Ο Γιόζεφ Μένγκελε, ο Ναζί γιατρός που έμεινε γνωστός ως "Άγγελος του Θανάτου", υπήρξε μία από τις πιο σκοτεινές μορφές του ναζιστικού καθεστώτος. Στο Άουσβιτς έγινε διαβόητος για τα φρικτά πειράματα που έκανε σε παιδιά και κρατούμενους. Μετά την ήττα της ναζιστικής Γερμανίας, κατάφερε να διαφύγει και να ζήσει για δεκαετίες ελεύθερος στη Νότια Αμερική, χωρίς ποτέ να λογοδοτήσει στη δικαιοσύνη. Στο Άουσβιτς, ο Μένγκελε έγινε σύμβολο απόλυτης απανθρωπιάς. Είχε εμμονή με τα παιδιά — ιδιαίτερα με τα δίδυμα — τα οποία χρησιμοποιούσε ως πειραματόζωα. Παράλληλα, υπέβαλλε σε βασανιστήρια Ρομά, Εβραίους και κρατούμενους με σωματικές ιδιαιτερότητες, προσπαθώντας να "αποδείξει" τις ψευδοεπιστημονικές θεωρίες των Ναζί περί "ανωτερότητας της Αρίας φυλής".
Κάθε φορά που έφθανε τρένο με κρατούμενους στο στρατόπεδο, ο Μένγκελε ήταν ο επικεφαλής στις περιβόητες "διαλογές". Με μια κίνηση του χεριού αποφάσιζε ποιοι θα ζούσαν προσωρινά ως εργάτες καταναγκαστικής εργασίας ή ως πειραματόζωα, και ποιοι θα οδηγούνταν απευθείας στους θαλάμους αερίων. Οι ηλικιωμένοι, οι άρρωστοι, και όσοι θεωρούνταν "ανίκανοι για εργασία" στέλνονταν για "πλύσιμο", δηλαδή στους θαλάμους αερίων και μετά στους φούρνους για κάψιμο.
Σύμφωνα με μαρτυρίες επιζώντων, ο Μένγκελε σφύριζε κλασικές μελωδίες την ώρα που έκανε αυτές τις επιλογές. Μάλιστα, οδηγώντας τους κρατούμενους στους θαλάμους αερίων, έβαζε Ρώσους κρατούμενους να παίζουν κλασική μουσική με τα βιολιά τους που είχαν πάρει στην αιχμαλωσία μαζί τους. Το άκουσμα της μουσικής αυτής, σε όλο το στρατόπεδο, προκαλούσε νεκρική παγωμάρα αφού ήταν σημάδι πως κάποιοι γίνονταν στάχτη.
Είναι γνωστή και η μαρτυρία του Leonard Cohen, για το πώς εμπνεύστηκε το τραγούδι Dance me to the End of Love, όταν είδε φωτογραφίες από ναζιστικά κρεματόρια και έμαθε για την ορχήστρα που συνόδευε τους κρατούμενους στον θάνατο. Ο στίχος του τραγουδιού, "Dance me to your beauty with a burning violin -Χόρεψε με στην ομορφιά σου με ένα φλεγόμενο βιολί", δεν είναι ερωτικός. Η λέξη dance δεν έχει την έννοια ενός χορού διασκέδασης αλλά ενός χορού τραγωδίας. Οδήγησέ με στον τόπο που κάηκε η ομορφιά σου, θα μπορούσε πιο ελεύθερα να ερμηνευτεί. Οδήγησέ με στο τέλος της Αγάπης (Dance me to the end of love).
Η Μπέρρυ Ναχμίας, η οποία επέζησε από το κολαστήριο του Άουσβιτς, το 1989 εξέδωσε το βιβλίο "Κραυγή στο Αύριο" περιγράφοντας την απόλυτη φρίκη. Πριν τον θάνατό της, σε συνέντευξη που παραχώρησε στον γράφοντα, είχε πει :
" Όταν μας πήγαν στο Άουσβιτς, ο Μένγκελε μας ξεχώρισε, και έβαλε τη μητέρα και τον πατέρα μου μαζί με άλλους σε ένα καμιόνι. Εγώ έτρεξα να ανέβω μαζί τους στο καμιόνι, να πιαστώ από το χέρι του πατέρα μου, αλλά ο Μένγκελε δεν με άφησε. Ο πατέρας μου φώναξε "Μην έρθεις με εμάς. Να κάνεις αυτό που σου λένε". Μετά, συνάντησα μερικές άλλες που μιλάγανε ελληνικά και μου είπαν ότι είχαν έρθει ένα χρόνο πριν από τη Θεσσαλονίκη. Τις ρώτησα για τους γονείς μου πού τους πήγαν. Μου λένε "Οι γονείς σου; Τις βλέπεις αυτές τις καμινάδες; Εκεί τους κάψανε". Λέω εγώ, αδύνατο να το πιστέψω... Πάω και ρωτάω κάποια άλλη, μου λέει το ίδιο, ρωτάω και την άλλη και την άλλη και όλες μου είπαν τα ίδια. Τα ίδια λόγια, οπότε έμαθα ότι καίγανε τους δικούς μας, αλλά γιατί τους καίγανε, πώς τους καίγανε, δεν ήξερα. Σιγά-σιγά τα έμαθα όλα."
Τα φριχτά πειράματα του Μένγκελε
• Πειράματα σε δίδυμα παιδιά
Ο Μένγκελε είχε παθολογική εμμονή με τα δίδυμα παιδιά, επειδή πίστευε ότι μέσα από αυτά θα ανακάλυπτε τα "μυστικά" της κληρονομικότητας και θα βοηθούσε στη μαζική αύξηση των γεννήσεων της λεγόμενης "Αρίας φυλής". Τα παιδιά χωρίζονταν από τις οικογένειές τους, καταγράφονταν λεπτομερώς, υποβάλλονταν σε συνεχείς μετρήσεις σώματος, αιμοληψίες, ενέσεις ουσιών, και επώδυνες εξετάσεις.
Σύμφωνα με μαρτυρίες επιζώντων, γίνονταν μεταγγίσεις αίματος από το ένα δίδυμο στο άλλο, δοκιμές φαρμάκων και λοιμώξεων, επεμβάσεις χωρίς αναισθησία, ακόμα και σκόπιμη πρόκληση ασθενειών. Όταν πέθαινε το ένα παιδί, το άλλο δολοφονούνταν ώστε να γίνουν συγκριτικές νεκροψίες.
• Πειράματα στα μάτια
Ο Μένγκελε ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για το χρώμα των ματιών, επειδή οι Ναζί συνέδεαν τα ανοιχτόχρωμα μάτια με τη "φυλετική καθαρότητα". Υπάρχουν μαρτυρίες ότι έκανε ενέσεις χημικών ουσιών στα μάτια παιδιών, προσπαθώντας να αλλάξει το χρώμα της ίριδας. Εκείνο που πετύχαινε ήταν μολύνσεις, τύφλωση, και πολλές φορές τον θάνατο. Μετά τον θάνατο των θυμάτων, μάτια και άλλα όργανα αφαιρούνταν για περεταίρω "μελέτη".
• Πειράματα σε νάνους και άτομα με αναπηρίες
Ο Μένγκελε επέλεγε ανθρώπους με σωματικές ιδιαιτερότητες, νανισμό, συγγενείς ανωμαλίες, ή διαφορετικά φυσικά χαρακτηριστικά. Τους αφαιρούσε υγιή δόντια, έπαιρνε δείγματα μαλλιών και μυελού των οστών και τους υπέβαλε καθημερινά σε επώδυνα πειράματα στην προσπάθειά του να μάθει τα μυστικά της γενετικής. Η οικογένεια Όβιτς, μια ομάδα Εβραίων νάνων από τη Ρουμανία, είναι από τις πιο γνωστές περιπτώσεις επιζώντων.
• Πειράματα με λοιμώξεις και ασθένειες
Σε πολλούς κρατούμενους ο Μένγκελε προκαλούσε τεχνητά, τύφο, φυματίωση, λοιμώξεις, και τραύματα, ώστε να παρακολουθεί την εξέλιξη της νόσου και την "αντοχή" του οργανισμού και να βγάζει "επιστημονικά" συμπεράσματα.
Πώς διέφυγε το τέρας
Μετά την πτώση της ναζιστικής Γερμανίας, ο Μένγκελε κατάφερε αρχικά να αποφύγει τη σύλληψη επειδή οι Αμερικανοί που τον κράτησαν προσωρινά δεν κατάλαβαν ποιος πραγματικά ήταν. Για χρόνια κρυβόταν στη Γερμανία δουλεύοντας ως αγρότης και μετακινούμενος συνεχώς με ψεύτικες ταυτότητες.
Το 1949 διέφυγε στην Αργεντινή χρησιμοποιώντας πλαστό ιταλικό διαβατήριο με το όνομα "Helmut Gregor". Η διαφυγή του οργανώθηκε μέσω των λεγόμενων "ratlines”, δικτύων που βοηθούσαν Ναζί να φύγουν από την Ευρώπη.
Στο Μπουένος Άιρες έζησε για χρόνια σχεδόν ανενόχλητος. Εργάστηκε σε εμπορικές δραστηριότητες, σε αγροτικές επιχειρήσεις, και ως εκπρόσωπος της οικογενειακής εταιρείας γεωργικών μηχανημάτων στη Νότια Αμερική.
Κατάφερε μάλιστα να αποκτήσει επίσημη άδεια παραμονής και νέα έγγραφα μέσω της γερμανικής πρεσβείας. Η ζωή του στην Αργεντινή ήταν τόσο άνετη ώστε ταξίδεψε ξανά στην Ευρώπη το 1956, όπου συνάντησε τον γιο του Ρολφ και παντρεύτηκε τη χήρα του αδελφού του, Μάρτα.
Όμως στα τέλη της δεκαετίας του 1950 οι γερμανικές αρχές είχαν πλέον εντοπίσει τα ίχνη του και ζήτησαν την έκδοσή του. Την ίδια περίοδο η Μοσάντ κυνηγούσε τον Άντολφ Άιχμαν, ο οποίος επίσης κρυβόταν στην Αργεντινή.
Μετά τη σύλληψη του Άιχμαν το 1960, ο Μένγκελε πανικοβλήθηκε και εξαφανίστηκε. Έφυγε από το σπίτι του στην περιοχή Ολίβος του Μπουένος Άιρες λέγοντας ότι πάει "διακοπές", αλλά δεν επέστρεψε ποτέ.
Αρχικά κατέφυγε στην Παραγουάη και αργότερα εγκαταστάθηκε οριστικά στη Βραζιλία, όπου έζησε με νέες ψεύτικες ταυτότητες και τη βοήθεια υποστηρικτών και Ναζί φυγάδων.
Στις 7 Φεβρουαρίου 1979 πέθανε στην Βραζιλία. Υπέστη πιθανό εγκεφαλικό ενώ κολυμπούσε και πνίγηκε στη θάλασσα. Θάφτηκε με το ψεύτικο όνομα "Wolfgang Gerhard", χωρίς κανείς να γνωρίζει επίσημα ότι επρόκειτο για τον Μένγκελε.
Μόνο το 1985 οι γερμανικές αρχές ανακάλυψαν ότι είχε ήδη πεθάνει. Μετά την εκταφή του σώματος, Βραζιλιάνοι επιστήμονες και ιατροδικαστές επιβεβαίωσαν μέσω εξετάσεων DNA και αναλύσεων του σκελετού ότι τα λείψανα ανήκαν πράγματι στον Γιόζεφ Μένγκελε.
Έτσι έκλεισε η ιστορία ενός από τους πιο διαβόητους εγκληματίες του ναζιστικού καθεστώτος — ενός ανθρώπου που αφιέρωσε τη ζωή του στην ψευδοεπιστημονική ιδέα της "φυλετικής καθαρότητας", βασάνισε χιλιάδες ανθρώπους και τελικά πέθανε ελεύθερος, χωρίς ποτέ να δικαστεί για τα εγκλήματά του.
Διαβάστε Επίσης
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Κρήτη: Συγκλονίζει ο πατέρας του 33χρονου γιατρού - "Το ζητούμενο θα ήταν να ζούσε..." [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu609x392/0,33,609,274/crop/both/c4/c47f90a336794f99bbce65d9a963f737.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Κρήτη: Νέα μαρτυρία από φίλο του 33χρονου αγνοούμενου γιατρού - "Εγώ πιστεύω ότι κάποιος κάτι του έκανε" [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,4,608,345/crop/both/fd/fd48c0c4e20e4c7a90923ff2ee2f757d.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Στην Κρήτη εθελοντές για τον εντοπισμό του 33χρονου γιατρού - Αγνοείται 35 ημέρες [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,0,608,341/crop/both/27/2717273164ed470aa15580ba8822514f.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Αίγιο: Νεκρός ο "μποξέρ" που ξυλοκόπησε τον γιατρό στο νοσοκομείο – Η οικογένειά του απειλεί τους γιατρούς [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,4,608,245/crop/both/2b/2b097a5222b942fbafc57c1d56d7bf7a.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Κρήτη: Αστυνομία και ΕΜΑΚ "χτενίζουν" με drone την περιοχή για τον 33χρονο γιατρό που εξαφανίστηκε [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,0,608,241/crop/both/db/db11968420644a4e95deeb877dd606de.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Ο Νίκος Μίχας του Fame Story ανέλαβε επίσημα καθήκοντα γιατρού στο ΕΚΑΒ - Τι λέει ο ίδιος [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/files/articles/7/article_216288/nikos-mixas-to-fame-story-itan-sokaristiko_3.w_hr.jpg?quality=60&404=default&v=2)
!["Κοραή 4": Η ιστορία του κτιρίου που έγινε το κολαστήριο της Κομαντατούρ στην Αθήνα [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/b2/b2661352b823421eb377fca5d302a2aa.jpg?quality=60&404=default&v=2)
