Politico: Τα Βαλκάνια και η επιστροφή των σφαιρών επιρροής στην Ευρώπη

Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο για την κατάσταση που επικρατεί στα Βαλκάνια φιλοξενεί το Politico.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Politico: Τα Βαλκάνια και η επιστροφή των σφαιρών επιρροής στην Ευρώπη

Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο για την κατάσταση που επικρατεί στα Βαλκάνια φιλοξενεί το Politico. Το άρθρο υπογράφει ο Davor Stier, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Κροατίας και νυν μέλος του κοινοβουλίου της χώρας του. Όπως υποστηρίζει ο Stier, αναλύοντας την κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια διαδικασία μετάλλαξης. Και τούτο, διότι από το δόγμα μιας “ενιαίας και ελεύθερης” Ευρώπης οδεύουμε σε μια συγκυρία στην οποία οι σφαίρες επιρροής αναβιώνουν στα Βαλκάνια, ενώ αυξάνεται και η επίδραση ιδεών περί “ανελεύθερης δημοκρατίας”.

Ακολουθεί το κείμενο του Stier:

“Όταν άρχισαν να κυκλοφορούν πληροφορίες ότι η Σερβία και το Κόσοβο συζητούσαν το ενδεχόμενο ανταλλαγής εδαφών, η πρόταση δεν ήταν καινούργια. Αυτό που όμως διέφερε αυτή τη φορά ήταν η αντίδραση από την ΕΕ και τις ΗΠΑ. Ενώ άλλοτε οι επικριτές θα αποδοκίμαζαν οποιαδήποτε ανταλλαγή εδαφών ως απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα, αυτή τη φορά οι αντιδράσεις ήταν μετρημένες. Η γερμανίδα καγκελάριος έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, ωστόσο ένα μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας σήκωσε τους ώμους και δέχθηκε ως θεμιτή την πρόταση.

Ανεξάρτητα από το πού θα καταλήξει αυτή η πρόταση, και μόνο η ύπαρξη της δείχνει πόσο πολύ έχει αλλάξει η πολιτική στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ.

Η ιδέα μιας “ενιαίας και ελεύθερης Ευρώπης”, η βασική οργανωτική αρχή της ηπείρου μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου, καταρρέει. Στη θέση της βλέπουμε μια επιστροφή στις ζώνες επιρροής, μια προσέγγιση που στα γεωπολιτικά πράγματα προωθεί ανελεύθερες δημοκρατίες όπως η Ρωσία και η Τουρκία. Για σχεδόν τρεις δεκαετίες, η Ευρώπη ακολούθησε ένα μονοπάτι ενσωμάτωσης και εκδημοκρατισμού. “Η ενιαία και ελεύθερη Ευρώπη”, μια έννοια που προώθησαν τόσο οι ΗΠΑ όσο και οι ευρωπαίοι ηγέτες, περιέγραφε μια ήπειρο που οι κομμουνιστικές δικτατορίες εξελίσσονταν σε φιλελεύθερες δημοκρατίες και οι σοσιαλιστικές οικονομίες ανοίγονταν στην ελεύθερη αγορά.

Η ευρωπαϊκή πολιτική της διεύρυνσης έγινε ένα εργαλείο σταθεροποίησης για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη μετά τους πολέμους που ξεκίνησε ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Γιουγκοσλαβία δεν ευθυγραμμίστηκε ούτε με το δυτικό ούτε με το ανατολικό μπλοκ. Μόνο μετά την πτώση του κομμουνισμού προσφέρθηκε στα Βαλκάνια μια θέση στην “ενιαία και ελεύθερη Ευρώπη”.

Τελευταίως, ωστόσο, η μετα-ψυχροπολεμική υπόσχεση δείχνει να “ξεθυμαίνει”. Ποιος είναι όμως ο ιδεολογικός ανταγωνιστής της; Οι ανελεύθερες δημοκρατίες που προσβλέπουν στην εγκαθίδρυση σφαιρών επιρροής στις γραμμές που βρίσκονταν κάποτε οι παλιές τους αυτοκρατορίες.

Η επιστροφή των ζωνών επιρροής δεν σημαίνει ότι η Σοβιετική Ένωση και η Οθωμανική αυτοκρατορία αναγεννώνται από τις στάχτες τους. Σημαίνει όμως ότι η Μόσχα και η Άγκυρα ασκούν την επιρροή της με αυξημένη θέρμη.

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας μετά την εκλογή του το 2011, ο Ταγίπ Ερντογάν ισχυρίστηκε ότι “το Σαράγεβο κέρδισε σήμερα όσο και η Κωνσταντινούπολη”, υπονοώντας ότι η Βοσνία και η Ερζεγοβίνη, μαζί με τη Δαμασκό, τη Βηρυττό και τα παλαιστινιακά εδάφη, εντάσσονται στη σφαίρα επιρροής του. Φέτος, όταν απαφορεύθηκε στον πρόεδρο πλέον Ερντογάν να πραγματοποιήσει ομιλίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, χρησιμοποίησε το Σαράγεβο ως βάση για την εκλογική του εκστρατεία προς την τουρκική διασπορά στην Ευρώπη.

Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν επίσης έδειξε, πρώτα στην Γεωργία και μετά στην Ουκρανία, ότι η Μόσχα δεν θα παρακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, εάν ανεξαρτητοποιημένα κράτη έρθουν πιο κοντά στην ευρωπαϊκές και τις ευρωατλαντικές δομές. Παρά τις κυρώσεις, ο Πούτιν κατάφερε να γίνει ένας αναπόφευκτος γεωπολιτικός παίκτης, με μια εξαιρετικά σαφή σφαίρα επιρροής.

Υποστηρίζοντας την αλλαγή συνόρων στα Βαλκάνια, ο σέρβος πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι αντιλαμβάνεται τη νέα πραγματικότητα. Το Βελιγράδι, έδειχνε να έχει αποφασίσει, θα έπρεπε να καλλιεργήσει και εκείνο τη δική του σφαίρα επιρροής. Να αποκαταστήσει την θέση του ως πρωτεύουσας με επαρκή επιρροή για να κυριαρχήσει στη σφαίρα όπου κάποτε βρισκόταν η Γιουγκοσλαβία. Ωστόσο, αντί να έρθει σε αντιπαράθεση με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, ο Βούσιτς θα επιδιώξει την ένταξη στην ΕΕ και το άνοιγμα διαλόγου με το ΝΑΤΟ, ποντάροντας στο γεγονός ότι για πολλούς ευρωπαίους ηγέτες είναι ευκολότερο να ανεχθούν τη δική του εκδοχή ανελεύθερης δημοκρατίας από το να αφήσουν τη Ρωσία και την Τουρκία να αποκτήσουν μεγαλύτερες διεκδικήσεις στα Βαλκάνια.

Την ίδια στιγμή, ο Βούσιτς θα επιδιώξει να διατηρήσει την ουδετερότητα του Βελιγραδίου και να καλλιεργήσει στενούς δεσμούς πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής συνεργασίας με τη Ρωσία. Θα εμβαθύνει επίσης τους δεσμούς με την Κίνα και θα επιδιώξει έναν συμβιβασμό συμφερόντων με την Τουρκία στα Βαλκάνια, ιδίως στην Βοσνία και Ερζεγοβίνη.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ευρώπης στην περιοχή δεν είναι όμως ο Βούσιτς, ο οποίος πιθανότατα δεν θα καταφέρει να ικανοποιήσει τη φιλοδοξία του να δημιουργήσει μια νέα σφαίρα επιρροής ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση. Ωστόσο, οι προτάσεις του για συνοριακές αλλαγές με το Κόσοβο αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη αλλαγή στην Ευρώπη. Το ιδεώδες της “ενιαίας και ελεύθερης” Ευρώπης αντικαθίσταται από μια ήπειρο που γίνεται ολοένα και πιο κατακερματισμένη και λιγότερο ελεύθερη.

Η ευρωπαϊκή πολιτική διεύρυνσης έχει χάσει τη δύναμή της. Όπως οι δυτικές δημοκρατίες δεν είναι πρόθυμες να δεχθούν περισσότερες χώρες στην ΕΕ, έτσι και οι υποψήφιες χώρες δεν είναι πάντοτε δεσμευμένες στο να αλλάξουν τις κοινωνίες τους και τις δομές εξουσίας.

Τυπικά η πολιτική διεύρυνσης υπάρχει, ωστόσο μοιάζει ολοένα και περισσότερο με ένα υπόλειμμα γραφειοκρατικής διαδικασίας παρά με μια πραγματική στρατηγική επιλογή για σταθεροποίηση και μεταρρυθμίσεις. Αυτό πρέπει να αλλάξει εάν η ΕΕ επιθυμεί πράγματι να αποτρέψει τον περαιτέρω κατακερματισμό και τη διάβρωση των δημοκρατικών της αξιών.

Μόνο μια Ευρώπη που είναι αληθινά ενιαία και ελεύθερη μπορεί να προστατέψει τη σταθερότητα, τόσο στα Βαλκάνια όσο και πέρα από αυτά.

Πηγή: Politico

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΥΜΑ ΚΟΡΟΝΟΙΟΥ 17 Οκτ 2020 | 20:55

Στο επίκεντρο της πανδημίας και πάλι η Ευρώπη - Πάνω από 400.000 τα νέα κρούσματα

Η Ευρώπη, η οποία αντιμετώπισε επιτυχώς το πρώτο κύμα, αναδεικνύεται στο επίκεντρο της πανδημίας τις τελευταίες εβδομάδες.

ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 17 Οκτ 2020 | 16:30

Κορονοϊός - ΕΟΔΥ: Η Ελλάδα κατέχει μια από τις καλύτερες θέσεις στην ΕΕ

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, η Ελλάδα είναι στις υψηλότερες θέσεις αναφορικά με τους ελέγχους που γίνονται στον πληθυσμό για την ανίχνευση του κορονοϊού.

16 Οκτ 2020 | 15:07

Οι πιο επιτυχημένοι Ευρωπαίοι σεφ αυτή τη στιγμή

Ο Massimo Bottura ξεχωρίζει και στο Celebrity chef credit report.

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ 15 Οκτ 2020 | 19:52

Κορονοϊός: "Κόκκινος" ο χάρτης του ECDC για την Ευρώπη - "Πράσινη" εν μέρει η Ελλάδα

Πάνω από τις μισές χώρες της EE καθώς επίσης και το Ηνωμένο Βασίλειο "χρωματίζονται" με κόκκινο στον νέο ευρωπαϊκό χάρτη για τον κορονοϊό.

ΡΑΓΔΑΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ 15 Οκτ 2020 | 15:35

ΠΟΥ-Ευρώπη: Μάσκες παντού και έλεγχος συναθροίσεων μπορούν να σώσουν 281.000 ζωές μέχρι τον Φεβρουάριο

Ήρθε η ώρα της δράσης, μη διστάζετε να πάρετε χαμηλής εμβέλειες μέτρα επισημαίνει ο ΠΟΥ - Δυσοίωνες οι προβλέψεις

ΔΡΑΜΑΤΙΚΑ ΤΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΟΥ 2ΟΥ ΚΥΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ 15 Οκτ 2020 | 14:02

Κορονοϊός: Λονδίνο και Παρίσι μπαίνουν σε "καραντίνα" - Γιατί δεν θα απαγορευτεί η κυκλοφορία στην Αθήνα

Ολη η Ευρώπη μπαίνει σε καραντίνα αλλά όπως δήλωσε ο Στέλιος Πέτσας, η Ελλάδα δεν εξετάζει το ενδεχόμενο απαγόρευσης της κυκλοφορίας

Η ΜΕΡΚΕΛ "ΝΟΥΘΕΤΕΙ" ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ 15 Οκτ 2020 | 07:51

Ο κορονοϊός χτυπάει ξανά την Ευρώπη: Απαγόρευση κυκλοφορίας στη Γαλλία - Χιλιάδες κρούσματα στη Γερμανία

Ο κορονοϊός επανήλθε δριμύτερος και σαρώνει την Ευρώπη. Γαλλία και Γερμανία στη δίνη του κυκλώνα.

ΤΙ ΔΗΛΩΣΕ Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 12 Οκτ 2020 | 20:22

Αναστασιάδης: Με τη θωπεία δεν θα υπάρξει υποχώρηση της τουρκικής προκλητικότητας

Οι νέες προκλήσεις της Τουρκίας θα πρέπει να δημιουργήσουν στους Ευρωπαίους κρίση εκτίμησης, είπε ο Νίκος Αναστασιάδης.

ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ 11 Οκτ 2020 | 08:17

Κορονοϊός: Σε συναγερμό η Ευρώπη - Οι χώρες που παίρνουν νέα μέτρα

Η Ευρώπη καταγράφει περισσότερα από 6,2 εκατ. κρούσματα κορονοϊού και σχεδόν 240.000 νεκρούς.

ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 09 Οκτ 2020 | 19:36

Κορονοϊός: Συναγερμός στην Ευρώπη - Για πρώτη φορά 100.000 κρούσματα σε 24 ώρες

Τα κρούσματα κορονοϊού σε ολόκληρη τη Γηραιά Ήπειρο αυξάνονται σταθερά την τελευταία εβδομάδα.

ΣΕ ΕΞΑΡΣΗ Η ΠΑΝΔΗΜΙΑ 07 Οκτ 2020 | 20:53

Κορονοϊός: Ο εφιάλτης επιστρέφει στην Ιταλία - 3.678 νέα κρούσματα και 31 νεκροί σε ένα 24ωρο

Υποχρεωτικές σε όλους τους εξωτερικούς χώρους οι μάσκες καθώς καταγράφεται αύξηση των κρουσμάτων του κορονοϊού..

07 Οκτ 2020 | 11:07

Η Τουρκία είναι ξανά στο στόχαστρο...

Παρά τις αντιρρήσεις των χωρών που την υποστηρίζουν, η Τουρκία μπαίνει όλο και βαθύτερα στο στόχαστρο της Δύσης και όχι μόνο.

ΤΑ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΑΡΕΘΕΣΕ 05 Οκτ 2020 | 13:37

Κορονοϊός - Πέτσας: Η Ελλάδα τα πηγαίνει πολύ καλύτερα από πολλές ευρωπαϊκές χώρες - Συγκριτικοί πίνακες

""Είναι ξεκάθαρο ότι τόσο στη χώρα μας όσο και σε ολόκληρη την Ευρώπη έχει ήδη εκδηλωθεί ένα δεύτερο κύμα της πανδημίαςτου κορονοϊού", είπε ο κ. Πέτσας.