Follow us

Πώς ο μεγαλύτερος γερμανός φιλόσοφος σαγηνεύτηκε από την βία του Χίτλερ

Για δεκαετίες πολλοί μελετητές του Μάρτιν Χάιντεγκερ μιλούσαν για έναν απολίτικο φιλόσοφο, αποκομμένο από τον υπόλοιπο κόσμο που είχε διαπράξει ένα "στιγμιαίο" λάθος

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Πώς ο μεγαλύτερος γερμανός φιλόσοφος σαγηνεύτηκε από την βία του Χίτλερ

Ένα πέπλο μυστηρίου κάλυπτε για δεκαετίες την αλληλογραφία μεταξύ του φιλοσόφου Μάρτιν Χάιντεγκερ και του αδελφού του, ενώ πριν από λίγα χρόνια αίσθηση προκάλεσε η δημοσίευση των "Μαύρων Τετραδίων" του φιλοσόφου στα οποία διαφαίνεται καθαρά, οτι ο αντισημιτισμός του Χάιντεγκερ συνιστούσε βασικό χαρακτηριστικό της φιλοσοφίας του.

Για δεκαετίες πολλοί μελετητές του Μάρτιν Χάιντεγκερ μιλούσαν για έναν απολίτικο φιλόσοφο, αποκομμένο από τον υπόλοιπο κόσμο που είχε διαπράξει ένα "στιγμιαίο" λάθος. Τόσο όμως η δημοσίευση των "Μαύρων Τετραδίων" (ενός είδους φιλοσοφικού ημερολογίου το οποίο ο Χάιντεγκερ ζήτησε να μην δημοσιευτεί μέχρι να τελειώσει το πλήρες του έργο), όσο και η δημοσίευση, εντός των επομένων ημερών, της αλληλογραφίας με τον αδελφό του αποδεικνύουν ξεκάθαρα μέσω δικών του δηλώσεων, τον αντισημιτισμό του και τον θαυμασμό του προς τον Χίτλερ. Η συμπάθεια του φιλοσόφου και συγγραφέα του "Είναι και Χρόνος" για το ναζιστικό καθεστώς έχει τεκμηριωθεί επαρκώς στο παρελθόν: ο Χάιντεγκερ έγινε μέλος του κόμματος το 1933 και παρέμεινε μέλος μέχρι το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Πώς ο μεγαλύτερος γερμανός φιλόσοφος σαγηνεύτηκε από την βία του Χίτλερ
Ο γερμανός φιλόσοφος Μάρτιν Χάιντεγκερ

Η αλληλογραφία όμως συνιστά ένα "κλειδί" για την πλήρη κατανόηση του τί ακριβώς πίστευε ο φιλόσοφος, καθώς μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν καθόλου αναφορές του ιδίου για την συμμετοχή του στο εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα του Χίτλερ.

Οι επιστολές, αποσπάσματα των οποίων δημοσιεύει η γερμανική Τσάϊτ, αποκαλύπτουν οτι ο γερμανός φιλόσοφος ήταν γοητευμένος από την ωμή βία του Φύρερ, "εμμονικός" με την "γερμανικότητα" (αν και δεν της δίνει βιολογικό ορισμό), εχθρός των Εβραίων, περιφρονητικός απέναντι στις γυναίκες, ανίκανος να ακούσει οποιοδήποτε δεν συμμερίζεται τον ενθουσιασμό του. Ο Χάιντεγκερ ενθαρρύνει τον αδελφό του να ενταχθεί στο κόμμα των Ναζί και πιστεύει ότι όποιος δεν αντιλαμβάνεται το μέγεθος του Χίτλερ "του αξίζει να συνθλιβεί στο χάος."

Από τα τέλη του 1931 ο 43χρονος τότε Χάιντεγκερ στέλνει το βιβλίο του Χίτλερ, ο "Αγών μου", στον αδελφό του και επαινεί το «εξαιρετικό πολιτικό ένστικτο του Χίτλερ». Ο αδελφός του Φραντς, τραπεζικός υπάλληλος, πέντε χρόνια μικρότερος από τον Χάιντεγκερ, μέχρι εκείνη την περίοδο δεν έχει δείξει κανέναν ενθουσιασμό για τα ιδεώδη του εθνικοσοσιαλισμού. Η ιδεολογία αυτή όμως θα τον κερδίσει χάρις στα γράμματα του αδελφού του. Από τα γράμματα αυτά, μέρος των οποίων προδημοσιεύει η γερμανική εφημερίδα προκύπτει επίσης οτι, σε αντίθεση με την εικόνα που είχε δημιουργηθεί, ο Χάιντεγκερ παρατηρούσε επισταμένα και προσεκτικά τα πολιτικά γεγονότα.

Μέσω της αλληλογραφίας βλέπουμε οτι ο Χάιντεγκερ ενθουσιάστηκε από το γεγονός της κατάληψης της εξουσίας από τον Χίτλερ. Το μοναδικό παράπονο του νέου τότε πρύτανη στο πανεπιστήμιο του Φράϊμπουργκ, ήταν οτι λόγω της αποπομπής εβραίων συναδέλφων του, είχε πλέον περισσότερη δουλειά. Οι "ζοφερές" μέθοδοι του νέου καθεστώτος είναι αμελητέες για αυτόν, μπροστά στα "μεγάλα σχέδια" του Φύρερ.

Ο Αδόλφος Χίτλερ
Ο Αδόλφος Χίτλερ

Λίγο μετά τον πόλεμο, ο Χάιντεγκερ εκτιμά οτι η αναγκαστική εκδίωξη των Γερμανών από την ανατολική χώρα «ξεπερνά όλες τις φρικαλεότητες που διαπράττονται και διαπράχθηκαν νωρίτερα, ανεξάρτητα από αυτά που "ζήσαμε" την περίοδο 1933-45».

Τον Ιούλιο του 1945 μερικοί από αυτούς που «βγήκαν από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης» -προφανώς εννοεί τους επιζώντες του Ολοκαυτώματος- στεγάζονταν στο διαμέρισμα των Χαίντεγκερ. «Δεν είναι ευχάριστο», γράφει στον αδερφό του σχετικά με το γεγονός αυτό, ο πιό γνωστός γερμανός φιλόσοφος του 20ου αιώνα.

Σε αποσπάσματα των επιστολών που παραθέτει η γερμανική εφημερίδα διαβάζουμε:

-Στις 27 Ιουλίου του 1932 αναφερόμενος στο κεντρώο κόμμα Τσέντρουμ του οποίου ηγείτο ο καγκελάριος Μπρύνινγκ (γνωστός και ως ο τελευταίος καγκελάριος της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης), ο οποίος προσπάθησε να απαγορεύσει τα τάγματα εφόδου και τα τάγματα ασφαλείας που είχε δημιουργήσει το 1925 ο Χίτλερ, προτρέπει τον αδελφό του να μην παρασυρθεί από τις ενέργειες του καγκελάριου Μπρύνινγκ.

-Σε επιστολή του στις 28 Οκτωβρίου 1932, γράφει στον αδελφό του οτι παρά τις "δυσάρεστες υπερβολές των Ναζί, πρέπει να υποστηρίξω αυτούς και τον Χίτλερ. Σου στέλνω την τελευταία ομιλία του Φύρερ".

-Στις 13 Απριλίου του επόμενου χρόνου και ενώ ο Χίτλερ είναι πλέον στην εξουσία, ο Χάιντεγκερ "παραληρεί" από ενθουσιασμό στα γράμματά του: "Ο λαός μας και το Ράιχ μετασχηματίζονται και όποιος έχει μάτια να δει, αυτιά να ακούσει και μια καρδιά να χτυπάει, νοιώθει αυτή τη δύναμη και τη βαθειά έξαρση. Είμαστε και πάλι αντιμέτωποι με μια μεγαλειώδη πραγματικότητα, την οποία οφείλουμε να κάνουμε πράξη με τρόπο ώστε να πάρει τη θέση της στον πνευματικό κόσμο του Ράιχ και στην μυστική αποστολή της γερμανικότητας".

-Στις 4η Μαΐου του 1933 και ενώ μόλις έχει γίνει μέλος του Εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος, εξηγεί στον αδελφό του:

«Μην βλέπεις τί υπάρχει κάτω από τό κίνημα, αλλά τις απόψεις του Φύρερ και τα μεγαλειώδη σχέδιά του. Χθες έγινα μέλος του NSDAP (Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα) όχι μόνο από εσωτερική πεποίθηση, αλλά από καθαρή συνειδητοποίηση οτι είναι ο μοναδικός τρόπος για να επιτευχθεί η καθαρότητα και η διευκρίνηση του όλου κινήματος. Και εάν εσύ δεν είσαι έτοιμος να προσχωρήσεις τώρα στο κόμμα, θα σε συμβούλευα ωστόσο να προετοιμάσεις τον εαυτό σου και να το κάνεις, χωρίς καμία ανησυχία για το εάν θα ασχοληθείς με κατώτερα και λιγότερο ευχάριστα θέματα που ενδέχεται να πέσουν στη αντίληψή σου..."

«Μην βλέπεις τί υπάρχει κάτω από τό κίνημα, αλλά τις απόψεις του Φύρερ και τα μεγαλειώδη σχέδιά του. Χθες έγινα μέλος του NSDAP (Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα)» γράφει ο Χάιντεγκερ στις επιστολές προς τον αδελφό του
«Μην βλέπεις τί υπάρχει κάτω από τό κίνημα, αλλά τις απόψεις του Φύρερ και τα μεγαλειώδη σχέδιά του. Χθες έγινα μέλος του NSDAP (Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα)» γράφει ο Χάιντεγκερ στις επιστολές προς τον αδελφό του

Ο όρος "γερμανικότητα" επαναλαμβάνεται συνέχεια στα γράμματα του Χαϊντεγκερ, αφού στις 29 Ιανουαρίου 1943 και ενώ η μάχη του Στάλινγκραντ έχει μόλις τερματισθεί, ο γερμανός φιλόσοφος εκφράζει την ανησυχία του επειδή ο «μπολσεβικισμός και ο "αμερικανισμός" που σύμφωνα με αυτόν βασίζονται σε μία ενιαία ουσία, καταστρέφουν την "γερμανικότητα»

Αλλαγή κλίματος αλλά όχι πεποιθήσεων καταγράφεται στις 23 Ιουλίου 1945, όταν απαντάει στο ερωτηματολόγιο της επιτροπής Κάθαρσης που έχει συσταθεί από τις γαλλικές κατοχικές δυνάμεις:

«Όλα πήγαν καλά. Δεν είναι ακόμα σαφές τι πρόκειται να κάνουν οι Γάλλοι. Δεν μου φαίνεται όμως οτι έχουν σκοπό να με απομακρύνουν από τα καθήκοντά μου. Εδώ το κυνήγι μαγισσών διεξάγεται από τους πολιτικούς κεντρώου κόμματος άσχετα εάν πρόκειται για θεολόγους ή για λογικούς ανθρώπους. Ολο όμως αυτό είναι θλιβερό και χειρότερο και από την εποχή των Ναζί».




Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

44 ΗΓΕΤΕΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΑΠΟΥΣΙΑ 06 Οκτ 2022 | 23:15

Πράγα: Η ιστορία μιας "οικογενειακής" φωτογραφίας - Οι συμβολικές θέσεις των ηγετών και το μήνυμα στον Πούτιν

Η συνύπαρξη όλων των ηγετών της Γηραιάς Ηπείρου, των μελών της ΕΕ, εκείνων που έφυγαν, των υποψήφιων προς ένταξη και εκείνων που δεν τρέφουν τέτοιες φιλοδοξίες.

Ο ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ 06 Οκτ 2022 | 21:27

Wall Street Journal: Πώς η Ρωσία έγινε άθελά της ο κύριος "προμηθευτής" όπλων του ουκρανικού στρατού

Η Ουκρανία φαίνεται πως έχει καταλάβει 460 ρωσικά άρματα μάχης, 92 αυτοκινούμενα οβιδοβόλα, 448 οχήματα μάχης, 195 τεθωρακισμένα και 44 εκτοξευτές πυραύλων.

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΕΚΑΝΕ ΤΟΝ ΓΥΡΟ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ 06 Οκτ 2022 | 20:33

Σάλος στην Ισπανία: Φοιτητές βρίζουν και απειλούν φοιτήτριες άλλης εστίας - Ούρλιαζαν από τα παράθυρα [βίντεο]

Στο βίντεο ακούγεται μια ανδρική φωνή να βρίζει και να απειλεί, με ακατονόμαστες φράσεις - Ανδρεας σε δεκάδες παράθυρα του κτιρίου ουρλιάζουν στις φοιτήτριες.

ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΔΕΙΕΣ 06 Οκτ 2022 | 20:33

Ενεργειακή κρίση - Ιταλία: Κόφτης στη θερμοκρασία και τη χρήση των καλοριφέρ με υπουργική απόφαση

Ο υπουργός Οικολογικής Μετάβασης υπέγραψε απόφαση για περιορισμό της θερμοκρασίας των καλοριφέρ

ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ 06 Οκτ 2022 | 20:30

Εκτός εαυτού Ρώσος κατοχικός αξιωματούχος επιτίθεται στον Σοϊγκού για τις αλλεπάλληλες ήττες: "Άντε αυτοκτόνησε"

Ρώσος κατοχικός αξιωματούχος προτείνει στον υπουργό Άμυνας "να αυτοκτονήσει", αναλαμβάνοντας την ευθύνη για τις αλλεπάλληλες ήττες

ΤΟΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟ, ΣΤΟ ΜΠΑΛΙ 06 Οκτ 2022 | 20:07

Ο Τζο Μπάιντεν δεν αποκλείει συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη σύνοδο της G20

Ο Τζο Μπάιντεν τόνισε εξάλλου πως "σίγουρα" θα έχει συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ, αν τελικά ο πρόεδρος της Κίνας ταξιδέψει στο Μπαλί για τη σύνοδο.

ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΕΝΑΣ ΥΠΟΠΤΟΣ 06 Οκτ 2022 | 19:52

Φρίκη στην Καλιφόρνια: Αρπαξε και σκότωσε τετραμελή οικογένεια - Ανάμεσά τους βρέφος 8 μηνών [Βίντεο]

"Μια ολόκληρη οικογένεια αφανίστηκε και ακόμη δεν ξέρουμε γιατί", δήλωσε ο σερίφης της κομητείας Merced στην Καλιφόρνια

ΑΠΟ ΤΟΝ 9Ο ΑΙΩΝΑ 06 Οκτ 2022 | 19:31

Πράγα: Σε ένα από τα παλαιότερα κάστρα του κόσμου οι ηγέτες της Ευρώπης - Η ιστορία του και η "κατάρα" του Στέμματος [Βίντεο]

Το Κάστρο της Πράγας είναι ένα από τα μεγαλύτερα και παλαιότερα κάστρα του κόσμου.

ΕΝΩ ΠΗΓΑΙΝΕ ΣΤΟΝ ΛΕΥΚΟ ΟΙΚΟ 06 Οκτ 2022 | 19:31

Σε τροχαίο ατύχημα η Καμάλα Χάρις - Τι αναφέρουν οι Μυστικές Υπηρεσίες των ΗΠΑ

Η αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Καμάλα Χάρις ενεπλάκη σε ένα μικρό αυτοκινητιστικό ατύχημα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 06 Οκτ 2022 | 16:06

ΕΕ: Εγκρίθηκε το όγδοο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας - Περαιτέρω περιορισμοί σε τσιγάρα, πλαστικά και καλλυντικά...

To Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ενέκρινε την όγδοη δέσμη κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Μεταξύ άλλων επιβάλλονται και περαιτέρω περιορισμοί στη θαλάσσια μεταφορά αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου σε τρίτες χώρες.

ΤΙ ΑΝΑΦΕΡΟΥΝ ΟΙ ΒΡΕΤΑΝΟΙ 06 Οκτ 2022 | 15:47

Οι Ουκρανοί "ισοπεδώνουν" τον Πούτιν στη Χερσώνα: Ανακατέλαβαν με μεγάλη αντεπίθεση 400 τ.χλμ. σε λιγότερο από 7 μέρες

Η Ουκρανία ανακατέλαβε περισσότερα από 400 τετραγωνικά χιλόμετρα κατεχόμενων από τη Ρωσία εδαφών στο νότιο τμήμα της χώρας

ΑΝ ΑΡΝΗΘΕΙ, ΑΠΕΙΛΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙ ΤΗ ΡΩΜΗ 06 Οκτ 2022 | 15:15

Ο γιος του προέδρου της Ουγκάντα ερωτεύτηκε τη Μελόνι: Της προσφέρει 100 αγελάδες για να τον παντρευτεί [Εικόνες]

Ο γιος του προέδρου της Ουγκάντα, Μουχούζι Καϊνερουγκάμπα, δίνει 100 αγελάδες δώρο για να παντρευτεί την πρωθυπουργό της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι.

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΚΡΑΤΟΥΣ 06 Οκτ 2022 | 14:56

Τουρκοκύπρια βουλευτής του ψευδοκράτους επιτίθεται στον Ερντογάν: Έξαλλη η Yeni Safak - "Είναι φίλη του Τσίπρα" [Βίντεο]

"Το μέλλον των παιδιών αυτής της χώρας εξαφανίζεται επειδή κάποιος βρίσκεται σε έναν αγώνα εθνικισμού", είπε η Derya.