Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει ανοίξει μια επικίνδυνη πολιτική διαμάχη με το γερμανικό εργατικό δυναμικό, που ανέρχεται σε περίπου 46 εκατομμύρια ανθρώπους, αναφέρει το Politico.
Το μήνυμά του, εν ολίγοις: Μην είστε τόσο τεμπέληδες.
Οι Γερμανοί πολίτες δεν εργάζονται αρκετές ώρες και παίρνουν πάρα πολλές ημέρες αναρρωτικής άδειας, εμποδίζοντας την οικονομική ανάπτυξη, υποστήριξε ο Μερτς τις τελευταίες εβδομάδες.
Δεν είναι ακριβώς το πλέον πρόσφορο πολιτικό μήνυμα σε μια κρίσιμη χρονιά περιφερειακών εκλογών, ακόμη και σε μια χώρα όπου η παραδοσιακή εικόνα που έχει για τον εαυτό της εξυμνεί την επιμέλεια και τη σκληρή δουλειά ως ηθικές επιταγές.
Η έκκληση του Μερτς προς τους πολίτες να εργάζονται σκληρότερα έρχεται καθώς αγωνίζεται να αναζωογονήσει τη μακροχρόνια στάσιμη οικονομία της Γερμανίας, ενώ προωθεί πολιτικές προσανατολισμένες στην αγορά για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας - εν μέρει αντιμετωπίζοντας την έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού - τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και σε ολόκληρη την ΕΕ. Αλλά έρχεται επίσης σε μια πολιτικά ευαίσθητη στιγμή πριν από μια σειρά εκλογών σε κρατίδια που θεωρούνται σημαντικές δοκιμασίες για τη διάθεση της κοινής γνώμης, με το ίδιο του το συντηρητικό κόμμα να αγωνίζεται να αποκρούσει την άνοδο της ακροδεξιάς.
Αυτό δεν εμπόδισε τον καγκελάριο να υιοθετήσει έναν σχεδόν υποτιμητικό τόνο απέναντι στους Γερμανούς, επειδή δεν εργάζονται περισσότερο και δεν εργάζονται σκληρότερα.
"Η συνολική παραγωγικότητα της εθνικής μας οικονομίας δεν είναι αρκετά υψηλή", ξεκαθάρισε ο Μερτς κατά τη διάρκεια πρόσφατης ομιλίας του σε βιομηχανικές περιοχές στην ανατολική Γερμανία, επισημαίνοντας την μερική απασχόληση ως πρόβλημα. "Για να το θέσω ακόμη πιο ωμά: Η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και η τετραήμερη εβδομάδα εργασίας δεν θα είναι αρκετά για να διατηρήσουν στο μέλλον το τρέχον επίπεδο ευημερίας της χώρας μας, γι' αυτό και πρέπει να εργαστούμε σκληρότερα".
Κατά τη διάρκεια πρόσφατης προεκλογικής στάσης στο νοτιοδυτικό κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης, όπου οι συντηρητικοί προηγούνται με μονοψήφια ποσοστά στις δημοσκοπήσεις ενόψει των εκλογών της 8ης Μαρτίου, ο Μερτς έδωσε ακόμα περισσότερη έμφαση στη θέση του, επικρίνοντας τον μέσο όρο των ημερών για αναρρωτική που λαμβάνουν οι Γερμανοί - σχεδόν τρεις εβδομάδες ετησίως, είπε, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
"Life style... μερικής απασχόλησης"
Οι Γερμανοί κατατάσσονται κοντά στον "πάτο" της ΕΕ - τρίτοι από το τέλος - όσον αφορά τον μέσο όρο των εβδομαδιαίων ωρών εργασίας, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που συγκέντρωσε η στατιστική υπηρεσία της χώρας.
Ένας σημαντικός λόγος είναι ότι το ποσοστό των Γερμανών εργαζομένων που επιλέγουν μερική απασχόληση βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά. Οι συντηρητικοί του Μερτς πρότειναν πρόσφατα ένα μέτρο για την αύξηση των συνολικών ωρών εργασίας, τερματίζοντας το "νόμιμο δικαίωμα" σε μερική απασχόληση, εκτός εάν ένας εργαζόμενος έχει ειδικό λόγο, όπως υποχρεώσεις φροντίδας παιδιών ή συνεχιζόμενη εκπαίδευση.
Η πρόταση - με τίτλο "Κανένα νόμιμο δικαίωμα σε τρόπο ζωής μερικής απασχόλησης" - εξόργισε πολλούς Γερμανούς για αυτό που θεώρησαν ως επικριτικό περιεχόμενο. Πολλές Γερμανίδες, οι οποίες εργάζονται με μερική απασχόληση πολύ πιο συχνά από τους άνδρες, ένιωσαν στοχοποιημένες.
Οι δηλώσεις του καγκελάριου σχετικά με τη μερική απασχόληση και τις ημέρες ασθένειας δέχτηκαν επίσης σφοδρή κριτική στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τους Γερμανούς να μετατρέπουν τη φράση "τρόπος ζωής μερικής απασχόλησης" σε μια ποικιλία ευρέως διαδεδομένων μιμιδίων.
"Μπορώ ακόμα να δουλέψω!" λέει μια φωνή σε μια διαδικτυακή ανάρτηση βίντεο που απεικόνιζε μια σκηνή από την κωμική ταινία του 1975 "Monty Python and the Holy Grail", στην οποία ένας ιππότης που μόλις έχασε τα άκρα του στη μάχη δηλώνει ότι εξακολουθεί να θέλει να πολεμήσει - ή σε αυτήν την περίπτωση, να εργαστεί. "Άντε, στείλτε μου ένα email!" συνεχίζει η φωνή. "Δώστε μου κάτι να εκτυπώσω!"
Η πολιτική ζημιά στον Μερτς και τους συντηρητικούς του φαίνεται σημαντική. Τα δύο τρίτα των Γερμανών αντιτίθενται στην πρόταση της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU) να θέσει εμπόδια στην εργασία μερικής απασχόλησης, σύμφωνα με την έρευνα ARD-DeutschlandTrend της Γερμανίας.
Πιο σημαντικά για τον Μερτς είναι ότι οι συντηρητικοί του χάνουν πόντους σε ένα προνομιακό τους πεδίο: την οικονομία. Μόνο το 31% των Γερμανών που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι εμπιστεύονται τους συντηρητικούς του καγκελαρίου για τη βελτίωση της οικονομίας. Αυτό το ποσοστό εξακολουθεί να ξεπερνά άλλα κόμματα, αλλά είναι 6 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από πέρυσι - ισοφαρίζοντας την χαμηλότερη καταγεγραμμένη βαθμολογία των συντηρητικών για την οικονομία.
Δεν αποτελεί έκπληξη, λοιπόν, όταν νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το κόμμα του Μερτς αφαίρεσε τη φράση "life style μερικής απασχόλησης" από την πρόταση για αύξηση των ωρών εργασίας που θα εξεταστεί σε συνέδριο του κόμματος CDU στα τέλη Φεβρουαρίου.
Η Ελλάδα ως πρότυπο;
Στην κορυφή της λίστας με τις περισσότερες ώρες εργασίας στην ΕΕ βρίσκεται η Ελλάδα, μια χώρα της οποίας τον λαό πολλοί Γερμανοί συντηρητικοί περιφρονούσαν ως "τεμπέληδες" κατά τη διάρκεια της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους πριν από μια δεκαετία. Ο Μερτς τώρα παρουσιάζει την Ελλάδα ως ένα είδος πρότυπου, αν και η παραγωγικότητα της εργασίας στη Γερμανία παραμένει πολύ υψηλότερη.
Κατά τη διάρκεια επίσκεψης του συντηρητικού Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Βερολίνο πέρυσι, ο Μερτς επαίνεσε την Αθήνα για την απελευθέρωση της αγοράς εργασίας, που επέτρεψε την εφαρμογή της εξάωρης εβδομάδας εργασίας. "Συνιστώ σε όλους όσους στη Γερμανία θεωρούν τρομερό και παράλογο να εργάζονται 40 ώρες την εβδομάδα... να ρίξουν μια ματιά στην Ελλάδα", δήλωσε ο Μερτς μαζί με τον Μητσοτάκη. "Σίγουρα μπορούμε να μάθουμε κάτι από την Ελλάδα σε αυτό το θέμα".
Ωστόσο, δεδομένης της έντονης γερμανικής αντίστασης σε τέτοιες προτάσεις - και του γεγονότος ότι ο Μερτς κυβερνά σε συνασπισμό με το κεντροαριστερό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD), το οποίο προστατεύει τους ισχύοντες κανονισμούς της αγοράς εργασίας - ο καγκελάριος έχει λίγες άμεσες λύσεις για τη χρόνια έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού και τη στασιμότητα της παραγωγικότητας της Γερμανίας.
Στην πραγματικότητα, το πιο άμεσο πρόβλημα του Μερτς μπορεί να μην είναι οι ψηφοφόροι που αποφεύγουν την εργασία, αλλά μάλλον η αυξανόμενη έλλειψη θέσεων εργασίας στον βιομηχανικό τομέα, ο οποίος για πολύ καιρό τροφοδοτούσε την εξαγωγική οικονομία της χώρας. Το ποσοστό ανεργίας στη Γερμανία ξεπέρασε πρόσφατα τα 3 εκατομμύρια, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 12 ετών.
"Έχουμε ήδη αποφασίσει για πολλά μέτρα για να βοηθήσουμε την οικονομία", δήλωσε ο καγκελάριος σε μια ανάρτηση στο X μετά την ανακοίνωση των στοιχείων. "Αλλά δεν είναι αρκετό".