Χωρίς ξεκάθαρο νέο όραμα, με γενικόλογες δεσμεύσεις και «φτωχές» διακηρύξεις έληξε η Σύνοδος των 27 στην Μπρατισλάβα. Παρά την εξειδίκευση ορισμένων προτάσεων σε άμυνα, ασφάλεια, προστασία συνόρων, μετανάστευση και οικονομία, οι διαφορές των κρατών-μελών και τα εσωτερικά ρήγματα μεταξύ Βορρά-Νότου και παλαιών και νέων μελών φαίνεται να παραμένει.
Οι ευρωπαίοι ηγέτες κατέληξαν σε έναν "οδικό χάρτη" που περιλαμβάνει τις στρατηγικές τους για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα μετά την απόφαση της Βρετανίας να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στην κοινή συνέντευξη Τύπου που έδωσαν, Μέρκελ και Ολάντ επιχείρησαν να δώσουν την εικόνα μιας γενικής συμφωνίας στην επάρκεια του σχεδίου προτάσεων που θα μπορούσαν να επανεκκινήσουν την ΕΕ. Την ίδια στιγμή ωστόσο πολλές ήταν οι χώρες που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο δήλωσαν πως δεν έμειναν καθόλου ικανοποιημένες με τις απαντήσεις που έδωσαν οι 27 στις πολλαπλές κρίσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.
Ενδειτικές του κλίματος είναι οι δηλώσεις του ιταλού πρωθυπουργού Μ. Ρέντσι αλλά και του ούγγρου προέδρου Βικτόρ Ορμπάν. Ο μεν πρώτος σημείωσε πως δεν τον καλύπτουν οι λύσεις που προτείνονται στην οικονομία και το μεταναστευτικό και κατά συνέπεια δεν θα μπορούσε να συμμετάσχει στην κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Φ. Ολάντ και την Α. Μέρκελ. Ο δε δεύτερος χαρακτήρισε αποτυχημένη την αντιμετώπιση που προτείνει η Σύνοδος της Μπρατισλάβα στο μεταναστευτικό και "αυτοκαταστροφική και αφελή" τη γενικότερη μεταναστευτική πολιτική της Ευρώπης.
Οδικός χάρτης για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης στην ΕΕ
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό της Τσεχίας, οι ευρωπαίοι ηγέτες κατέληξαν σε έναν "οδικό χάρτη" που περιλαμβάνει τις στρατηγικές τους για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. "Έχουμε μια πρόταση για έναν οδικό χάρτη με συγκεκριμένα βήματα για να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών στη λειτουργία της ΕΕ" ανέφερε στο Twitter ο πρωθυπουργός της Τσεχίας Μπόχουσλαβ Σομπότκα μετά τη λήξη της άτυπης συνόδου κορυφής των 27 ηγετών στην Μπρατισλάβα της Σλοβακίας.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε ότι οι ευρωπαίοι ηγέτες είναι αποφασισμένοι να διορθώσουν τα προβλήματα του παρελθόντος και να προχωρήσουν. Σύμφωνα με τον κ. Τουσκ ο οδικός χάρτης στον οποίο συμφώνησαν οι 27 αναφέρεται σε πλήρη έλεγχο των συνόρων, συνεργασία με την Τουρκία και τα Βαλκάνια για το μεταναστευτικό. Ενίσχυση της συνεργασίας για την ασφάλεια και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας εντός ΕΕ αλλά και -σε συνεργασία με άλλες χώρες- ενίσχυση της εξωτερικής ασφάλειας. Στο τομέα της οικονομίας αναφέρεται σε αύξηση επενδύσεων, καλύτερο βιοτικό επίπεδο και καλύτερο μέλλον για τους νέους.
«Δεσμευθήκαμε στην Μπρατισλάβα να προσφέρουμε στους πολίτες μας τους επόμενους μήνες το όραμα μιας ελκυστικής ΕΕ την οποία μπορούν να εμπιστευτούν και να υποστηρίξουν. Είμαστε αισιόδοξοι ότι έχουμε τη βούληση και την ικανότητα να το πετύχουμε» αναφέρεται μεταξύ άλλων στον οδικό χάρτη της Μπρατισλάβα, ο οποίος περιλαβάνει μέτρα που θα πρέπει να εξειδικευτούν σε μια σειρά από τομείς όπως τη μετανάστευση και τα εξωτερικά σύνορα, την εσωτερική και την εξωτερική ασφάλεια, την άμυνα, την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη και την νεολαία.
Διαβάστε το πλήρες κείμενο του οδικού χάρτη της Μπρατισλάβα εδώ
Μέρκελ: Η λύση δεν είναι η αλλαγή των Συνθηκών
«Όχι μεγαλόστομες διακηρύξεις. Όχι αλλαγή συνθηκών. Συμβιβασμός των πράξεων με τις προσδοκίες». Με αυτόν τον τρόπο περιέγραψε τη διαδρομή που θα ακολουθήσουν για την επόμενη περίοδο οι 27η γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ .
Η Ευρώπη βρίσκεται σε «κρίσιμη κατάσταση» μετά το δημοψήφισμα υπέρ του Brexit, επανέλαβε η καγκελάριος της Γερμανίας Άγγελα Μέρκελ μετά το τέλος της άτυπης Συνόδου Κορυφής στην Μπρατισλάβα. Η ίδια επισήμανε ότι οι ηγέτες των 27 κρατών μελών της ΕΕ συμφώνησαν να παρουσιάσουν τα σχέδιά τους με στόχο να δοθεί εκ νέου πνοή στην Ένωση έως τον Μάρτιο του 2017.
«Συμφωνήσαμε ότι στην Ευρώπη, στην κρίσιμη κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει μετά το δημοψήφισμα στη Βρετανία, αλλά επίσης εξαιτίας των άλλων δυσκολιών που αντιμετωπίζουμε, πρέπει όλοι μαζί να συμφωνήσουμε σε μια ατζέντα, πρέπει να έχουμε ένα πρόγραμμα εργασιών προκειμένου να μπορέσουμε να διαχειριστούμε τα αντίστοιχα ζητήματα έως την 60η επέτειο των Συνθηκών της Ρώμης" επισήμανε η επικεφαλής της γερμανικής κυβέρνησης μετά τη λήξη της άτυπης Συνόδου. Ο Ζ-Κ. Γιούνκερ στο ευρωκοινοβούλιο έθεσε τα βασικά σημεία. Χαιρετίζουμε την ομιλία του. Επί αυτής της βάσης κάναμε συζήτηση σήμερα. Η ατζέντα που προτάθηκε είναι η βάση στην οποία θα εργαστούμε και αυτήν την ατζέντα υποστηρίξουμε την επόμενη περίοδο. Το θέμα της ασφάλειας, της μετανάστευσης, της προστασίας των εξωτερικών συνόρων. Στόχος η μείωση των ροών, η τήρηση της συμφωνίας Τουρκίας-ΕΕ και η προώθηση συμφωνιών με τρίτες χώρες για την παροχή βοήθειας. Στο θέμα της ασφάλειας, αναφερθήκαμε στην τρομοκρατία και συμφωνήσαμε να συζητηθούν οι προτάσεις που έγιναν από τη Γαλλία και τη Γερμανία. Χρειαζόμαστε περισσότερη συνεργασία στην Άμυνα», είπε η κ. Μέρκελ και πρόσθεσε:
«Δεν τηρούμε επαρκώς την υπόσχεση της ΕΕ για ευημερία. Υπάρχει ανεργία. Το πνεύμα σήμερα ήταν ένα πνεύμα συνεργασίας. Χρειαζόμαστε συμβιβασμούς, αλληλεγγύη και επί τη βάση κοινών αξιών στην ΕΕ να προχωρήσουμε για ένα αποτελεσματικό οικονομικό μοντέλο».
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν ότι πρέπει να μπει ένα τέλος στην «παράτυπη μετανάστευση» κι ότι πρέπει να «εξερευνηθούν νέες συμφωνίες με εταίρους όπως η Τουρκία», πρόσθεσε η γερμανίδα καγκελάριος και σημείωσε: «Με τη σημερινή Σύνοδο δίνουμε στους πολίτες της ΕΕ σήματα ότι θα προχωρήσουμε σε πρακτικά βήματα».
Αναφερόμενη στην κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Φ. Ολάντ, η κ. Μέρκελ δήλωσε πως «θέλουμε να δείξουμε ότι επιθυμούμε εργαστούμε από κοινού», εξ ου και η κοινή συνέντευξη Τύπου.
Ολάντ: Η ΕΕ μπορεί να προχωρήσει μπροστά
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ δήλωσε από την πλευρά του ότι η άτυπη Σύνοδος της Μπρατισλάβας έδειξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να προχωρήσει μπροστά μετά την απόφαση των Βρετανών πολιτών υπέρ της αποχώρησης της χώρας τους από την ΕΕ.
Θέσαμε προτεραιότητες στη βάση των προτάσεων και όλων όσων είπε ο Ζ-Κ Γιούνκερ στο ευρωκοινοβούλιο. Προστασία, ασφάλεια, ευημερία και μέλλον της νεολαίας. Καταρτίσαμε ένα πρόγραμμα εργασίας και μια ημερήσια διάταξη. Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα πρέπει να τα υλοποιήσουν και Μάρτιος του 2017 οι επίσημες προτάσεις.
Ο Φρανσουά Ολάντ επέμεινε στην ανάγκη να διασφαλιστεί ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης. «Αν δεν υπάρξει αυτή η εγγύηση δεν μπορεί να υπάρξει μηχανισμός που να εφαρμοστεί με αποτελεσματικότητα», σημείωσε. Χάρη στις συμφωνίες που θα υπογράψουμε θα μπορέσουμε να ελέγξουμε τις μεταναστευτικές ροές, ώστε να είμαστε άξιοι των αποφάσεων που έχουμε λάβει.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας πρόσθεσε ως προτεραιότητες τα ζητήματα, που αφορούν στην κλιματική αλλαγή και τη νεολαία. Δήλωσε ακόμη ότι η άτυπη Σύνοδος έδειξε ότι η Ε.Ε. μπορεί να προχωρήσει μπροστά μετά την απόφαση των Βρετανών πολιτών υπέρ της αποχώρησης της χώρας τους.
Ηχηρή διαφοροποίηση από Ρέντσι
«Η Μπρατισλάβα ήταν ένα βήμα μπροστά», σημείωσε από τη μεριά του ο ιταλός πρωθυπουργός Μ. Ρέντσι. Όπως σημείωσε ωστόσο «είμαστε ακόμη πολύ μακριά από τη “ιδέα μας” για την Ευρώπη». «Δεν είμαι ευχαριστημένος με τις λύσεις στην οικονομική πολιτική και τη μετανάστευση, επομένως δεν θα μπορούσα να συμμετάσχω στην κοινή συνέντευξη Τύπου με τους Ολάντ και Μέρκελ», είπε μεταξύ άλλων ο ιταλός πρωθυπουργός.
Αποτυχημένη η Σύνοδος λέει ο Ορμπάν
Η άτυπη σύνοδος κορυφής της Μπρατισλάβας απέτυχε να αλλάξει τη μεταναστευτική πολιτική που ακολουθούν οι Βρυξέλλες, δήλωσε ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν.
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι οι ηγέτες των βαλκανικών χωρών και της ΕΕ θα συναντηθούν στις 24 Σεπτεμβρίου στη Βιέννη και ότι ο ίδιος έχει ως στόχο να αλλάξει την "αυτοκαταστροφική και αφελή" μεταναστευτική πολιτική της Ευρώπης.
Γιούνκερ: 108 εκ. για τα σύνορα της Βουλγαρίας
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του την προηγούμενη εβδομάδα ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζ-Κ Γιούνκερ είχε δηλώσει: «Θα υπερασπιστούμε τα σύνορά μας με τη νέα ευρωπαϊκή συνοριοφυλακή, Θέλω να δω τουλάχιστον 200 περισσότερους συνοριοφύλακες στη Βουλγαρία και 50 νέα οχήματα στα εξωτερικά σύνορά μας στη Βουλγαρία από τον Οκτώβριο»
Μετά το πέρας της Συνόδου της Παρασκευής, ο Γιούνκερ επανήλθε στο θέμα σημειώνοντας πως έχει εξασφαλίσει 108 εκ. για την προστασία των συνόρων της Βουλγαρίας. «Η πρόθεσή μας είναι να ανεβάσουμε αυτό το ποσό στα 160 εκ.», πρόσθεσε.
Τσίπρας: Συμφωνία στους στόχους, διαφωνία στα μέτρα
«Κάτι έχει αρχίσει να αλλάζει στην Ευρώπη και έχει ξαναμπεί έστω και δειλά στην ατζέντα των συζητήσεων το ζήτημα της κοινωνικής διάστασης στην Ευρώπη», δήλωσε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας εξερχόμενος από την άτυπη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. στη Μπρατισλάβα.
Ο κ. Τσίπρας είπε ότι οι περισσότεροι από τους 27 ηγέτες αναγνώρισαν ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση βρίσκεται σε μια μεγάλη κρίση και προειδοποίησε ότι «αν δεν αλλάξουμε, η κρίση θα γίνει υπαρξιακή και θα οδηγήσει σε μεγάλα αδιέξοδα». Όπως είπε υπήρξε συμφωνία στους στόχους, υπήρξαν ωστόσο διαφωνίες στα συγκεκριμένα μέτρα.
Οι πολίτες δεν εμπνέονται από το όραμα της ΕΕ οπότε πρέπει να βρει η ΕΕ ένα νέο όραμα, πρόσθεσε ο πρωθυπουργός. Τόνισε ότι παραμένουν οι διαφορές για τα συγκεκριμένα μέτρα που πρέπει να αποφασιστούν αλλά τουλάχιστον μπαίνει στο τραπέζι η κοινωνική ατζέντα και η Ευρώπη ξαναθυμάται έννοιες που είχε ξεχάσει, όπως η ανεργία, οι ανισότητες και η κοινωνική συνοχή. Αναφερόμενος ειδικότερα στα εργασιακά, ο πρωθυπουργός σχολίασε ότι οι Ευρωπαίοι δεν εμπνέονται πλέον από την Ευρώπη γιατί η ζωή τους γίνεται χειρότερη λόγω της κοινωνικής ανισότητας και διότι οι πολίτες αντιλαμβάνονται ότι αν δεν είναι άνεργοι είναι επισφαλώς εργαζόμενοι.
Ο κ. Τσιπρας έκανε λόγο για ένα μικρό και ανολοκλήρωτο βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση και τόνισε την ανάγκη να διευρυνθεί η κοινωνική προστασία και «να σταματήσουμε να πιστεύουμε ότι οι κανόνες είναι οι 10 εντολές του Μωυσή γραμμένες πάνω σε πέτρα».
Ο πρωθυπουργός σχολίασε ακόμη ότι η σύνοδος κορυφής της Αθήνας και η κοινή διακήρυξη των ηγετών του Ευρωπαϊκού Νότου έφτασε έως τις Βρυξέλλες και αυτό φάνηκε από την ομιλία του προέδρου της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ στο Ευρωκοινοβούλιο. Πρόσθεσε πάντως ότι παραμένουν οι διαφορετικές οπτικές από χώρες που όπως είπε δεν συμμερίζονται τις αντιλήψεις για την κοινωνική ατζέντα.
Ερωτηθείς για το εάν φεύγει από την σύνοδο κορυφής περισσότερο αισιόδοξο ή απαισιόδοξος, ο πρωθυπουργός απάντησε: «Δεν μπορώ να πω ότι φεύγω απαισιόδοξος. Φεύγω συγκρατημένα αισιόδοξος ότι κάτι μπορεί να αλλάξει».
Τα κύρια σημεία της «διακήρυξης»
Σύμφωνα με την λεγόμενη «διακήρυξη» των 27 ηγετών τα κύρια σημεία του Οδικού Χάρτη της Μπρατισλάβας είναι τα εξής:
Μετανάστευση και εξωτερικά σύνορα
Στόχοι:
- Να μην επιτραπεί η επιστροφή σε καταστάσεις ανεξέλεγκτων ροών όπως την περασμένη χρονιά και να μειωθεί περαιτέρω ο αριθμός των μη νόμιμων μεταναστών.
- Να διασφαλισθεί ο πλήρης έλεγχος των εξωτερικών συνόρων και να επανέλθει η Συνθήκη Σένγκεν.
- Να υπάρξει μακροπρόθεσμης πολιτική μετανάστευσης στην Ε.Ε. και ενισχυθούν οι πολιτικές υπευθυνότητας και αλληλεγγύης
Συγκεκριμένα μέτρα:
α. Πλήρης δέσμευση για την εφαρμογή της κοινής δήλωσης ΕΕ – Τουρκίας και παροχή υποστήριξης στις χώρες των δυτικών Βαλκανίων.
β. Δέσμευση από ορισμένες χώρες μέλη να στείλουν επειγόντως βοήθεια για να ενισχύσουν την προστασία των Βουλγαρικών συνόρων εμ την Τουρκία και την συνέχιση παροχής βοήθειας σε άλλες χώρες της «πρώτης γραμμής»
γ. Πριν το τέλος της χρονιάς, να έχει τεθεί σε πλήρη λειτουργία η Ευρωπαϊκή Συνοροφυλακή και Ακτοφυλακή.
δ. Συνεργασία και διάλογος με τρίτες χώρες με στόχο να μειωθούν οι ροές μη νόμιμων μεταναστών και να αυξηθούν οι επιστροφές.
ε. Θα συνεχιστεί η εργασία με στόχο να διευρυνθεί η συναίνεση στην Ε.Ε. με στόχο την υιοθέτηση μιας μακροχρόνιας μεταναστευτικής πολιτικής.
Εσωτερική και εξωτερική ασφάλεια
Στόχοι:
-Να γίνειτο παν για να υποστηριχθούν οι χώρες μέλη ώστε να ενισχύσουν την εσωτερική ασφάλειά τους και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.
Συγκεκριμένα μέτρα:
α. Εντατικοποίηση της συνεργασίας και τις ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των υπηρεσιών ασφαλείας των χωρών μελών.
β. υιοθέτηση των μέτρων εκείνων που θα διασφαλίσουν ότι όλα τα πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων και των υπηκόων των χωρών μελών της Ε.Ε.που θα διασχίζουν τα εξωτερικά σύνορα της Ενωσης θα ελέγχονται από τις βάσεις δεδομένων των χωρών μελών που θα διασυνδέονται μεταξύ τους.
γ. θα ρχίσει αν δημιουργείται ένα Σύστημα Ταξιδιωτικών Πληροφοριών που θα διενεργεί τους ελέγχους και – αν απαιτηθεί – θα μπορεί να εμποδίζει την είσοδο ακόμη και σε ταξιδιώτες που δεν απαιτείται να έχουν πάρει βίζα.
δ. Μια συστηματική προσπάθεια κατα της ριζοσπαστικοποίηση, συμπεριλαμβανομένων και απελάσεων και απαγορεύσεων, αλλά και υποστήριξη των χωρών μελών σε ενέργειες πρόληψης.
Εξωτερική Ασφάλεια και Αμυνα
Αντικειμενικοί στόχοι:
Ενίσχυση της συνεργασίας εντός της Ε.Ε. σε ζητήματα εξωτερικής ασφάλεια και άμυνας.
Συγκεκριμένα μέτρα:
α. Στην Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου θα αποφασιστεί συγκεκριμένο σχέδιο ασφάλειας και άμυνας και θα διερευνηθεί το πως μπορεί αν γίνει καλύτερη χρήση των διεθνών συνθηκών.
β. Η κοινή διακήρυξη να εφαρμοστεί αμέσως και από το ΝΑΤΟ.
Οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, νέοι
Αντικειμενικοί στόχοι:
Δημιουργία ενός οικονομικού μέλλοντος με προοπτικές για όλους, διασφάλιση του επιπέδου διαβίωσης και καλύτερες ευκαιρίες για τους νέους.
Συγκεκριμένα μέτρα:
α. Τον Δεκέμβριο θα αποφασιστεί η επέκταση των αρμοδιοτήτων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων
β. Την Ανοιξη του 2017 θα εξεταστεί η πρόοδος σε ό,τι αφορά την ύπαρξη διαφορετικών στρατηγικών στην Ενιαία Αγορά (συμπεριλαμβανομένων της Ενιαίας Ψηφιακής Αγοράς, της Ενωσης των Αγορών Κεφαλαίων και της Ενεργειακής Ενωσης)
γ. Τον Οκτώβριο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα εξετάσει τρόπους για την ενίσχυση των εμπορικών πολιτικών
δ. Τον Δεκέμβριο θα ληφθούν αποφάσεις για την καταπολέμηση της ανεργίας των νέων και θα αποφασιστούν ενισχυμένα προγράμματα ειδικά για νέους.