Τρεις μήνες αφότου οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ πραγματοποίησαν επίθεση στο Ιράν, ο αμερικανικός αποκλεισμός και ο έλεγχος που ασκεί η Τεχεράνη στο Στενό του Ορμούζ έχουν δημιουργήσει μια εύθραυστη ισορροπία, χωρίς καμία από τις δύο πλευρές να υποχωρεί, ενώ οι οικονομικές συνέπειες γίνονται ολοένα και πιο σοβαρές.
Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, μια αυξανόμενη ανησυχία μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής δεν είναι το αν μια συμφωνία είναι κοντά, αλλά το πόσο καιρό μπορούν να διαρκέσουν οι εντάσεις προτού ένας λανθασμένος υπολογισμός από την Ουάσινγκτον ή την Τεχεράνη προκαλέσει νέα σύγκρουση.
Οι εκκλήσεις για ένα νέο χτύπημα γίνονται όλο και πιο έντονες στις ΗΠΑ και το Ισραήλ, με ορισμένους αξιωματούχους να υποστηρίζουν ότι η αυξημένη πίεση θα μπορούσε να αποδυναμώσει την επιρροή της Τεχεράνης και να αναγκάσει το Ιράν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. "Υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα με αυτή τη θεωρία: Την έχουμε ήδη δοκιμάσει."
Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι οι παραχωρήσεις στο πυραυλικό τους πρόγραμμα, οι πυρηνικές τους δυνατότητες ή ο έλεγχος των Στενών δεν αποτελούν εργαλεία πολιτικής αλλά ιδεολογικούς πυλώνες της επιβίωσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας -- η παραίτησή τους δεν είναι συμβιβασμός, είναι παράδοση. Αυτό εξηγεί, είπε ο ο Ντάνι Σιτρινόβιτς, ανώτερος ερευνητής για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ και πρώην επικεφαλής του ιρανικού τμήματος στις ισραηλινές στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών, ότι αυτή η στρατηγική έχει ήδη αποτύχει.
Γιατί ακόμη και η παρατεταμένη στρατιωτική αντιπαράθεση δεν έχει καταφέρει να απομακρύνει την Τεχεράνη από τις κόκκινες γραμμές της και γιατί η περαιτέρω κλιμάκωση είναι απίθανο να επιτύχει. Οι γύροι έμμεσων συνομιλιών με τη μεσολάβηση του Πακιστάν δεν έχουν οδηγήσει σε καμία πρόοδο. Τα κενά παραμένουν τεράστια.
Διαβάστε Επίσης
"Έχουμε ήδη δοκιμάσει επανειλημμένα αυτή τη θεωρία και το Ιράν δεν υπέκυψε", σημείωσε, προειδοποιώντας ότι η περιοχή βρίσκεται πλέον σε έναν πόλεμο φθοράς, όπου η πιθανότητα νέας αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης αυξάνεται καθημερινά.
Ο χρόνος ως μοχλός πίεσης και για τις δύο πλευρές
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν το Ιράν να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου για 20 χρόνια και να στείλει τα αποθέματά του στις ΗΠΑ. Το Ιράν θέλει τον τερματισμό των επιθέσεων, εγγυήσεις ασφαλείας, πολεμικές αποζημιώσεις και αναγνώριση της κυριαρχίας του στο Ορμούζ όροι που η Ουάσινγκτον έχει απορρίψει. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε την Τεχεράνη ότι "ο χρόνος τρέχει", λέγοντας ότι "καλύτερα να κινηθούν ΓΡΗΓΟΡΑ, αλλιώς δεν θα μείνει τίποτα από αυτούς". Απείλησε ότι εάν η Τεχεράνη δεν καταφέρει να καταλήξει σε συμφωνία με την Ουάσινγκτον, θα αντιμετωπίσει "μια πολύ άσχημη στιγμή". Ο Αλί Βαέζ της Διεθνούς Ομάδας Κρίσεων δήλωσε ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει δείξει προθυμία να κάνει "τις επώδυνες παραχωρήσεις" που απαιτούνται για μια συμφωνία. "Και οι δύο πιστεύουν ότι ο χρόνος είναι με το μέρος τους και έχουν το πάνω χέρι, και αυτή η αντίληψη είναι ακριβώς αυτό που καθιστά μια συμφωνία αδύνατη". Το αποτέλεσμα είναι ένας πόλεμος αντοχής με επίκεντρο μία από τις πιο κρίσιμες πλωτές οδούς του κόσμου.
Πριν από τη σύγκρουση, από εκεί διερχόταν περίπου το 25% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και το 20% του υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Διαβάστε Επίσης
Η σχεδόν πλήρης διακοπή της κυκλοφορίας στο Στενό προκαλεί ήδη σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και στις αλυσίδες εφοδιασμού.
Ο πρώην αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Άλαν Έιρ εκτιμά ότι μια συμφωνία ίσως να μην είναι πλέον εφικτή, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ δεν επιδιώκει απλώς μια νίκη, αλλά μια ταπεινωτική ήττα του Ιράν.
Ο πρώην αξιωματούχος ο οποίος συμμετείχε σε προηγούμενες συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν, δήλωσε ότι "αυτές οι δύο πλευρές δεν θα καταλήξουν ποτέ σε συμφωνία. Ο Τραμπ δεν θέλει απλώς να κερδίσει, θέλει να ταπεινώσει το Ιράν και να θεωρηθεί ότι έχει συντρίψει το Ιράν". Η Τεχεράνη βλέπει το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου και τον έλεγχο του Ορμούζ ως βασικά στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία απαραίτητα για την επιβίωσή του. "Επομένως, το Ιράν είναι αποφασισμένο να χρησιμοποιήσει αυτά τα περιουσιακά στοιχεία για να εγγυηθεί τα συμφέροντά του", δήλωσε ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι η συνθηκολόγηση δεν αποτελεί επιλογή. "Πολεμάμε, πεθαίνουμε, αλλά δεν δεχόμαστε την ταπείνωση. Η παράδοση είναι θεμελιωδώς ασύμβατη με την ταυτότητα του Ιράν".
Αυξανόμενη πίεση στην οικονομία του Ιράν
Ένας δεύτερος Ιρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι η Τεχεράνη έχει ήδη κερδίσει - όχι νικώντας την Ουάσινγκτον στρατιωτικά, αλλά αρνούμενη να υποταχθεί. Εβδομάδες αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων απέτυχαν να κάμψουν τη θέληση του Ιράν, ενισχύοντας την άποψή του ότι το πυρηνικό του απόθεμα και ο έλεγχος του Ορμούζ παραμένουν ο πυρήνας της αποτροπής του. Η παράδοσή τους θα διέλυε αυτή την ισορροπία. "
Ο Τραμπ θέλει να κηρύξει τη νίκη, αλλά το Ιράν δεν θα του την δώσει. Μπορεί η παγκόσμια οικονομία να αντέξει την πίεση; Αυτό είναι το ερώτημα στο οποίο ο Τραμπ οφείλει μια απάντηση στον κόσμο", πρόσθεσε. Περισσότερα πλήγματα δεν θα άλλαζαν τον υπολογισμό του Ιράν, μόνο θα επιτάχυναν την κλιμάκωση, είπε, προσθέτοντας ότι το Ιράν δεν θα εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό ούτε θα υποκύψει σε τελεσίγραφα χωρίς συμβιβασμό από την Ουάσινγκτον.
Διαβάστε Επίσης
Ωστόσο, πίσω από την ανυπότακτη στάση, ιρανικές πηγές κοντά στο κατεστημένο περιγράφουν μια πιο αντιφατική πραγματικότητα: Η Τεχεράνη δεν θέλει ένα παρατεταμένο σενάριο "χωρίς πόλεμο, χωρίς ειρήνη", καθώς ο πληθωρισμός αυξάνεται, η ανεργία επιδεινώνεται και οι επιθέσεις σε βασικές βιομηχανίες αιμορραγούν μια ήδη πληγείσα οικονομία. Αντ' αυτού, ανέφεραν ότι το Ιράν επιδιώκει μια προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου -- ανοίγοντας ξανά το Ορμούζ υπό ιρανική εποπτεία σε αντάλλαγμα για την άρση του αποκλεισμού των ΗΠΑ, πριν αντιμετωπίσει πιο δύσκολα ζητήματα όπως η άρση των κυρώσεων και οι πυρηνικοί περιορισμοί.
Οι ΗΠΑ λένε ότι ο τερματισμός του πολέμου πρέπει να αναβληθεί για μεταγενέστερες συνομιλίες.
Σχετικά με το πυρηνικό ζήτημα, ιρανικές πηγές αναφέρουν ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να μειώσει το απόθεμά της των 440 κιλών ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού ή να στείλει μέρος αυτού στο εξωτερικό, κατά προτίμηση στη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να το ανακτήσει εάν η Ουάσινγκτον παραβιάσει οποιαδήποτε συμφωνία. Η Ουάσινγκτον έχει αρνηθεί. Το Ιράν πιέζει επίσης για μια μικρότερη διακοπή του εμπλουτισμού από την 20ετή απαίτηση της Ουάσινγκτον και πλήρη πρόσβαση σε 30 δισεκατομμύρια δολάρια παγωμένα περιουσιακά στοιχεία, αλλά η Ουάσινγκτον έχει συμφωνήσει να απελευθερώσει μόνο το ένα τέταρτο αυτών των περιουσιακών στοιχείων βάσει χρονοδιαγράμματος, πρόσθεσαν οι πηγές.
"Δεν υπάρχει στρατιωτική λύση"
Η Τεχεράνη επιδιώκει έναν νέο μηχανισμό διακυβέρνησης για το Ορμούζ, απορρίπτοντας την επιστροφή στο προπολεμικό status quo, ενώ οι ΗΠΑ επιμένουν στο άνευ όρων άνοιγμα - χωρίς διόδια, χωρίς βέτο - ένα κενό που μπορεί να αποδειχθεί πιο δύσκολο να γεφυρωθεί από το ίδιο το πυρηνικό ζήτημα.
Ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ και διαπραγματευτής για τη Μέση Ανατολή, λέει ότι ο έλεγχος του Ορμούζ θα είναι το βασικό μέτρο επιτυχίας ή αποτυχίας για την Ουάσινγκτον. Το πώς θα καταλήξει αυτό θα μπορούσε να καθορίσει την εξωτερική πολιτική του Τραμπ, πρόσθεσε, με τον ηγέτη των ΗΠΑ να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στον κίνδυνο να θεωρηθεί ότι έχει χάσει. Το άνοιγμα της πλωτής οδού χωρίς πολιτική διευθέτηση, πρόσθεσε ο Μίλερ, θα απαιτούσε "παρατεταμένη αμερικανική κατοχή με χερσαίες δυνάμεις σε ιρανικό έδαφος". Δεν υπάρχει στρατιωτική λύση για τα Στενά του Ορμούζ χωρίς μια μακροχρόνια και εξαιρετικά δαπανηρή αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο ιρανικό έδαφος, γεγονός που καθιστά τις διαπραγματεύσεις τη μοναδική βιώσιμη επιλογή.
Παρά τα επιχειρησιακά κέρδη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι δεν επετεύχθη στρατηγικό πλήγμα που να αλλάζει ουσιαστικά τη στάση του Ιράν.
"Δεν ανατρέψαμε το καθεστώς. Αντίθετα, έχουμε πλέον απέναντί μας ένα πιο ριζοσπαστικοποιημένο Ιράν, που εξακολουθεί να διαθέτει πυραυλικές δυνατότητες και εμπλουτισμένο ουράνιο", υπογράμμισε ο Σιτρινόβιτς.
Όπως προειδοποιεί, η υποτίμηση της αντοχής της Τεχεράνης ενδέχεται να οδηγήσει την Ουάσινγκτον σε μια νέα σύγκρουση, με την εσφαλμένη εκτίμηση ότι η πίεση θα οδηγήσει τελικά το Ιράν σε συνθηκολόγηση.
"Αυξάνει τον κίνδυνο η Ουάσιγκτον να εισέλθει για άλλη μια φορά σε μια αντιπαράθεση περιμένοντας ότι ο εξαναγκασμός θα οδηγήσει σε συνθηκολόγηση και να ανακαλύψει, πολύ αργά, ότι το καθεστώς ήταν προετοιμασμένο να υποστεί πολύ περισσότερα από ό,τι αναμενόταν", είπε.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![ΟΠΕΚΕΠΕ: Στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία με βαρύ κατηγορητήριο οι 13 συλληφθέντες για το κύκλωμα στην Κοζάνη [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x405/0,31,608,372/crop/both/f5/f5eb71cf0d0f44f7ad03f19c8b16b92b.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Πρίγκιπας Αντριου: Τον "συνέλαβαν" με μώλωπες στο πρόσωπο και τρομαγμένο βλέμμα [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x325/0,42,608,283/crop/both/9a/9abf9c9f547f4982964f0aa0ef934d49.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Σιάτλ: Οδηγός μπήκε στις ράγες υπέργειου σιδηρόδρομου - Ακολούθησε τις οδηγίες του GPS [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x455/0,81,608,422/crop/both/4c/4cedbddc8cf2418183aa7a9580ee146c.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Ναύπλιο: Διαμαρτυρίες και πανό για την άφιξη ισραηλινού κρουαζιερόπλοιου στην πόλη [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,17,608,358/crop/both/2c/2c515317864b41d1b225781bafca74ce.jpg?quality=60&404=default&v=2)
!["Φωτιά" στη Μέση Ανατολή: Ένας νεκρός και πολλοί τραυματίες στο Κουβέιτ από την ιρανική επίθεση [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x400/0,36,608,377/crop/both/14/1475620b44cb4aaa8ddd2950ceec864a.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Έκρηξη πυραύλου της Blue Origin στη Φλόριντα: Τεράστια σφαίρα φωτιάς "τύλιξε" την περιοχή [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/13/13abedb3548c49e19013101fe6f2abd3.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Τέξας: Τρόμος για οκτώ άτομα που εγκλωβίστηκαν σε roller coaster στον αέρα [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x507/0,82,608,423/crop/both/3e/3e9ebe7f1e824b0ea615bae2ec7aac77.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![ΗΠΑ: Η στιγμή που πυροσβέστης βουτά σε ορμητικά νερά για να σώσει νεογέννητο ελάφι [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x507/0,88,608,429/crop/both/8e/8e0028ee3d8c4720aaa91e651e8f3d6c.jpg?quality=60&404=default&v=2)
!["Σατανική σιωνίστρια σκύλα": Θύμα υβριστικής επίθεσης η Έλεν Μίρεν στο Λονδίνο - [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x374/60,52,608,360/crop/both/b8/b8217b8786a4448ba7ccfcb630f6fbb4.jpg?quality=60&404=default&v=2)
