Παρότι αποφεύγουν να επικρίνουν δημόσια τον Ντόναλντ Τραμπ, αρκετά στελέχη των Ρεπουμπλικανών θεωρούν, σε ιδιωτικές συζητήσεις, ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται το κόμμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της Τρίτης στις ΗΠΑ.
Οι υποψήφιοι του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος επιχειρούν το τελευταίο διάστημα να κρατήσουν αποστάσεις από τις πιο αμφιλεγόμενες αποφάσεις του προέδρου, μεταξύ των οποίων η δασμολογική πολιτική, ο αντιδημοφιλής πόλεμος στο Ιράν και η αυστηρή μεταναστευτική πολιτική που έχει οδηγήσει σε μαζικές απελάσεις. Ωστόσο, η απροθυμία τους να διατυπώσουν ανοιχτά τις αντιρρήσεις τους αποκαλύπτει πόσο ισχυρή εξακολουθεί να είναι η επιρροή του Τραμπ στο εσωτερικό του κόμματος.
Σύμφωνα με συνεντεύξεις που παραχώρησαν περίπου δώδεκα υποψήφιοι, στελέχη προεκλογικών επιτελείων και εκλεγμένοι αξιωματούχοι, η δυσαρέσκεια είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή που εκδηλώνεται δημόσια.
"Υπήρξε μια στιγμή νωρίτερα μέσα στη χρονιά που πραγματικά πιστεύαμε ότι μπορούσαμε να ανατρέψουμε τις ιστορικές προβλέψεις", ανέφερε Ρεπουμπλικάνος βουλευτής της Βουλής των Αντιπροσώπων, ο οποίος ζήτησε από το POLITICO να διατηρηθεί η ανωνυμία του. "Και μετά ο Τραμπ βομβάρδισε το Ιράν. Από εκεί και πέρα, ήταν το ένα πρόβλημα μετά το άλλο".
Η εικόνα στις δημοσκοπήσεις ενισχύει την ανησυχία. Οι Ρεπουμπλικάνοι εμφανίζονται είτε ισόπαλοι είτε να υπολείπονται των Δημοκρατικών σε αρκετές κρίσιμες εκλογικές περιφέρειες, ενώ αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να χάσουν ακόμη και έδρες που μέχρι πρότινος θεωρούνταν εξασφαλισμένες.
Παράλληλα, η προεκλογική ρητορική του Τραμπ δεν φαίνεται να διευκολύνει την προσπάθεια των υποψηφίων του. Οι επανειλημμένες αναφορές του στην εξωτερική εμφάνιση ανδρών πολιτικών, αντί για ουσιαστικά πολιτικά ζητήματα, έχουν προκαλέσει πρόσθετο εκνευρισμό σε ένα ήδη πιεσμένο κομματικό περιβάλλον.
Ο Ρεπουμπλικάνος πολιτικός σύμβουλος Τ. Γου. Αρίγκι, ο οποίος συμμετέχει στην προεκλογική εκστρατεία για τη Γερουσία στη Νότια Καρολίνα, σχολίασε ειρωνικά: "Πιστεύω ότι τα οπίσθια του Τζον Χάστεντ και της Νίκι Μινάζ αποτελούν ένα εξαιρετικό προεκλογικό μήνυμα για το τέλος της εκστρατείας".
Όπως πρόσθεσε, "με τον Τραμπ πρέπει να αποδέχεσαι και τα καλά και τα κακά, διαφορετικά θα καταλήξεις να τρελαίνεσαι καθημερινά".
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι ο πρόεδρος θα βρεθεί στο επίκεντρο της κριτικής εάν το κόμμα υποστεί σημαντικές απώλειες, επισημαίνοντας ότι "η τελική ευθύνη ανήκει στον ίδιο" και ότι τα ποσοστά αποδοχής του δεν είναι ικανοποιητικά.
Σε ακόμη πιο αιχμηρό τόνο, δεύτερος Ρεπουμπλικάνος βουλευτής σχολίασε: "Τουλάχιστον όταν πρόεδρος ήταν ο Μπαράκ Ομπάμα, τα έβαζε μόνο με τους εχθρούς του και ποτέ με τους φίλους του".
Ο Λευκός Οίκος υπερασπίζεται τον πρόεδρο – Στο προσκήνιο οι εσωκομματικές διαφωνίες
Από την πλευρά του, ο Λευκός Οίκος υπερασπίστηκε τις επιλογές του Ντόναλντ Τραμπ, τόσο σε ό,τι αφορά τον πόλεμο με το Ιράν και τη δασμολογική πολιτική όσο και τη διαχείριση του μεταναστευτικού.
Ο εκπρόσωπος της αμερικανικής προεδρίας, Ντέιβις Ίνγκλ, δήλωσε ότι ο Τραμπ "είναι ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης, ο καλύτερος εκπρόσωπος και ο ασυναγώνιστος εμψυχωτής του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, ενώ έχει δεσμευτεί να διατηρήσει τις ρεπουμπλικανικές πλειοψηφίες στο Κογκρέσο".
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ο οποίος μίλησε επίσης ανώνυμα, χαρακτήρισε τις προσπάθειες απόδοσης ευθυνών "ανόητη περιπέτεια", υποστηρίζοντας ότι ο πρόεδρος "έχει προφανώς δώσει τα πάντα στη μάχη".
Ωστόσο, εάν οι Ρεπουμπλικάνοι υποστούν βαριά ήττα την Τρίτη, οι παρασκηνιακές επικρίσεις ενδέχεται να μετατραπούν σε ανοιχτή πολιτική αντιπαράθεση. Καθώς η προεδρία Τραμπ θα πλησιάζει στην τελευταία της περίοδο, το κόμμα αναμένεται να επικεντρωθεί στην ανάκτηση των ψηφοφόρων που έχει χάσει ενόψει του 2028, ενώ θα ενταθούν και οι εσωκομματικές διεργασίες για την επόμενη ημέρα.
Ρεπουμπλικάνος πολιτικός σύμβουλος, ο οποίος συμμετέχει σε ανταγωνιστικές εκλογικές αναμετρήσεις σε διάφορες περιοχές των ΗΠΑ, περιέγραψε το κλίμα αβεβαιότητας: "Δεν είμαι βέβαιος πώς θα μοιάζει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα σε έξι μήνες. Πολλοί Ρεπουμπλικάνοι έχουν κρατήσει μέχρι σήμερα το στόμα τους κλειστό. Πολλοί από εκείνους που διαφωνούν ουσιαστικά με την πορεία των τελευταίων δύο ετών έχουν επιδείξει κομματική πειθαρχία".
Το κρίσιμο ερώτημα, όπως εξήγησε, είναι τι θα συμβεί εάν το κόμμα χάσει 35 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων και έξι στη Γερουσία.
"Όλοι γνωρίζουμε ποιο είναι το πρόβλημα. Είναι ο Τραμπ. Θα συνεχίσουμε να ακολουθούμε μια πορεία που οδηγεί σε διαδοχικές ήττες;" πρόσθεσε.
Ανησυχία για τις επιπτώσεις της πολιτικής Τραμπ στις πολιτείες
Στη Τζόρτζια, Ρεπουμπλικάνοι έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι η περιορισμένη συμμετοχή στην πρόωρη ψηφοφορία στις αγροτικές περιοχές ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά συνολικά την εκλογική επίδοση του κόμματος.
Ο πρώην επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών στην κομητεία Κομπ, Τζέισον Σέφερντ, επισήμανε ότι οι αυξημένες τιμές των καυσίμων, ιδιαίτερα του πετρελαίου κίνησης, επιβαρύνουν δυσανάλογα τους κατοίκους των αγροτικών περιοχών.
"Η υπόσχεση για τη μεγάλη οικονομική άνθηση επί Τραμπ δεν έχει γίνει πραγματικότητα", σημείωσε.
Πιέσεις στον Λευκό Οίκο για τους δασμούς και τις εμπορικές αποφάσεις
Τους τελευταίους μήνες, κορυφαία στελέχη των Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο επιχειρούν παρασκηνιακά να περιορίσουν τις πολιτικές συνέπειες των αποφάσεων του προέδρου, καθώς εκτιμούν ότι ορισμένες από αυτές θέτουν σε κίνδυνο την εκλογή υποψηφίων του κόμματος.
Σύμφωνα με τρεις Ρεπουμπλικάνους που γνωρίζουν τις σχετικές διαβουλεύσεις, είχαν απευθυνθεί σε αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, προειδοποιώντας ότι η γερουσιαστής του Μέιν Σούζαν Κόλινς και ο υποψήφιος για τη Γερουσία στο Μίσιγκαν Μάικ Ρότζερς ενδέχεται να χάσουν τις εκλογές, εάν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση στον εμπορικό πόλεμο με τον Καναδά.
Τελικά, ο Τραμπ συμφώνησε να ανακαλέσει ορισμένους δασμούς, διατηρώντας παράλληλα άλλους, σε μια εξέλιξη που λειτούργησε ενισχυτικά για την υποψηφιότητα της Κόλινς.
Αντίστοιχες πιέσεις ασκήθηκαν προς την κυβέρνηση και για την αναθεώρηση άλλων αμφιλεγόμενων αποφάσεων του προέδρου. Μεταξύ αυτών ήταν το εκτελεστικό διάταγμα για την αύξηση των εισαγωγών βοδινού κρέατος από το εξωτερικό, το οποίο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στους αγρότες και τους κτηνοτρόφους παραδοσιακά ρεπουμπλικανικών πολιτειών, όπως το Κάνσας, η Άιοβα και το Τέξας. Σε αυτή την περίπτωση, ωστόσο, οι εκκλήσεις για αλλαγή πολιτικής δεν εισακούστηκαν.
Η εκπρόσωπος της Εθνικής Επιτροπής των Ρεπουμπλικανών, Νάταλι Μπαλντασάρε, υπερασπίστηκε την προεκλογική στρατηγική του κόμματος, επισημαίνοντας ότι οι περιοδείες σε ολόκληρη τη χώρα επικεντρώνονται στα επιτεύγματα της κυβέρνησης στη φορολογία, στην ασφάλεια των συνόρων και στη μείωση του κόστους των φαρμάκων.
Παράλληλα, απέρριψε τις επικρίσεις που διατυπώνονται ανώνυμα από πολιτικούς συμβούλους, υποστηρίζοντας ότι όσοι θεωρούν πως ο Τραμπ δεν μπορεί να κινητοποιήσει τους Ρεπουμπλικανούς ψηφοφόρους δεν έχουν σαφή εικόνα της κατάστασης.
Ο πόλεμος στο Ιράν και το μεταναστευτικό επιβαρύνουν τους Ρεπουμπλικανούς
Οι επιπτώσεις των κυβερνητικών επιλογών διαφοροποιούνται ανάλογα με την περιοχή. Ο πόλεμος στο Ιράν θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά λάθη του Τραμπ, καθώς η άνοδος στις τιμές των καυσίμων και των λιπασμάτων ενισχύει τις εκλογικές προοπτικές των Δημοκρατικών, κυρίως στις πολιτείες της Μεσοδυτικής Αμερικής.
Στο Μέιν και στο Μίσιγκαν, η δασμολογική πολιτική προκαλεί ανησυχία εξαιτίας των στενών οικονομικών δεσμών με τον Καναδά. Την ίδια στιγμή, η αυστηρή εφαρμογή της μεταναστευτικής πολιτικής και οι μαζικές απελάσεις έχουν επιβαρύνει την εικόνα των Ρεπουμπλικανών σε πολιτείες με ισχυρή ισπανόφωνη παρουσία, όπως η Αριζόνα και το Τέξας.
Ιδιαίτερα έντονες είναι οι αντιδράσεις και στη Νότια Φλόριντα, μετά την κατάργηση του καθεστώτος Προσωρινής Προστατευόμενης Διαμονής για πολίτες της Αϊτής και της Βενεζουέλας.
Η Ρεπουμπλικανή βουλευτής από το Μαϊάμι, Μαρία Ελβίρα Σαλαζάρ, είχε προειδοποιήσει δημόσια τον πρόεδρο, μέσω προεκλογικού βίντεο, ότι οι πρακτικές του στο μεταναστευτικό είχαν ξεπεράσει τα όρια.
"Ο Τραμπ κέρδισε στο Μαϊάμι και, παρ' όλα αυτά, επέστρεψε στην περιοχή που του έδωσε τη μεγαλύτερη στήριξη και, για να είμαστε ειλικρινείς, τα έκανε όλα άνω κάτω για όλους", σχολίασε στέλεχος των Ρεπουμπλικανών στη Φλόριντα.
Οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν τη δυσαρέσκεια για τον Τραμπ
Τον διχασμό που επικρατεί στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος αποτυπώνουν και τα ευρήματα νέας δημοσκόπησης του POLITICO, σύμφωνα με την οποία οι ψηφοφόροι του κόμματος διαφωνούν ως προς τις αιτίες μιας ενδεχόμενης εκλογικής υποχώρησης.
Ειδικότερα, το 29% θεωρεί ότι ο Τραμπ ευθύνεται επειδή έχει περιορίσει τη δημοτικότητα των Ρεπουμπλικανών, ενώ το 30% εκτιμά ότι η πιθανή ήττα θα οφείλεται στο γεγονός ότι ο ίδιος δεν θα συμμετέχει στις εκλογές.
Ένα 14% αποδίδει την εξέλιξη στην αυξημένη δημοτικότητα των Δημοκρατικών, ενώ περίπου ένας στους τέσσερις ερωτηθέντες δηλώνει ότι δεν γνωρίζει ποιος παράγοντας θα μπορούσε να εξηγήσει ένα αρνητικό αποτέλεσμα.
Την ίδια ώρα, αρκετά στελέχη του κόμματος αμφισβητούν κατά πόσο οι τελευταίες περιοδείες του Τραμπ στις ΗΠΑ και τα εκατομμύρια δολάρια που έχει διαθέσει ο πολιτικός του μηχανισμός στις κρίσιμες πολιτείες θα αποδειχθούν αρκετά για να αποτρέψουν μια μεγάλη εκλογική ήττα.
Ορισμένοι εκτιμούν ότι ο πρόεδρος εμφανίζεται περισσότερο απορροφημένος από την προστασία της πολιτικής του παρακαταθήκης και την υστεροφημία του, παρά από την προώθηση ουσιαστικών αλλαγών που θα μπορούσαν να διασφαλίσουν την παραμονή των Ρεπουμπλικανών στην εξουσία.
"Τον ενδιαφέρει περισσότερο η αίθουσα χορού παρά το αν οι Ρεπουμπλικάνοι θα κερδίσουν τις ενδιάμεσες εκλογές", ανέφερε τρίτος πολιτικός σύμβουλος που δραστηριοποιείται σε κρίσιμες εκλογικές περιφέρειες.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι ο Τραμπ έχει στρέψει μεγάλο μέρος της προσοχής του στην προοπτική κατάκτησης του Νόμπελ Ειρήνης και σε πρωτοβουλίες που θα καθορίσουν την υστεροφημία του. Όπως εκτίμησε, οι συγκεκριμένες επιδιώξεις φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα για τον πρόεδρο από την καθημερινή άσκηση των καθηκόντων του.
Η δυσαρέσκεια στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικανών ενδέχεται να ενταθεί εάν οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν. Μια βαριά ήττα θα μπορούσε να πυροδοτήσει ανοιχτή αντιπαράθεση για την πολιτική κατεύθυνση του κόμματος, αλλά και για τον ρόλο που θα διατηρήσει ο Τραμπ στην επόμενη ημέρα.
Το σχόλιο ενός τέταρτου στελέχους των Ρεπουμπλικανών, που συμμετέχει στην προεκλογική εκστρατεία, ήταν σύντομο και ιδιαίτερα αιχμηρό για το ενδεχόμενο μεγάλης εκλογικής ήττας:
"Ευχαριστούμε, Ντόναλντ Τραμπ".