Στις 10 το βράδυ της Δευτέρας, ένας στρατιώτης από την Ουκρανία έγραψε ένα μήνυμα πάνω σε ένα drone αυτοκτονίας. "Η γέφυρα γ@@@κε", έγραφε, ενώ ακριβώς από κάτω πρόσθεσε: "Εμείς θα αντέξουμε και η Μόσχα θα πέσει".
Σύμφωνα με τον Guardian, το μη επανδρωμένο αεροσκάφος θα κατευθυνόταν με μεγάλη ταχύτητα προς τον στόχο του, περίπου 500 χιλιόμετρα νοτιότερα.
Συνήθως, οι στρατιώτες που είχαν συγκεντρωθεί σε αυτό το λασπωμένο χωράφι στην κεντρική Ουκρανία πραγματοποιούσαν επιθέσεις εναντίον διυλιστηρίων πετρελαίου βαθιά μέσα στη Ρωσία.
Τους τελευταίους μήνες, η αποστολή αυτή είχε γίνει σχεδόν ρουτίνα, καθώς είχαν πλήξει τόσες πολλές εγκαταστάσεις.
Ωστόσο, εκείνο το βράδυ ο στόχος ήταν διαφορετικός. Επρόκειτο για μια κατασκευή άμεσα συνδεδεμένη με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τις μεγαλεπήβολες αυτοκρατορικές φιλοδοξίες του. "Γνωρίζαμε ποιος ήταν ο στόχος. Όλοι ήταν ενθουσιασμένοι και ανυπομονούσαν", δήλωσε στον Guardian ένας από τους συμμετέχοντες στην ειδική επιχείρηση, ο οποίος χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο "Λέον".
Το 7ο Κέντρο Πληγμάτων Μεγάλου Βεληνεκούς, στο οποίο υπηρετεί, ανήκει στην ταξιαρχία "Τα Πουλιά του Μαγιάρ", που πήρε το όνομά της από το διακριτικό κλήσης του ιδρυτή της, Ρόμπερτ Μπρόβντι, επικεφαλής των ουκρανικών δυνάμεων μη επανδρωμένων συστημάτων.
"Κανείς δεν ενθουσιάζεται πια με τα διυλιστήρια πετρελαίου. Αυτό ήταν διαφορετικό", πρόσθεσε. Οι στρατιώτες προετοιμάστηκαν για την εκτόξευση και στη συνέχεια παρακολούθησαν το drone, που έμοιαζε με διπλάνο και ήταν φορτωμένο με εκρηκτικά, να χάνεται πάνω από τις στέπες της νότιας Ουκρανίας.
Εκατοντάδες drones κατευθύνθηκαν προς τη γέφυρα
Τις επόμενες τέσσερις ώρες, εκατοντάδες ουκρανικά drones κατευθύνθηκαν προς τη γέφυρα του Κερτς, πετώντας αρχικά πάνω από την ξηρά και στη συνέχεια πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα. Τις πρώτες πρωινές ώρες έφτασαν στην περιοχή της γέφυρας, που συνδέει τη Ρωσία με την κατεχόμενη Κριμαία.
Η γέφυρα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα της εξουσίας του Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος την εγκαινίασε το 2018, τέσσερα χρόνια μετά την κατάληψη της Κριμαίας από τη Ρωσία. Μάλιστα, ο ίδιος είχε διασχίσει τη γέφυρα οδηγώντας ένα φορτηγό Kamaz.
Η Μόσχα παρουσίαζε τη γέφυρα ως μια απόρθητη κατασκευή, ενώ για το Κίεβο αποτελούσε σύμβολο της ρωσικής κυριαρχίας στην Κριμαία. Η Ουκρανία είχε επιχειρήσει άλλες δύο φορές να την καταστρέψει, το 2022 με φορτηγό γεμάτο εκρηκτικά και το 2023 με θαλάσσιο drone.
Το σχέδιο
Αυτή τη φορά, οι Ουκρανοί ακολούθησαν ένα διαφορετικό σχέδιο, πραγματοποιώντας την επίθεση σε διαδοχικά στάδια. "Ήταν μια καλά συντονισμένη επιχείρηση. Κύματα drones ξεκίνησαν από διαφορετικές τοποθεσίες. Ο στόχος ήταν να υπερφορτωθεί το καλά οργανωμένο σύστημα αεράμυνας της Ρωσίας και όχι να πληγεί απευθείας η ίδια η γέφυρα", εξήγησε ο Λέον, ένας από τους στρατιώτες που συμμετείχαν στην επιχείρηση.
Στην πράξη, το πρώτο κύμα των drones είχε στόχο να απασχολήσει τη ρωσική αεράμυνα, αναγκάζοντας τις ρωσικές δυνάμεις να επικεντρωθούν στην αναχαίτισή τους.
Στη συνέχεια, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν την επιχείρηση, ακολούθησε ένα δεύτερο κύμα drones, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για τη μετάδοση σημάτων επικοινωνίας, ώστε να διευκολυνθεί η επόμενη φάση της επίθεσης.
Πώς οι Ουκρανοί φέρονται να παρέκαμψαν τους αμερικανικούς περιορισμούς
Στο παρελθόν, οι ουκρανικές μονάδες χρησιμοποιούσαν το Starshield, τη στρατιωτική εκδοχή του Starlink, για επιθέσεις μεσαίου βεληνεκούς σε κατεχόμενα εδάφη. Το δορυφορικό δίκτυο διαδικτύου ανήκει στην εταιρεία SpaceX του Έλον Μασκ και εποπτεύεται από το Πεντάγωνο και την κυβέρνηση Τραμπ. Ωστόσο, πριν από δέκα ημέρες επιβλήθηκαν μυστηριωδώς περιορισμοί στα ουκρανικά drones, με αποτέλεσμα να μην μπορούν πλέον να πετούν με ταχύτητα μεγαλύτερη των 161 χιλιομέτρων την ώρα.
Η SpaceX επιμένει ότι δεν έχει επιβληθεί κανένας περιορισμός ταχύτητας, κάτι που ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι υποστηρίζει ότι δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Το βράδυ της Δευτέρας, φαίνεται ότι το Κίεβο κατάφερε να παρακάμψει τους αμερικανικούς περιορισμούς, δημιουργώντας ένα δικό του, ιδιαίτερα προηγμένο και καινοτόμο σύστημα μετάδοσης εικόνας και ραδιοεπικοινωνίας σε πραγματικό χρόνο.
Μόλις εγκαταστάθηκε το σύστημα αναμετάδοσης, μπορούσε να ξεκινήσει το τρίτο κύμα της επίθεσης. Αυτή τη φορά χρησιμοποιήθηκαν πύραυλοι cruise Flamingo, ουκρανικής κατασκευής, ικανοί να μεταφέρουν έως και 1.000 κιλά εκρηκτικών, ποσότητα αρκετή για να προκαλέσει σοβαρές ζημιές στη γέφυρα.
Άγνωστος αριθμός πυραύλων, τουλάχιστον τέσσερις σύμφωνα με ορισμένες αναφορές, εκτοξεύτηκε από τη νότια Ουκρανία με κατεύθυνση την Κριμαία.
Βίντεο από έναν από τους πυραύλους Flamingo καταγράφει την πορεία του προς τον στόχο. Η ενσωματωμένη κάμερα αποτυπώνει ένα απόκοσμο νυχτερινό τοπίο. Η γέφυρα αρχίζει να διακρίνεται μέσα στο γκρίζο φόντο και ξαφνικά εμφανίζεται μια τεράστια μεταλλική αψίδα. Αμέσως μετά, η μετάδοση διακόπτεται. Άλλα πλάνα καταγράφουν τη στιγμή της πρόσκρουσης, με μια πορτοκαλί πύρινη σφαίρα να φωτίζει το σκοτάδι.
Η καταστροφή στη γέφυρα του Κερτς
Οι φωτογραφίες που τραβήχτηκαν το πρωί της Τρίτης, μετά την επίθεση, αποκαλύπτουν εκτεταμένες καταστροφές. Μια τεράστια αψίδα είχε καταρρεύσει κατά τη διάρκεια της νύχτας στα νερά του στενού του Κερτς, παρασύροντας και ένα μεγάλο τμήμα σκυροδέματος από το οδικό κατάστρωμα. Η οδική διέλευση από τη γέφυρα δεν αναμένεται να αποκατασταθεί σύντομα, ενώ ζημιές υπέστη και η γειτονική σιδηροδρομική αψίδα. "Ήμασταν πολύ χαρούμενοι, ανταλλάσσαμε μηνύματα όλη τη νύχτα", δήλωσε ο Λέον.
Το μήνυμα στον Πούτιν πριν από τη συνάντηση με Τραμπ και Σι
Πηγή από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις ανέφερε ότι η χρονική στιγμή της επίθεσης δεν ήταν τυχαία. Η επιχείρηση, την οποία ο Ζελένσκι χαρακτήρισε "πρωτοφανή", πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση της Πέμπτης μεταξύ του Σι Τζινπίνγκ, του Ντόναλντ Τραμπ και του Βλαντίμιρ Πούτιν στη Σενζέν της Κίνας, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της APEC.
"Η γέφυρα είναι σύμβολο της διακυβέρνησης του Πούτιν. Η καταστροφή της στέλνει μήνυμα στους άλλους δύο μεγάλους ηγέτες ότι ο Πούτιν δεν είναι τόσο ισχυρός όσο προσποιείται", δήλωσε η πηγή.
Και πρόσθεσε: "Καταλαβαίνουμε ότι αυτό που κάναμε δείχνει στον κόσμο ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός. Ο Πούτιν είναι αδύναμος και ευάλωτος και μόλις το αποδείξαμε. Η επιχείρηση σχεδιάστηκε σκόπιμα για τη συγκεκριμένη ιστορική στιγμή. Το σχέδιο του Πούτιν ήταν να μπλοφάρει στη Σύνοδο για το πόσο ισχυρός είναι. Στην πραγματικότητα, δεν μπορεί καν να προστατεύσει τους σημαντικότερους και πιο συμβολικούς πυλώνες του καθεστώτος του".
Οι συνέπειες για τον ρωσικό στρατό
Πέρα από το πολιτικό πλήγμα που δέχθηκε ο Πούτιν ενόψει της συνάντησής του με τους άλλους δύο ηγέτες, η καταστροφή της γέφυρας του Κερτς έχει και πρακτικές συνέπειες. Από την προσάρτηση της Κριμαίας, η Ρωσία έχει στρατιωτικοποιήσει τη χερσόνησο, μετατρέποντάς την ουσιαστικά σε μια τεράστια οχυρωμένη στρατιωτική βάση.
Από το 2022, η περιοχή χρησιμοποιείται ως βάση εκτόξευσης drones και πυραύλων εναντίον του λιμανιού της Οδησσού και άλλων ουκρανικών πόλεων. Οι ρωσικές δυνάμεις κατοχής στη νότια Ουκρανία βασίζονταν στη γέφυρα για τον τακτικό ανεφοδιασμό τους με πυρομαχικά, εξοπλισμό και καύσιμα.
Με τη διέλευση να έχει διακοπεί εν μέρει —αν και σύμφωνα με πληροφορίες η σιδηροδρομική κυκλοφορία αποκαταστάθηκε την Τρίτη— η Ρωσία θα αναγκαστεί να χρησιμοποιήσει μια χερσαία διαδρομή που βρίσκεται υπό ουκρανικά πυρά.
Η διαδρομή αυτή συνδέει την περιφέρεια Ροστόφ της Ρωσίας με τις περιοχές της Ζαπορίζια και της Χερσώνας που ελέγχονται από τη Μόσχα. "Έχουμε διαταράξει τον ανεφοδιασμό τους προς την Κριμαία. Θα υπάρξουν πολλά προβλήματα για τον ρωσικό στρατό στον νότο", εκτίμησε ο Λέον.
Τα συντρίμμια από την επίθεση εμποδίζουν επίσης τη στενή θαλάσσια δίοδο στο στενό του Κερτς, που συνδέει την Αζοφική Θάλασσα με τη Μαύρη Θάλασσα. Η Αζοφική Θάλασσα μοιάζει πλέον με λίμνη, καθώς τα επιβατηγά οχηματαγωγά πλοία αδυνατούν να κινηθούν, ενώ τα κατεχόμενα λιμάνια της Μαριούπολης και του Μπερντιάνσκ έχουν αποκοπεί.
"Τους το ανταποδίδουμε"
Οι Ουκρανοί στρατιώτες επέστρεψαν από την αποστολή πανηγυρίζοντας. Όταν έφτασαν στο αρχηγείο τους, συγκεντρώθηκαν, όπως κάθε ημέρα, για να τηρήσουν ενός λεπτού σιγή στη μνήμη όσων έχουν σκοτωθεί στον αιματηρό πόλεμο της Ρωσίας. "Κάναμε την καθημερινή μας τελετουργία, όπως πάντα. Στη συνέχεια ακολούθησαν συγχαρητήρια για μια πολύ επιτυχημένη και σημαντική επιχείρηση", ανέφερε ο Λέον. Και κατέληξε: "Τους το ανταποδίδουμε".