Tι παίζεται στη Λιβύη:Ο πόλεμος δι αντιπροσώπων & διάσκεψη του Βερολίνου

Οι διεργασίες στον «πόλεμο δια αντιπροσώπων» που διεξάγεται στη Λιβύη, είναι πυρετώδεις, ανεξαρτήτως των διπλωματικών κινήσεων.

ti-paizetai-sti-libuio-polemos-di-antiproswpwn--diaskepsi-tou-berolinou
SHARE THIS
0
SHARES

Η έλευση στην Αθήνα του στρατάρχη, Χαλίφα Χαφτάρ, μόλις δύο εικοσιτετράωρα μάλιστα πριν την διεθνή Διάσκεψη του Βερολίνου για τη Λιβύη, έδωσε μία νέα διάσταση στον διπλωματικό πόλεμο Αθήνας και Αγκυρας για το παράνομο μνημόνιο Ερντογάν- Σάρατζ. Οι συναντήσεις του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη καθώς και τον Έλληνα ΥΠΕΞ Νίκο Δένδια καθώς και η καταδίκη του μνημονίου από τον ίδιο τον στρατάρχη Χαφτάρ αποκτούν μεγάλη σημασία καθώς ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι θα θέσει βέτο η Ελλάδα στην ΕΕ αν δεν ακυρωθεί το μνημόνιο Λιβύης-Τουρκίας.

Την ίδια στιγμή, ο διπλωματικός πυρετός εντείνεται λίγο πριν την συνδιάσκεψη του Βερολίνου, με την Αθήνα να εκφράζει ρητά την δυσαρέσκεια της προς τη Γερμανία για το γεγονός ότι δεν εκλήθη, με τηλεφώνημα Μητσοτάκη προς τη Μέρκελ. Υπενθυμίζεται ότι και ο στρατάρχης Χαφτάρ δεν έκρυψε την έντονη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν έλαβε πρόσκληση από τη Γερμανία στη Διάσκεψη του Βερολίνου για τη Λιβύη. Επίσης ο αρχηχός του LNA έχει απορρίψει με σκληρά λόγια το μνημόνιο Τουρκίας - Τρίπολης. Συνεπώς δημιουργείται ένας άξονας που αυτή την περίοδο δείχνει να έχει κοινό στόχο να μην ισχύσει αυτή η παράνομη συμφωνία.

Πριν έρθει στην Αθήνα ο στρατάρχης συμφώνησε σε κατάπαυση του πυρός στη Λιβύη σύμφωνα με όσα δήλωσε ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Χάικο Μάας από τη Βεγγάζη, όπου και τον συνάντησε. Βεβαίως, το Λιβυκό ζήτημα είναι πολυσύνθετο και είναι δύσκολο να μπορεί κάποιος να κάνει προβλέψεις για τις εξελίξεις.

Ας δούμε λίγο πιο συγκεκριμένα το τι παίζεται στη Λιβύη: 

Ο πόλεμος δια αντιπροσώπων

Οι διεργασίες στον «πόλεμο δια αντιπροσώπων» που διεξάγεται στη Λιβύη, είναι πυρετώδεις, ανεξαρτήτως των διπλωματικών κινήσεων. Δεδομένου ότι ο Καλίφα Χάφταρ ξεκίνησε την επίθεση στην Τρίπολη τον Απρίλιο, η σύγκρουση στη βορειοαφρικανική χώρα φαίνεται να βρίσκεται στην επόμενη φάση με τον Χάφταρ να συνεχίζει την επέλασή του.

Μετά από μήνες πολέμου, οι δυνάμεις που ευθυγραμμίζονται με την αναγνωρισμένη από τα Ηνωμένα Έθνη κυβέρνηση εθνικής συμφωνίας (GNA), με έδρα την Τρίπολη, εμπόδισαν σε μεγάλο βαθμό τον Χάφταρ σε ότι αφορά την Τρίπολη.

Ωστόσο οι δυνάμεις του Στρατάρχη σημείωσαν την προηγούμενη περίοδο μία σημαντική νίκη στην εκστρατεία τους εναντίον της Τρίπολης καταλαμβάνοντας τη Σύρτη, μια στρατηγικής σημασίας πόλη ανάμεσα στο ανατολικό και το δυτικό τμήμα της Λιβύης, εκτιμούν οι αναλυτές. Μετά την απώλεια της Σύρτης, η πόλη Μιζουράτα, οι δυνάμεις της οποίας είναι στην πρώτη γραμμή του μετώπου για την υπεράσπιση της Τρίπολης, αποτελεί στόχο του Χάφταρ.

Η ανακοίνωση της Τουρκίας ότι θα στείλει ενισχύσεις στον στρατό της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Λιβύης προκάλεσε διπλωματικό πυρετό με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης που διεθνοποιείται ολοένα και περισσότερο. Σε αυτό το πλαίσιο η Ρωσία κι η Τουρκία ζήτησαν να κηρυχθεί εκεχειρία στη Λιβύη από τις 12 Ιανουαρίου.

Οι συναντήσεις που ακολούθησαν στη Μόσχα δεν οδήγησαν σε άμεσο αποτέλεσμα και το διεθνές ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο Βερολίνο όπου την Κυριακή θα πραγματοποιηθεί η συνδιάσκεψη.

Οι συσχετισμοί των δυνάμεων

  • Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Είναι ένας από τους πλέον στενούς υποστηρικτές του Χαφτάρ, καθώς ενοχλείται από την διάδοση του πολιτικού Ισλάμ, όπως εκφράζεται από την κυβέρνηση της Τρίπολης. Σύμφωνα με διεθνή ΜΜΕ, η χώρα παραβίασε την απόφαση του ΟΗΕ για εμπάργκο όπλων στην Λιβύη και έδωσε στον Χαφτάρ εξαιρετικά προηγμένα οπλικά συστήματα, όπως το ρωσικής κατασκευής σύστημα Pantsir S-1 για την αεράμυνα που τοποθετήθηκε στην στρατιωτική βάση αλ Τζούφρα κοντά στην πόλη Γκαριάν. 

Σε έκθεση του ΟΗΕ το 2017 αναφέρεται ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχτισαν μία αεροπορική βάση στο αλ Καντίμ της ανατολικής Λιβύης και έδωσαν στον στρατηγό Χαφτάρ αεροσκάφη και στρατιωτικά οχήματα. 

  • Αίγυπτος 

Η αντιπαλότητα του Καϊρου με την Μουσουλμανική Αδελφότητα, η οποία βρίσκεται υπό διωγμό στη χώρα, σημαίνει ότι ο Αιγύπτιος πρόεδρος, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι προτίμησε την συμμαχία με τον στρατηγό Χαφτάρ. 

Η μεγάλη συνοριακή γραμμή Λιβύης-Αιγύπτου βοηθάει το Κάιρο να στέλνει συχνά όπλα και υλικοτεχνική υποστήριξη στον στρατό του Χαφτάρ, ο οποίος κατά το παρελθόν εκπαιδεύτηκε στρατιωτικά και στην Αίγυπτο.

  • Γαλλία

Επισήμως ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν έχει ταχθεί υπέρ μίας ειρηνικής επίλυσης της σύγκρουσης στη Λιβύη. Στο παρασκήνιο, όμως, η γαλλική διπλωματία στηρίζει δυναμικά τον Χαφτάρ. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το Παρίσι να μπλοκάρει μία κοινή δήλωση των Ευρωπαίων ηγετών που ζητούσαν από τον στρατηγό να σταματήσει την επίθεση κατά της λιβυκής πρωτεύουσας. Επίσης υπάρχουν ενδείξεις ότι η Γαλλία στηρίζει στρατιωτικά τον Χαφτάρ μετά την σύλληψη 13 Γάλλων στα σύνορα με την Τυνησία και την ανακάλυψη αμερικανών πυραύλων Javelin, οι οποίοι ανήκαν στο Παρίσι, σε βάση του Χαφτάρ. 

  • Ρωσία

Στο ίδιο μήκος κύματος νμε τη Γαλλία είναι και η Μόσχα που επίσημα στηρίζει την προσπάθεια της διαμεσολάβησης του ΟΗΕ και ζητά την κατάπαυση του πυρός. Ωστόσο, τον περασμένο Απρίλιο η Ρωσία μπλόκαρε ανακοίνωση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ η οποία θα καλούσε τον Χαφτάρ να σταματήσει την προέλαση στην Τρίπολη. 

Οι Ρώσοι μισθοφόροι από τον ιδιωτικό όμιλο Wagner έχουν αναφερθεί επίσης στη μάχη μαζί με τις δυνάμεις του Χάφταρ κα΄τι το οποίο η Μίσχα το αρνείται.

Οι αναλυτές λένε ότι, εάν είναι αλήθεια, αυτό δεν θα μπορούσε να συμβεί χωρίς το πράσινο φως του Κρεμλίνου και υποδείκνύει μια ώθηση από τη Ρωσία για να εδραιωθεί ως νέος «μεσίτης ισχύος» στην περιοχή.

«Ενώ η Ρωσία μπορεί να στερείται το πολιτικό κεφάλαιο για να ξεκινήσει μια διαδικασία όπως της Αστάνα στη Λιβύη, το παίγνιο της στην αδράνεια των ομολόγων της μπορεί να την τοποθετήσει ως μεσίτης εξουσίας", έγραψε ο Emadeddin Badi, καθηγητής στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής.

  • ΗΠΑ

Οι ΗΠΑ ήταν μεταξύ των κρατών που υποστήριξαν τις προσπάθειες που οδήγησαν στη δημιουργία του GNA στα τέλη του 2015. Αλλά σύντομα, μετά την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιανουάριο του 2017, ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι δεν βλέπει «ρόλο» στη Λιβύη.

"Νομίζω ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τώρα αρκετούς ρόλους. Είμαστε σε έναν ρόλο παντού", είχε δηλώσει ο Τραμπ τον Απρίλιο του 2016.

Αλλά η Ουάσιγκτον άρχισε να στέλνει μικτά σήματα αμέσως μετά την επίθεση του Χάφταρ στην Τρίπολη.

Σε τηλεφωνική συνομιλία στις 19 Απριλίου με τον Χάφταρ, ο οποίος είναι επίσης Αμερικανός πολίτης, ο Τράμπ αναγνώρισε το σημαντικό ρόλο του Στρατάρχη στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και στην εξασφάλιση των πετρελαϊκών πόρων της Λιβύης.

Η Ουάσινγκτον τον Ιούλιο μπλόκαρε δήλωση του Συμβουλίου Ασφαλείας που καταδίκαζε μια αεροπορική επιδρομή σε ένα κέντρο κράτησης μεταναστών που σκότωσε περισσότερους από 40 ανθρώπους, για την οποία το GNA κατηγόρησε τον σύμμαχο των ΗΠΑ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

  • Σαουδική Αραβία

Το Ριάντ αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και αποστρέφεται έντονα το πολιτικό Ισλάμ, τον κύριο εκπρόσωπο του, την Μουσουλμανική Αδελφότητα και κατ’ επέκταση την κυβέρνηση της Τρίπολης. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, η Σαουδική Αραβία έχει ξοδέψει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια για την χρηματοδότηση της επίθεσης του Χαφτάρ στην Τρίπολη. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, τα σαουδαραβικά χρήματα χρησιμοποιήθηκαν για την εξαγορά της αφοσίωσης ντόπιων φυλάρχων και την στρατολόγηση και πληρωμή μαχητών.   

  • Σουδάν

Μια έκθεση της επιτροπής κυρώσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών τον Νοέμβριο κατηγορεί το Σουδάν και τον επικεφαλής των δυνάμεων ταχείας στήριξης της χώρας, Mohamed Hamdan Dagalo, ευρέως γνωστού ως Hemeti, για παραβίαση των κυρώσεων του ΟΗΕ με την αποστολή 1.000 στρατευμάτων στη Λιβύη.

Αναφερόμενος στους Σουδανούς στρατιωτικούς διοικητές στη Λιβύη, ο Guardian δήλωσε τον Δεκέμβριο ότι περίπου 3.000 Σουδανοί στρατιώτες συμμετείχαν στη στρατιωτική εκστρατεία του Haftar. Περιείχαν μαχητές από τη φτωχή περιοχή του Νταρφούρ.

Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ, το Σουδάν έχει στείλει 1.000 στρατιώτες στην Λιβύη, ενώ σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian οι Σουδανοί στρατιώτες που μάχονται στο πλευρό του Χαφτάρ ανέρχονται σε 3.000.

  • Τουρκία

Ο Τούρκος πρόεδρος είναι ο πιο ισχυρός και σταθερός σύμμαχος της κυβέρνησης της Τρίπολης. Η Άγκυρα παραβίασε το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ στην χώρα και απέστειλε στρατιωτικά οχήματα και το υπερσύγχρονο σύστημα μη επανδρωμένων αεροσκαφών Bayraktar TB2.

Στον διεθνή Τύπο διακινούνται πληροφορίες ότι βρίσκονται στη Λιβύη Τούρκοι στρατιώτες της ιδιωτικής εταιρείας SADAT, η οποία ανήκει στον ταξίαρχο και στενό συνεργάτη του Ταγίπ Ερντογάν, Αντνάν Τανριβερντί. 

  • Κατάρ

Η αντιπαλότητα του Κατάρ με τις γειτονικές της χώρες στον Περσικό Κόλπο φαίνεται έντονα στην Λιβύη, καθώς η Ντόχα στηρίζει την κυβέρνηση της Τρίπολης. 

Το Κατάρ έπαιξε ένα ρόλο-κλειδί στην οικονομική και στρατιωτική βοήθεια για την εκδίωξη του Μουαμάρ Καντάφι το 2011. Ωστόσο, πλέον έχει περιορίσει τον ενεργό ρόλο του στην Λιβύη και στηρίζει σχεδόν αποκλειστικά διπλωματικά την κυβέρνηση του Φαγιέζ αλ Σαράζ. 

  • Ιταλία

Η Ρώμη επιχειρεί να διατηρεί έναν ουδέτερο και διαμεσολαβητικό ρόλο. Επίσημα στηρίζει την κυβέρνηση της Τρίπολης αν και ο πρωθυπουργός, Φαγιέζ αλ Σαράζ κατηγορεί την Ιταλία ότι τον εγκατέλειψε, καθώς κρατά ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με τον Χαφτάρ. 

Τον περασμένο Απρίλιο η Ιταλία είχε προειδοποιήσει το Παρίσι να μην στηρίξει καμία από τις αντιμαχόμενες πλευρές στον λιβυκό εμφύλιο μετά το γαλλικό μπλόκο στην ανακοίνωση των Ευρωπαίων ηγετών κατά του Χαφτάρ. Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Ρώμη ανησυχεί ότι η Γαλλία επιχειρεί να περιορίσει την δραστηριότητα του ιταλικού πετρελαϊκού κολοσσού ΕΝΙ στα πετρέλαια της Λιβύης. 

 

Φωτογραφία: Reuters

Πηγή: Al Jazeera

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook