Follow us

"Τα παιδιά πέθαιναν από την πείνα": Επιζήσασα του Μεγάλου Λιμού στην Ουκρανία αφηγείται - 102 χρονών

"Δεν είχαμε τίποτα να φάμε. Οι άνθρωποι προκειμένου να επιβιώσουν έφτιαχναν κουλουράκια από άνθη φλαμουριάς και τσουκνίδες" θυμάται η Λιούμποφ.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM

Κάθεται στον καναπέ του σπιτιού της και ξετυλίγει τη μια κλωστή μετά την άλλη. Η όραση και η ακοή της δεν την βοηθάνε καθόλου, αλλά η ενεργητικότητά της είναι ασταμάτητη. Συνεχίζει να υφαίνει δίχτυα παραλλαγής για τον ουκρανικό στρατό, ο οποίος μάχεται κατά της Ρωσίας. Η 102χρονη Λιούμποφ Γιάρος ζει στο χωριό Κόντορκοφ. Γεννήθηκε το 1920 στο γειτονικό χωριό Πουστέλνκι στη περιοχή Ζιτόμιρ.

Η οικογένεια της Λιούμποφ θεωρούνταν ευκατάστατη. Είχαν στην κατοχή τους κοτόπουλα, γουρούνια, αγελάδες και άλογα. Στη συνέχεια όμως όλα κατασχέθηκαν από το κομμουνιστικό καθεστώς της Σοβιετικής Ένωσης υπό την ηγεσία του Στάλιν στα πλαίσια του προγράμματος κολεκτιβοποίησης που εφαρμόστηκε εκείνη την εποχή για τη δημιουργία των συνεταιριστικών αγροκτημάτων (κολχόζ) όπως ονομάστηκαν.

Το 1933, στις απαρχές του Χολοντομόρ (Holodomor), όπως ονομάστηκε από τους Ουκρανούς ο μεγάλος λιμός που εκδηλώθηκε τότε, η Λιούμποφ ήταν μόλις 13 ετών. Η μαζική ασιτία που οργανώθηκε τεχνητά από τη σοβιετική ηγεσία το 1932-3 είχε ως στόχο να εξαναγκάσει τους Ουκρανούς αγρότες να ενταχθούν σε αυτούς τους συνεταιρισμούς και ταυτόχρονα να διαλύσει το κίνημα της εθνικής αντίστασης. Το 1931 χιλιάδες διανοούμενοι είχαν εξοριστεί στην Σιβηρία.

Η συζήτηση για το Χολοντομόρ αλλά και τις διώξεις ξεκίνησε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Μόλις το 2006 το ουκρανικό κοινοβούλιο αναγνώρισε επισήμως το λιμό της Ουκρανίας ως γενοκτονία, ενώ σύμφωνα με ουκρανούς ιστορικούς σχεδόν τέσσερα εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν την ζωή τους την δεκαετία του 1930 ως άμεση και έμμεση συνέπεια της πείνας. Σήμερα μετά από αίτηση τεσσάρων κοινοβουλευτικών ομάδων και η γερμανική βουλή αναμένεται να αναγνωρίσει το Χολοντομόρ ως γενοκτονία.

Διαβάστε Επίσης

"Δεν είχαμε τίποτα να φάμε"

"Το μπαγιάτικο ψωμί δεν ήταν αρκετό, και φρέσκο δεν υπήρχε. Όποιος είχε πατάτες τις ξεφλούδιζε έτσι ώστε να μένουν και φύτρες πάνω στις φλούδες, οι οποίες φυτεύονταν για να υπάρχουν τουλάχιστον πατάτες", θυμάται η Λιούμποφ, μιλώντας στην Deutsche Welle. "Δεν είχαμε τίποτα να φάμε". Οι άνθρωποι προκειμένου να επιβιώσουν έφτιαχναν κουλουράκια από άνθη φλαμουριάς και τσουκνίδες, τσάι από γογγύλια. Τα χέρια και τα πόδια της είχαν πρηστεί από τον υποσιτισμό. "Είχα άσχημες πληγές και δεν μπορούσα να περπατήσω. Ο πατέρας μου με κουβαλούσε έξω" λέει η 102-χρονη, η οποία τα βράδια είχε παραισθήσεις και οι γονείς της φοβόντουσαν ότι δεν θα άντεχε.

"Πολλά παιδιά πέθαναν από την πείνα" αναφέρει η Λιούμποφ, η οποία επέζησε από τον εφιάλτη. "Τα παιδιά πέθαιναν στα σπίτια. Οι άνδρες με τις λιγοστές δυνάμεις τους μάζευαν από σπίτι σε σπίτι τα νεκρά παιδιά, τα έβαζαν σε ένα βαγόνι και τα έθαβαν όλα μαζί". Η ίδια βίωσε αυτή την τραγωδία και μέσα στην οικογένειά της. Ο μεγαλύτερος της αδερφός Μικαΐλο ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου από μια περίπολο βγαίνοντας να ψάξει για γογγύλια ενώ η μικρότερη αδερφή της Όλια πέθανε από την πείνα. "Είχαμε ένα νεκροταφείο κοντά. Ο πατέρας μου πήρε τον μεγαλύτερο του γιό και τον έθαψε εκεί" λέει η ίδια με δάκρυα στα μάτια σημειώνοντας πως και τα δύο αδέρφια της θάφτηκαν γυμνά και χωρίς φέρετρο.

Τα ζώα που βρίσκονταν στα περίφημα κολχόζ πέθαιναν και αυτά από ασιτία αλλά δεν έφθανε μόνο αυτό, καθώς οι κομμουνιστές δηλητηρίαζαν τα ζώα για να μην τα φάνε οι άνθρωποι, δηλώνει η επιζήσασα. Για δεκαετίες κανένας δεν τολμούσε να μιλήσει για τις αποτρόπαιες αυτές πράξεις, καθώς κυριαρχούσε ο φόβος της φυλάκισης.

Διαβάστε Επίσης

Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και πόλεμος στην Ουκρανία

Η Λιούμποφ επέζησε του Χολοντόμορ αλλά και του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Δύο φορές οι Ναζί προσπάθησαν να την στείλουν σε καταναγκαστικά έργα, αλλά η ίδια κατάφερε να ξεφύγει. "Με πήραν μαζί τους στην Γερμανία αλλά έφυγα. Όταν ήθελαν να με ξαναγυρίσουν, πήρα ένα μαχαίρι, τραυμάτισα τα χέρια και το στήθος μου και έριξα πάνω αλάτι. Με τέτοιες πληγές με άφησαν ήσυχη".

Όταν ξέσπασε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, η Λιούμποφ Γιάρος ήταν κοπέλα. Εργάστηκε σ' ένα κολχόζ, σε ένα πριονιστήριο όπου έμαθε και πώς να καλλιεργεί ένα χωράφι με τρακτέρ, καθώς οι άνδρες πήγαιναν να πολεμήσουν κατά της ναζιστικής Γερμανίας. Σε αυτή την ηλικία η ίδια βιώνει έναν ακόμη πόλεμο μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας. "Αυτός είναι ο χειρότερος πόλεμος. Θεός φυλάξοι, κανείς δεν θα ευχόταν έναν τέτοιο πόλεμο", αναφέρει η ίδια.

Τρείς από τους εγγονούς της βρίσκονται εθελοντικά στο μέτωπο ενώ η ίδια βοηθάει όπως μπορεί φτιάχνοντας δίχτυα παραλλαγής. "Τα αγόρια πρέπει να κρύβονται από κάτω, ώστε κανείς να μην τους πετύχει" λέει η ίδια. Βλέπει κάθε μέρα ειδήσεις, ευχόμενη όλοι οι στρατιώτες να γυρίσουν σύντομα πίσω, ενώ ελπίζει στην νίκη της Ουκρανίας. "Έχουμε περάσει τόσα πολλά, πείνα και κρύο. Και πάντα πρέπει να υποφέρουμε. Περιμένουμε τη νίκη, αλλά αυτή την νίκη θέλω να την προλάβω" εξομολογείται.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΤΙ ΔΗΛΩΣΕ 02 Φεβ 2023 | 19:02

Ουκρανία: "Η Ρωσία θα κάνει μεγάλη επίθεση στις 24 Φεβρουαρίου" - Τι υποστήριξε ο Ουκρανός υπουργός Άμυνας

Ο Ολεξίι Ρεσνίκοφ τόνισε ότι η Μόσχα έχει κινητοποιήσει περίπου 500.000 στρατιώτες που θα προστεθούν στην "κινητοποίηση" 300.000 στρατευμένων

ΔΥΟ ΚΗΡΥΧΘΗΚΑΝ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ 02 Φεβ 2023 | 11:47

Η Αυστρία απέλασε τέσσερις Ρώσους διπλωμάτες

Τέσσερις Ρώσους διπλωμάτες απέλασε η Αυστρία.

ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ 01 Φεβ 2023 | 23:09

Ρωσία: Η Μόσχα προειδοποιεί το Ισραήλ - Μη δώσετε όπλα στην Ουκρανία, αποτελούν νόμιμο στόχο

Το Ισραήλ προσπαθούσε να μείνει ουδέτερο από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία.

ΤΟ ΕΠΙΜΑΧΟ ΕΓΓΡΑΦΟ 01 Φεβ 2023 | 19:40

Politico: Η ΕΕ παγώνει το αίτημα της Ουκρανίας για fast track ένταξη - Στο Κίεβο η Σύνοδος Κορυφής

Η Ουκρανία επιθυμεί να ενταχθεί στην ΕΕ εντός δύο ετών, αλλά η επικείμενη Σύνοδος Κορυφής δεν φαίνεται πρόθυμη να δεσμευτεί για κάτι τέτοιο.

ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ 01 Φεβ 2023 | 18:55

Πούτιν: Ο στρατός πρέπει να σταματήσει τους ουκρανικούς βομβαρδισμούς στο ρωσικό έδαφος

Η Ουκρανία δεν αναλαμβάνει την ευθύνη για πλήγματα μέσα στο ρωσικό έδαφος, αλλά τα χαρακτηρίζει "κάρμα" για την εισβολή της Μόσχας.

«ΔΙΚΑΙΟ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΔΙΑΚΡΙΣΗ» 30 Ιαν 2023 | 12:52

Τσαβούσογλου για ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ: Μπορεί να αξιολογήσουμε τις αιτήσεις χωριστά

Η νέα γραμμή Ερντογάν συζητήθηκε από τους ΥΠΕΞ Τουρκίας και Φινλανδίας - Η Σουηδία συνεχίζει να στηρίζει τους Κούρδους του PKK, δήλωσε ο Τσαβούσογλου

"ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥΣ " 30 Ιαν 2023 | 12:34

Ουκρανία: Οι Ρώσοι αυτονομιστές προελαύνουν στο Βουγλεντάρ

Μονάδες έχουν φτάσει στο ανατολικό τμήμα της Βουγλεντάρ και συνεχίζεται το έργο τους στα περίχωρα, σημείωσε ο Ρώσος αυτονομιστής Πουσίλιν.

ΠΡΩΗΝ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ 30 Ιαν 2023 | 07:29

"Μ’ έναν πύραυλο, ένα λεπτό θα πάρει" - Ο Μπόρις Τζόνσον αφηγείται πώς τον απείλησε ο Πούτιν

Ο Μπόρις Τζόνσον αφηγείται στο πλαίσιο ντοκιμαντέρ του BBC πώς ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν τον "απείλησε" μερικές ημέρες προτού διατάξει την εισβολή του στρατού του στην Ουκρανία.

ΤΙ ΕΙΠΕ Ο ΖΕΛΕΝΣΚΙ 30 Ιαν 2023 | 06:37

Πόλεμος στην Ουκρανία: Τέσσερις νεκροί σε ρωσικούς βομβαρδισμούς σε Χερσώνα και Χάρκοβο

"Ο ρωσικός στρατός βομβάρδιζε βάρβαρα τη Χερσώνα όλη μέρα", είπε ο Ζελένσκι.

ΤΙ ΑΝΑΦΕΡΕΙ 27 Ιαν 2023 | 19:47

Bloomberg: Ο Πούτιν ετοιμάζει νέα επίθεση στην Ουκρανία την άνοιξη - Κάνει κι άλλη επιστράτευση

Ο Πούτιν εξακολουθεί να πιστεύει ότι πιο μεγάλες δυνάμεις και η ετοιμότητα για σημαντικές ανθρώπινες απώλειες θα του δώσουν τη δυνατότητα να νικήσει, λένε οι πηγές του Bloomberg

ΠΟΛΕΜΟΣ 26 Ιαν 2023 | 23:04

Καναδάς: Παρέδωσε στην Ουκρανία τέσσερα Leopard 2 - Είχε την έγκριση της Γερμανίας

Ο Καναδάς θα εξετάσει την παράδοση κι άλλων αρμάτων μάχης αυτού του τύπου στο μέλλον.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 26 Ιαν 2023 | 19:13

Εύα Καϊλή: Μηνύει Πολωνό ευρωβουλευτή για "βόμβα ψεύδους" - Είχε δηλώσει ότι την παρακολουθούσαν για σχέσεις με τη Ρωσία

Πρόκειται για τον Πολωνό ευρωβουλευτή Γιάτσεκ Σάριους Βόλσκι και τα όσα είχε πει για την Εύα Καϊλή σε συνέντευξή του.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ DIE ZEIT 26 Ιαν 2023 | 18:30

Ρωσία: Αποκαλυπτικός διάλογος του Πούτιν με Γερμανό επιχειρηματία φίλο του- "Θες ολόκληρη την Ουκρανία;"

Ο Ματίας Βάρνιχ, φίλος του Πούτιν, δηλώνει ότι ο Ρώσος πρόεδρος είχε αποφύγει να του αποκαλύψει τον σκοπό του πολέμου στην Ουκρανία.