"Οι νέοι στην Αλβανία είναι ολοένα και λιγότερο διατεθειμένοι να αποδεχτούν ένα σύστημα στο οποίο αισθάνονται αποκλεισμένοι από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και βλέπουν το μέλλον τους να καθορίζεται από πολιτικές διασυνδέσεις και όχι από τις ικανότητες, την προσπάθεια και την αξιοκρατία".
Με αυτά τα λόγια, η Οντέτα Σάνι, ακτιβίστρια του κινήματος Flamingo Revolution, περιγράφει στο TheTOC τη δυσαρέσκεια που, όπως υποστηρίζει, επικρατεί μεταξύ των νέων στην Αλβανία, την ώρα που οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται στη γειτονική χώρα.
Η ίδια, μιλώντας στο TheΤOC, εξηγεί πώς η τοπική διαμαρτυρία για την προστασία μίας περιοχής ιδιαίτερης περιβαλλοντικής σημασίας εξελίχθηκε σε ένα ευρύτερο κίνημα αμφισβήτησης της κυβέρνησης του Έντι Ράμα, με τους διαδηλωτές να ζητούν μέχρι και την παραίτηση του Αλβανού πρωθυπουργού.
Η Οντέτα Σάνι, αναφέρεται μεταξύ άλλων στον ρόλο των φοιτητών στις κινητοποιήσεις, καταγγέλλει περιστατικά αστυνομικής βίας και μιλά για κλίμα φόβου, υποστηρίζοντας ότι οι πολίτες διστάζουν να εκφραστούν δημόσια, υπό τον φόβο αντίποινων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, στο πλαίσιο του ρεπορτάζ του TheTOC, άτομα με τα οποία επιχειρήσαμε να επικοινωνήσουμε αρνήθηκαν να μιλήσουν, ακόμη και υπό καθεστώς ανωνυμίας, επικαλούμενα φόβο για πιθανές συνέπειες.
Πώς ξεκίνησαν οι διαμαρτυρίες στην Αλβανία
Σύμφωνα με την Flamingo Revolution, "οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν όταν μια ιδιωτική εταιρεία στην Αλβανία τοποθέτησε εμπόδια στην προστατευόμενη περιοχή του Πάρκου Ζβέρνετς. Τα σχέδια τουριστικής αξιοποίησης της περιοχής, που έχουν συνδεθεί με επενδυτικά συμφέροντα του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ, προκάλεσαν αντιδράσεις σχετικά με τις πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τη διαφάνεια των διαδικασιών.
Αρχικά, ένας μικρός αριθμός ανθρώπων συγκεντρώθηκε για να διαμαρτυρηθεί, επειδή κανείς δεν είχε ενημερωθεί επαρκώς για τον σκοπό αυτών των εμποδίων ή για το τι σχεδιαζόταν να γίνει στην περιοχή.
Η κατάσταση κλιμακώθηκε όταν προσλήφθηκαν ιδιωτικοί φύλακες ασφαλείας για να προστατεύουν τα εμπόδια και ένας από τους διαδηλωτές υπέστη βία. Το περιστατικό αυτό προσέλκυσε πολύ μεγαλύτερη προσοχή από την κοινή γνώμη. Οι άνθρωποι άρχισαν να συνειδητοποιούν ότι μια μεγάλη και πολύτιμη έκταση γης, σε μια περιοχή σημαντική από περιβαλλοντική άποψη, παραχωρούνταν προς αξιοποίηση χωρίς επαρκή ενημέρωση του κοινού ή διαφάνεια".
Επομένως, αυτό που ξεκίνησε ως μια τοπική διαμαρτυρία μετατράπηκε γρήγορα σε ένα ευρύτερο κίνημα ενάντια στον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις στην Αλβανία, ιδιαίτερα όταν διακυβεύονται η δημόσια γη, οι προστατευόμενες περιοχές και η φυσική κληρονομιά της χώρας.
"Η Flamingo Revolution γεννήθηκε μέσα από αυτό το αίτημα για διαφάνεια, λογοδοσία και για το δικαίωμα των πολιτών να έχουν λόγο στις αποφάσεις που επηρεάζουν τη χώρα τους", εξηγεί η Οντέτα Σάνι, μιλώντας στο TheTOC.
Η τουριστική επένδυση που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ
Ωστόσο όπως υποστηρίζει η οργάνωση, δεν στρέφεται κατά της οικογένειας Κούσνερ, λόγω της ταυτότητάς τους, ή επειδή θέλει να προχωρήσει στην επένδυση, αλλά διαφωνεί για τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση χειρίστηκε την επένδυση και τις συνθήκες υπό τις οποίες επιτρέπεται να προχωρούν τέτοιου είδους έργα.
"Όταν μια επένδυση αφορά μια περιοχή που προστατεύεται σε εθνικό επίπεδο, οι πολίτες έχουν κάθε δικαίωμα να θέτουν ερωτήματα σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος, το δημόσιο συμφέρον, τη διαφάνεια και τη διαδικασία λήψης αποφάσεων", εξηγεί η Σάνι, θέτοντας ένα ευρύτερο ζήτημα, σε ποιον ανήκει τελικά η φυσική κληρονομιά της χώρας τους και ποιος αποφασίζει για το μέλλον της;
"Η ανησυχία μας είναι ότι η κυβέρνηση φαίνεται πρόθυμη να θυσιάσει σημαντικές φυσικές περιοχές για χάρη μεγάλων ιδιωτικών επενδύσεων, χωρίς να ενημερώνει ή να διαβουλεύεται επαρκώς με το κοινό. Δεν πρόκειται απλώς για μια συζήτηση γύρω από έναν επενδυτή. Πρόκειται για το εάν η φυσική κληρονομιά της Αλβανίας ανήκει στους πολίτες της και πρέπει να προστατεύεται ή εάν οι αποφάσεις σχετικά με αυτήν μπορούν να λαμβάνονται από πολιτικούς ηγέτες χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών", υπογραμμίζει.
Με αμείωτο ρυθμό συνεχίζονται οι κινητοποιήσεις
Την ίδια ώρα η κατάσταση στην Αλβανία παραμένει έκρυθμη καθώς μέχρι και σήμερα οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται, μάλιστα όπως αναφέρει η Σάνι, κάθε Σάββατο διοργανώνεται μια πανεθνική διαδήλωση, που συγκεντρώνει ανθρώπους γύρω από ευρύτερα αιτήματα για πολιτική λογοδοσία και αλλαγή.
"Οι διαμαρτυρίες έχουν πλέον ξεπεράσει το πλαίσιο ενός μεμονωμένου περιβαλλοντικού ζητήματος. Αντανακλούν την αυξανόμενη δυσαρέσκεια για τον τρόπο διακυβέρνησης της χώρας, την έλλειψη διαφάνειας σε σημαντικές αποφάσεις και την αίσθηση πολλών πολιτών ότι η φωνή τους δεν ακούγεται. Άνθρωποι από διαφορετικά κοινωνικά περιβάλλοντα, μεταξύ των οποίων νέοι, φοιτητές, ακτιβιστές και απλοί πολίτες, εκφράζουν ολοένα και περισσότερο τη δυσαρέσκειά τους. Το κίνημα αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου αιτήματος για μια χώρα στην οποία οι δημόσιοι θεσμοί θα υπηρετούν τους πολίτες και όχι τα πολιτικά συμφέροντα".
Η ίδια ξεκαθαρίζει πως "οι φοιτητές αποτελούν μέρος της κοινότητας της Flamingo Revolution από την αρχή, επομένως η συμμετοχή τους στις σημερινές κινητοποιήσεις αποτελεί συνέχεια μιας ήδη υπάρχουσας σχέσης και όχι κάτι εντελώς καινούργιο.
"Τώρα που τα πανεπιστήμια άνοιξαν ξανά, οι φοιτητές έχουν περισσότερες ευκαιρίες να συγκεντρώνονται, να οργανώνονται και να εκφράζουν συλλογικά τις ανησυχίες τους. Βλέπουμε τη συμμετοχή τους ως μια φυσική συνέχεια του κινήματος και του ευρύτερου αιτήματός του για λογοδοσία και αλλαγή", σημειώνει.
Σχετικά με τα αιτήματα που διατυπώνουν οι νέοι, εξηγεί πως "δεν περιορίζονται στην αντικατάσταση ενός πολιτικού από κάποιον άλλον. Πολλοί νέοι επιθυμούν έναν βαθύτερο μετασχηματισμό της πολιτικής κουλτούρας: λιγότερη διαφθορά, περισσότερη διαφάνεια, μεγαλύτερο σεβασμό στο κράτος δικαίου και μια κυβέρνηση που αντιλαμβάνεται ότι οφείλει να λογοδοτεί στον λαό".
"Θέλουν μια χώρα με πραγματικές ευκαιρίες, θεσμούς που λογοδοτούν, προστασία του περιβάλλοντος και ένα πολιτικό σύστημα που σέβεται τους πολίτες. Θέλουν να μπορούν να σπουδάζουν, να εργάζονται, να χτίζουν τη ζωή τους και να σχεδιάζουν το μέλλον τους στην Αλβανία, χωρίς να αισθάνονται ότι η μόνη τους επιλογή είναι να εγκαταλείψουν τη χώρα", αναφέρει και προσθέτει πως υποστηρίζουν το δικαίωμά τους να οργανώνονται ανεξάρτητα και να κάνουν τη φωνή τους να ακουστεί.
"Καμπάνα" 5.500 ευρώ σε διαδηλωτές όταν οι πορείες καταλήγουν σε βίαια επεισόδια
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται και η στάση της κυβέρνησης απέναντι στις κινητοποιήσεις. Στο πλαίσιο των μέτρων για τις διαδηλώσεις, προβλέπονται πρόστιμα ύψους 5.500 ευρώ για συμμετέχοντες σε συγκεντρώσεις που εξελίσσονται σε βίαιες, ακόμη και εάν οι ίδιοι δεν έχουν προβεί σε πράξεις βίας.
"Θεωρούμε ότι η αντίδραση της κυβέρνησης χαρακτηρίζεται από αλαζονεία και έλλειψη διάθεσης να ακούσει τους πολίτες. Αντί να αντιμετωπίζουν τις διαδηλώσεις ως ένα θεμιτό μέρος της δημοκρατίας, οι αρχές έχουν συχνά αντιδράσει με τρόπους που εντείνουν την απογοήτευση της κοινής γνώμης", επισημαίνει η Οντέτα Σάνι.
"Ο Ράμα ενεργεί ολοένα και περισσότερο σαν δικτάτορας"
Πέρα από τις καταγγελίες για τη στάση των αρχών απέναντι στις διαδηλώσεις, η Οντέτα Σάνι αναφέρεται και στο κλίμα φόβου που, όπως υποστηρίζει, επικρατεί στην αλβανική κοινωνία, στρέφοντας τα πυρά της προσωπικά κατά του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
"Πιστεύουμε ότι ο πρωθυπουργός ενεργεί ολοένα και περισσότερο σαν δικτάτορας, χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο, συμπεριλαμβανομένων ενεργειών που θεωρούμε παράνομες, προκειμένου να αποθαρρύνει την αντιπολίτευση και να εμποδίσει τις διαδηλώσεις να αποκτήσουν μεγαλύτερη δυναμική", δηλώνει, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για την πολιτική εκτίμηση του κινήματος σχετικά με τη στάση της κυβέρνησης.
Σύμφωνα με την ίδια, ο φόβος για πιθανές συνέπειες στην επαγγελματική ή προσωπική ζωή, αλλά και στις συναλλαγές με τις δημόσιες υπηρεσίες, ενδέχεται να αποτρέπει πολίτες από το να εκφράζουν ανοιχτά τις απόψεις τους.
"Όταν οι άνθρωποι διστάζουν να μιλήσουν σε δημοσιογράφους επειδή φοβούνται αντίποινα, αυτό θα έπρεπε να προβληματίζει οποιονδήποτε πιστεύει στη δημοκρατία", τονίζει και προσθέτει πως ελπίζει στην παραίτηση του Αλβανού πρωθυπουργού.
"Ελπίζουμε ότι ο Έντι Ράμα θα παραιτηθεί ως αποτέλεσμα της αυξανόμενης πίεσης από την κοινωνία, παρότι δεν πιστεύουμε ότι θα αναγνωρίσει οικειοθελώς την ανάγκη να αποχωρήσει από την εξουσία. Ωστόσο, τα αιτήματά μας ξεπερνούν την παραίτηση ενός πρωθυπουργού. Δεν εμπιστευόμαστε αυτομάτως τα υπάρχοντα κόμματα της αντιπολίτευσης ότι θα φέρουν την αλλαγή που χρειάζεται η Αλβανία. Η αντικατάσταση ενός πολιτικού προσώπου ή κόμματος από κάποιο άλλο, χωρίς να αλλάξει το ίδιο το σύστημα, δεν θα έλυνε τα προβλήματα που οδήγησαν τους ανθρώπους στους δρόμους. Θέλουμε μια πραγματική πολιτική εναλλακτική και μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο διακυβέρνησης της χώρας".
Κατά πόσο οι διαδηλώσεις μπορούν να φέρουν πραγματική αλλαγή στην Αλβανία
Παρά τις δυσκολίες, η Οντέτα Σάνι εμφανίζεται αισιόδοξη ότι οι κινητοποιήσεις μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστικές αλλαγές στην Αλβανία. "Πιστεύουμε ότι αυτές οι διαδηλώσεις μπορούν να φέρουν πραγματική αλλαγή, αλλά αυτή η αλλαγή θα απαιτήσει διαρκή συμμετοχή των πολιτών, αλληλεγγύη και αποφασιστικότητα στη διεκδίκηση λογοδοσίας", αναφέρει.
Όπως εξηγεί, για τη Flamingo Revolution μια επιτυχημένη έκβαση θα περιλάμβανε την αποχώρηση του Αλβανού πρωθυπουργού και τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης από καταρτισμένους ειδικούς, με ακεραιότητα και ανεξαρτησία, που θα υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον.
Παράλληλα, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διασφάλιση ελεύθερων εκλογών, χωρίς πιέσεις, εκφοβισμό ή χειραγώγηση, καθώς και στην ενίσχυση των θεσμών ώστε να αποτρέπεται η κατάχρηση της πολιτικής εξουσίας. "Τελικά, δεν θέλουμε απλώς μια αλλαγή κυβέρνησης. Θέλουμε μια αλλαγή στο πολιτικό σύστημα και στην πολιτική κουλτούρα που έχουν οδηγήσει τους πολίτες να χάσουν την εμπιστοσύνη τους στους θεσμούς", τονίζει.
Κλείνοντας, η ακτιβίστρια περιγράφει το όραμα του κινήματος για μια χώρα όπου οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με διαφάνεια, ο νόμος θα εφαρμόζεται ισότιμα, το περιβάλλον θα προστατεύεται και οι νέοι θα μπορούν να σχεδιάζουν το μέλλον τους χωρίς να αισθάνονται ότι πρέπει να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους. "Οι διαδηλώσεις αποτελούν έκφραση της πεποίθησης ότι η Αλβανία ανήκει στους πολίτες της και ότι έχουν τόσο το δικαίωμα όσο και την ευθύνη να διεκδικούν ένα καλύτερο μέλλον", καταλήγει.