαστεί να υιοθετήσει σκληρότερη στάση εάν η Μόσχα επέμβει άμεσα στην ανατολική Ουκρανία.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν, μετά τις εξελίξεις στην ανατολική Ουκρανία, είναι ακόμα πιο απομονωμένος διεθνώς

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν, μετά τις εξελίξεις στην ανατολική Ουκρανία, είναι ακόμα πιο απομονωμένος διεθνώς. Αυτό ήταν εμφανές κατά την τελευταία συνεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την Ουκρανία όπου η Κίνα, η οποία μέχρι τώρα διατηρούσε μια θετική διάθεση προς τη Μόσχα, έδειξε να ανησυχεί από τις κινήσεις Πούτιν. Εάν ο ρώσος πρόεδρος δεν επιδείξει πραγματισμό και συνεχίσει τη μέχρι τώρα πολιτική του ενδεχομένως να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο ενός μπούμερανγκ.

Ηνωμένες Πολιτείες: όλο αυτό το διάστημα η Ουάσιγκτον περιορίστηκε σε οικονομικές κυρώσεις και αυστηρά μηνύματα προς τη Μόσχα. Εκανε, δε, σαφές ότι δεν πρόκειται να εμπλακεί στρατιωτικά στην περιοχή. Αναλυτές εκτιμούν ότι η στρατηγική Ομπάμα είναι η σταδιακή αύξηση της πίεσης προς τον Πούτιν ανάλογα με τις κινήσεις που θα κάνει. Στόχος είναι η Μόσχα να πληρώσει μακροπρόθεσμα μεγάλο τίμημα για την πολιτική της στην Ουκρανία. Μέσα στο πλαίσιο αυτό η Ουάσιγκτον δεν αποκλείει ακόμα και την εμπλοκή του ΝΑΤΟ με την αποστολή συμμαχικών στρατευμάτων στις χώρες της Βαλτικής και νέες κυρώσεις που θα πλήξουν τον τομέα των εξαγωγών ενέργειας και όπλων.

Τα αποτελέσματα της συνάντησης της Γενεύης θα καθορίσουν την περαιτέρω στάση των ΗΠΑ. Εαν ο Βλαντιμίρ Πούτιν συνεχίσει να τραβά το σχοινί, η κυβέρνηση Ομπάμα θα πιέσει τους Ευρωπαίους εταίρους της να συντονιστούν μαζί της σε νέες αυστηρότερες κυρώσεις. Μια όχι και τόσο εύκολη υπόθεση. Στη Γενεύη ο Τζον Κέρι θα επιδιώξει να βρεθεί μια συμβιβαστική φόρμουλα η οποία θα διασφαλίζει την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και θα χαλιναγωγεί τις επεκτατικές διαθέσεις της Μόσχας.

Ο Τζον Κέρι θα επιδιώξει να βρεθεί μια συμβιβαστική φόρμουλα η οποία θα διασφαλίζει την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας

Ευρωπαϊκή Ενωση: η Ενωση εφάρμοσε, μέχρι στιγμής, μια πολιτική «light κυρώσεων» προς τη Ρωσία. Θα ήθελε, δε, να αποφύγει νέες και αυστηρότερες κυρώσεις οι οποίες θα προκαλούσαν σοβαρά προβλήματα στην ενεργειακή και οικονομική σταθερότητα πολλών κρατών-μελών της Ενωσης. Στη Γενεύη η Κάθριν Αστον θα προσπαθήσει να γεφυρώσει το χάσμα έτσι ώστε να αποτραπεί κλιμάκωση της κρίσης που θα ανάγκαζε την ΕΕ να υιοθετήσει αυστηρότερη πολιτική προς τη Μόσχα.

Εάν η διπλωματία αποτύχει να φέρει αποτελέσματα, η Ε.Ε. θα αντιμετωπίσει εσωτερικούς κραδασμούς καθώς δεν υπάρχει ενιαία πολιτική για αντιμετώπιση των ρωσικών κινήσεων στην Ουκρανία. Η καθολική καταδίκη της Μόσχας παραμένει κυρίως σε ρητορικό επίπεδο. Σε κάθε περίπτωση, πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής στην ουκρανική κρίση έχει το Βερολίνο που είναι ο προνομιακός συνομιλητής της Μόσχας.

Αξίζει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι η κρίση αυτή ενίσχυσε τη συνοχή του ΝΑΤΟ το οποίο επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο. Αυτή είναι μια εξέλιξη η οποία δεν έχει περάσει απαρατήρητη από τη Μόσχα και ενδεχομένως να λειτουργήσει αποτρεπτικά προς τη ρωσική κυβέρνηση.

Ουκρανία: η ουκρανική κυβέρνηση είναι ο «αδύναμος κρίκος». Αμεση επιδίωξή της είναι να αποτρέψει ενδεχόμενη εισβολή της Ρωσίας και να εξασφαλίσει ότι δεν θα αμφισβητηθεί η κυριαρχία της στην επικράτεια της Ουκρανίας. Θέλει, επίσης, να διασφαλίσει ότι τα αποτελέσματα των εκλογών του ερχόμενου Μαίου θα γίνουν αποδεκτά από όλους συμπεριλαμβανομένης και της Μόσχας.

Προς αυτή την κατεύθυνση φαίνεται να συζητά ακόμα και την παραχώρηση περιορισμένης αυτονομίας σε ρωσόφωνες περιοχές μέσα σε ένα ομοσπονδιακό συνταγματικό πλαίσιο. Ενδεχομένως η φόρμουλα αυτή να λειτουργήσει θετικά για να βρεθεί μια αμοιβαία αποδεκτή διευθέτηση.

Μένει να δούμε, ωστόσο, εάν η συνάντηση της Γενεύης θα είναι, τελικά, μια ουσιαστική προσπάθεια εξεύρεσης διεξόδου από την κρίση ή απλά ένας «διάλογος κωφών» ο οποίος θα κλιμακώσει ακόμα περισσότερο την κρίση με απρόβλεπτες συνέπειες.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook