Tα σενάρια για το μέλλον της Ευρώπης στο τραπέζι των «27»

Η Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων κυριαρχεί στην σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Tα σενάρια για το μέλλον της Ευρώπης στο τραπέζι των «27»

“Ελαφρύ” χαρακτηρίστηκε από πολλούς το... μενού της πρώτης ημέρας της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ενωσης στις Βρυξέλλες, καθώς στην επίσημη ατζέντα περιλαμβανόταν η επανεκλογή του Ντόναλντ Τουσκ στην προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου -η οποία και επετεύχθη- και συζητήσεις για το μεταναστευτικό και το Brexit.

Η άτυπη ωστόσο ατζέντα είναι αυτή που αναμένεται να κυριαρχήσει στις συνομιλίες με την “Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων” να βρίσκεται στην κορυφή του ενδιαφέροντος των ηγετών. Την Παρασκευή, δεύτερη ημέρα των εργασιών, το θέμα του μέλλοντος της Ευρώπης αναμένεται να μονοπωλήσει το ενδιαφέρον των αρχηγών των κρατών-μελών.

Το ρίσκο της “Ευρώπης των πολλών ταχυτήτων”

Tα σενάρια για το μέλλον της Ευρώπης στο τραπέζι των «27»

Το ζήτημα του μέλλοντος της Ευρώπης αναμένεται να συζητηθεί διεξοδικά στην δεύτερη ημέρα του συμβουλίου – την λεγόμενη “άτυπη σύνοδο” - από την οποία θα απουσιάζει η Βρετανίδα πρωθυπουργός Τερέζα Μέι. Την ιδέα για την μετεξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης σε μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων, ή πολλών κύκλων συνεργασίας, συζήτησαν την περασμένη Τρίτη στην τετραμερή σύνοδο των Βερσαλιών, η γερμανίδα Καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ, ο γάλλος πρόεδρος Φρασνοά Ολάντ, και οι πρωθυπουργοί της Ισπανίας και της Ιταλίας, Μαριάνο Ραχόι και Πάολο Τζεντιλόνι.

"Η ενότητα δεν σημαίνει ομοιομορφία" υπογράμμισε ο Γάλλος πρόεδρος Ολάντ, ο οικοδεσπότης αυτής της μίνι συνόδου και η Αγκελα Μέρκελ τόνισε: «Η Ευρώπη πρέπει να είναι πάντα ανοιχτή σε όλους, κανείς δεν πρέπει να αποκλειστεί, αλλά κανείς δεν χρειάζεται να αναγκαστεί να λάβει μέρος σε κάθε προσπάθεια».

Το επικίνδυνο opt-out

Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν

Οπως δηλώνουν διπλωματικές πηγές των Βρυξελλών η συγκεκριμένη πρόταση είναι επικίνδυνη καθώς ουσιαστικά καταργεί την βασική έννοια της “Ενωσης”, δημιουργώντας διαφορετικές τάξεις μελών και προκαλώντας διχασμό ανάμεσα στην ανατολή και τη Δύση. Οι “αντιφρονούντες” θα έχουν μεγαλύτερο περιθώριο ευελιξίας και από την άλλη η Γερμανία θα μπορεί να κρατήσει αποστάσεις από χώρες που αγωνίζονται να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις, όπως η Ελλάδα. Κάποιοι διπλωμάτες στις Βρυξέλλες επιχειρούν να εξηγήσουν την πρόταση εκ μέρους της Αγκελα Μέρκελ ως μια συγκαλυμμένη προειδοποίηση στην Πολωνία και την Ουγγαρία – χώρες που επιμένουν να αγνοούν συγκεκριμένες πολιτικές της Ε.Ε. όπως το προσφυγικό – ότι η έλλειψη αλληλεγγύης θα σημάνει και αντίστοιχη έλλειψη αλληλεγγύης προς αυτές τις χώρες εκ μέρους της Ε.Ε.

“Η διαφοροποίηση πάντα ήταν το μέσο άσκησης πίεσης σε άλλες χώρες -μέλη” σχολιάζει ο Γιάννης Εμμανουηλίδης αναλυτής του Κέντρου Ευρωπαϊκής Πολιτικής. Οι επικριτές του σχεδίου για την Ευρώπη πολλών ταχυτήτων θεωρούν ότι η Πολωνία και η Ουγγαρία θα έχουν πλέον την δικαιολογία που αναζητούσαν για να αγνοήσουν ευθέως ουσιαστικές αρχές που απορρέουν από την συμμετοχή τους στην Ε.Ε. «Η ιδέα των πολλών ταχυτήτων δεν είναι σκοπός, αλλά προειδοποίηση προς όλους μας» ανέφερε χαρακτηριστικά ο ίδιος αξιωματούχος κατά τη διάρκεια ενημέρωσης του Τύπου στις Βρυξέλλες.

Η Λευκή Βίβλος του Γιούνκερ για την Ευρώπη

Tα σενάρια για το μέλλον της Ευρώπης στο τραπέζι των «27» - εικόνα 3

Την περασμένη εβδομάδα, ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ πέντε σενάρια για τα επόμενα βήματα της Ευρώπης από την υποβάθμισή της σε μια ενιαία αγορά, μέχρι την ομοσπονδία.

Στο πρώτο σενάριο («Συνεχίζουμε κανονικά») η Ε.Ε. των «27» επικεντρώνει την προσοχή της στην επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Η Κομισιόν επισημαίνει ότι «η κανονικότητα προϋποθέτει συνεχείς βελτιώσεις για να αντιμετωπιστούν νέες προκλήσεις». Αναφορικά με τη Ζώνη Σένγκεν, αναφέρει ότι χωρίς βελτιώσεις «κάποιες χώρες μπορεί να διατηρήσουν το καθεστώς στοχευμένων εσωτερικών ελέγχων».

Στο δεύτερο σενάριο («Τίποτα περισσότερο από την ενιαία αγορά») η Ε.Ε. επικεντρώνεται σταδιακά εκ νέου στην ενιαία αγορά, καθώς τα 27 κράτη-μέλη δεν κατορθώνουν να βρουν κοινό έδαφος σε άλλους τομείς πολιτικής. Το προφανές πρόβλημα στο σενάριο αυτό ακούει στο όνομα Ευρωζώνη. Το κοινό νόμισμα είναι υπαρκτό και αν τα μέλη της Ευρωζώνης εκλάβουν την Ε.Ε. μόνο ως ενιαία αγορά, εγκαταλείπουν τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις που θα ενίσχυαν την Ευρωζώνη απέναντι στην επόμενη κρίση.

Στο τρίτο σενάριο («Οσοι θέλουν περισσότερα κάνουν περισσότερα»), η Ε.Ε. των «27» επιτρέπει στα κράτη-μέλη που το επιθυμούν να αναπτύξουν στενότερη συνεργασία σε συγκεκριμένους τομείς, όπως η άμυνα, η εσωτερική ασφάλεια ή τα κοινωνικά θέματα.

Διαμορφώνονται μία ή περισσότερες «συμμαχίες πρόθυμων κρατών». Είναι η λεγόμενη Ε.Ε. πολλών ταχυτήτων, στην οποία είχε αναφερθεί πρόσφατα η καγκελάριος Μέρκελ.

Στο τέταρτο σενάριο («Κάνουμε λιγότερα με πιο αποδοτικό τρόπο»), η Ευρωπαϊκή Eνωση εστιάζει στην επίτευξη καλύτερων και ταχύτερων αποτελεσμάτων σε επιλεγμένους τομείς πολιτικής, επιστρέφοντας στα κράτη-μέλη αρμοδιότητες σε τομείς όπου θεωρείται ότι δεν υπάρχει προστιθέμενη αξία. Στο σενάριο αυτό εμπίπτουν η δημιουργία ευρωπαϊκής αμυντικής ένωσης, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής αλλά και η κοινή έρευνα για την ενεργειακή μετάβαση. Το ερώτημα είναι αν τα κράτη-μέλη προτίθενται να μεταβιβάσουν στις Βρυξέλλες αρμοδιότητες στους τομείς που θα επιλεγούν και πώς θα ιεραρχηθούν οι επιλογές αυτές.

Το πέμπτο σενάριο («Κάνουμε μαζί πολύ περισσότερα») είναι η ομοσπονδιακή Ευρώπη. Τα κράτη-μέλη αποφασίζουν να μοιραστούν περισσότερες αρμοδιότητες, πόρους και διαδικασίες λήψης αποφάσεων σε όλους τους τομείς. Οι αποφάσεις εγκρίνονται ταχύτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και εφαρμόζονται επίσης ταχύτερα. Αυτή είναι η επιλογή που προτιμά η Κομισιόν, η οποία όμως αναγνωρίζει ότι ένα τέτοιο βήμα «ενέχει τον κίνδυνο να αποξενώσει κοινωνικά στρώματα που θεωρούν ότι η Ε.Ε. στερείται νομιμοποίησης».

Η επανεκλογή Τουσκ στην προεδρία του Συμβουλίου

Tα σενάρια για το μέλλον της Ευρώπης στο τραπέζι των «27» - εικόνα 4

Χωρίς την υποστήριξη της πατρίδας του της Πολωνίας, αλλά με την σύμφωνη ψήφο των υπολοίπων 27 ηγετών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ο Ντόναλντ Τουσκ επανεξελέγη την Πέμπτη για μια δεύτερη θητεία διάρκειας δυόμισι ετών στην προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Την είδηση μετέφερε μέσω Twitter ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Ζαβιέρ Μπετέλ, αναφέροντας: "Εχουμε προεδρο του Συμβουλίου. Καλή τύχη πρόεδρε Τουσκ"

Η επανεκλογή του Τουσκ και μάλιστα χωρίς να υπάρχει άλλος υποψήφιος ετέθη υπό αμφισβήτηση από την πολωνική κυβέρνηση της πρωθυπουργού Μπεάτα Σίντλο, η οποία τον κατηγορεί για τις επιθέσεις που δέχεται η Βαρσοβία για το σεβασμό στα δημοκρατικά πρότυπα. Αξίζει να σημειωθεί ότι έως την εκλογή του στην προεδρία του Συμβουλίου το 2014, ο Τουσκ είχε διατελέσει επί 7ετία πρωθυπουργός της πατρίδας του.

Στην έναρξη της συνόδου, η Πολωνία απείλησε ανοικτά να μπλοκάρει την διαδικασία επανεκλογής. «Θα κάνουμε τα πάντα για να μην πραγματοποιηθεί η ψηφοφορία. Θα κάνουμε ξεκάθαρο ότι κινδυνεύει η Σύνοδος Κορυφής», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών, Βίτολντ Βαστσκόφκσι.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΔΕΝΔΙΑ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ 11 Αυγ 2020 | 12:47

Έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου ΥΠΕΞ της ΕΕ για κυρώσεις στην Τουρκία ζητά η Ελλάδα

Η Αθήνα ζητά την έκτακτη σύγκληση της συνόδου των ΥΠΕΞ. Ο Νίκος Δένδιας θα ενημερώσει για τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας και θα ζητήσει επιβολή κυρώσεων.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 10 Αυγ 2020 | 14:47

Oruc Reis - Βερολίνο: Η Τουρκία στέλνει λάθος μήνυμα και επιβαρύνει τις σχέσεις της με την ΕΕ

Η Τουρκία στέλνει λάθος μήνυμα και επιβαρύνει τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση αναφέρει η γερμανική κυβέρνηση

ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ 10 Αυγ 2020 | 10:56

Το πακέτο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για εργασία, επιχειρηματικότητα και ελάφρυνση νοικοκυριών από φορολογικά βάρη

Πού θα στοχεύσει το εθνικό σχέδιο που θα καταθέσει η κυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

ΕΔΩΣΕ ΕΥΣΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΤΟΝ ΚΥΡΙΑΚΟ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ 08 Αυγ 2020 | 16:02

Σαφές μήνυμα Βέμπερ: Η συμφωνία Ελλάδας- Αιγύπτου ενισχύει την ειρήνη και τη σταθερότητα

Η συμφωνία Ελλάδας- Αιγύπτου ενισχύει την ειρήνη και τη σταθερότητα ανέφερε ο Μάνφρεντ Βέμπερ

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΕ ΕΡΩΤΗΣΗ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ 07 Αυγ 2020 | 13:11

Αυστηρό μήνυμα Μπορέλ προς Τουρκία: Να σταματήσει τις απειλές και να σέβεται το διεθνές δίκαιο

Να σταματήσει τις απειλές και να σέβεται το διεθνές δίκαιο καλεί την Τουρκία ο Ζοζέπ Μπορέλ

24 Ιουλ 2020 | 13:33

Βρέχει λεφτά, προσοχή στις "σφαλιάρες"!

Όταν βρέχει εύκολα λεφτά, η χρεοκοπία παραμονεύει στην γωνία…

ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ 24 Ιουλ 2020 | 12:52

Παγιώνεται το θετικό κλίμα για τα ελληνικά ομόλογα μετά τη Σύνοδο Κορυφής

Στο ίδιο κλίμα με τα ελληνικά και τα ομόλογα των άλλων χωρών του Νότου της Ευρωζώνης

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ 24 Ιουλ 2020 | 12:44

Τέλος στη διατλαντική διαμάχη Γαλλίας - ΗΠΑ - ΕΕ: Η Airbus έκανε την τελική της παραχώρηση

Η Airbus έκανε την κίνηση για τον τερματισμό της διατλαντική διαμάχης Γαλλία-ΗΠΑ-ΕΕ.

ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ORUC REIS 23 Ιουλ 2020 | 14:55

H Τουρκία ρίχνει τους τόνους: "Υπερβολική η αντίδραση της Ελλάδας", δηλώνει άνθρωπος του Ερντογάν

Διατυπώνει όμως και τις πάγιες θέσεις της Τουρκίας τονίζοντας πως "η Ελλάδα έχει μαξιμαλιστικές απόψεις"

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ Η ΕΛΛΑΔΑ 22 Ιουλ 2020 | 08:26

Σύνοδος Κορυφής: Πώς, πότε και από πού θα πάρουμε τα 70 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης

Πότε θα δούμε τα χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης που αποφασίστηκε στη Σύνοδο Κορυφής.

ΠΟΙΟΙ ΣΥΝΟΔΕΥΣΑΝ ΤΟΝ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟ 21 Ιουλ 2020 | 17:28

Σύνοδος Κορυφής: Αυτοί ήταν οι στενοί συνεργάτες του Κυριάκου Μητσοτάκη στις Βρυξέλλες

Η ομάδα του πρωθυπουργού που δούλεψε στην κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής για να επιτευχθεί η συμφωνία

ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ 21 Ιουλ 2020 | 15:51

Κυβερνητικές πηγές: Εθνική επιτυχία η συμφωνία στη Σύνοδο Κορυφής

Η συμφωνία της Συνόδου Κορυφής, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, αποτελεί ιστορική ημέρα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ 21 Ιουλ 2020 | 15:01

Τσίπρας για Σύνοδο Κορυφής: Το ποσό συνοδεύεται από περικοπές και "μνημονιακές μεταρρυθμίσεις"

Μνημονιακές μεταρρυθμίσεις, ως αντάλλαγμα για επιχορηγήσεις που δεν αρκούν για ανάπτυξη και υψηλό δανεισμό που οδηγεί σε νέα κρίση χρέους, "βλέπει" ο Αλ. Τσίπρας.